ABD’de uzun süredir devam eden Halkbank davasında dikkat çeken bir gelişme yaşanmıştı. ABD Adalet Bakanlığı ile Halkbank'ın “ertelenmiş kovuşturma anlaşması” yaptığı açıklanmıştı. Davaya bakan ABD’li yargıç tarafından ise, söz konusu anlaşmanın ayrıntılarının yapılacak duruşmada ele alınacağı ifade edilmişti. Bahse konu olan gelişmenin ardından ise, savcı tarafından mahkeme heyetine sunulan yazının detayları da ortaya çıktı. Mahkeme heyetine sunulan yazıda ise Hamas detayı dikkat çekti.
Ateşkes anlaşmasının sağlanması ve Hamas'ın rehineleri serbest bırakması etkili rol oynamış!
Savcılık tarafından mahkeme heyetine sunulan yazıda ateşkes anlaşmasına ve Hamas'ın rehineleri serbest bırakmasına dikkat çekilerek, "2025 Sayın Hakim Berman,
Hükümet, sanık Türkiye Halk Bankası A.Ş. (“Halkbank”) ile birlikte, Mahkeme’den bekleyen tüm başvuruların reddedilmesini ve Ertelenmiş Kovuşturma Anlaşması (Deferred Prosecution Agreement – “Anlaşma”) ışığında Speedy Trial Act (Hızlı Yargılama Yasası) kapsamında sürenin hariç tutulmasına ilişkin bir karar verilmesini saygıyla talep etmektedir. Söz konusu anlaşma hükümet ile sanık arasında yapılmış olup bu başvuru ile eş zamanlı olarak mahkemeye sunulmaktadır.
Hükümet, Halkbank’a yöneltilen suçlamaların anlaşmada belirtilen şartlar ve koşullar çerçevesinde çözülmesinin Amerika Birleşik Devletleri’nin çıkarlarına en uygun yol olduğuna inanmaktadır. Bu anlaşmayla suçlamaların çözülmesine katkı sağlayan çeşitli hususlar bulunmaktadır. Bunlar arasında anlaşmada belirtilen benzersiz ve olağanüstü ulusal güvenlik ve dış politika değerlendirmeleri de yer almaktadır.
Özellikle bu meselenin uygun şekilde çözülmesi değerlendirilirken hükümet şu konuları dikkate almıştır:
ABD Dışişleri Bakanlığı’nın görüşü, ABD hükümetinin Halkbank ile iyi niyet çerçevesinde karşılıklı olarak kabul edilebilir şartlar üzerinde çalışmasının, 2025 yılında ABD ile Türkiye Cumhuriyeti arasında yürütülen üst düzey diplomatik görüşmelerin önemli bir parçası olduğu yönündedir. Bu görüşmeler, 7 Ekim 2023 Hamas terör saldırılarının ardından kalan rehinelerin serbest bırakılmasını sağlamak amacıyla yürütülmüştür.
Daha sonra kamuoyuna yansıyan bilgilere göre, ABD ile Türkiye Cumhuriyeti arasındaki bu diplomatik görüşmeler Türkiye’nin kritik destek sağlamasına, bunun da ateşkes anlaşmasının sağlanmasında ve Hamas’ın rehineleri serbest bırakma taahhüdünde bulunmasında önemli rol oynamasına katkı sağlamıştır." ifadeleri kullanıldı.
Kamu yararı vurgusu dikkat çekti!
Rehinelerin serbest bırakılmasındaki kamu yararına vurgu yapılan yazıda, "Rehinelerin serbest bırakılmasını destekleyen bu benzersiz ve önemli kamu yararı, hükümetin bu davanın nasıl sonuçlandırılması gerektiğine ilişkin değerlendirmesinde önemli bir ağırlık taşımıştır.
Ayrıca ve önemli bir husus olarak, Halkbank bu çözümün bir parçası olarak, karşılıklı olarak üzerinde anlaşılmış bağımsız bir üçüncü tarafın, bankanın yaptırım ve kara para aklamayla mücadele (AML) uyum süreçlerini incelemesini kabul etmiştir. Bu inceleme sonucunda bir uyum raporu hazırlanacaktır.
ABD Hazine Bakanlığı’na bağlı Yabancı Varlıkları Kontrol Ofisi’ne (OFAC) bu inceleme raporunun bir kopyası gönderilecektir. Bu incelemenin amacı, iddianamede yer alan suç teşkil ettiği öne sürülen davranışların giderilmesini sağlamak ve gelecekte uygun kontrol mekanizmalarının uygulanmasını temin etmektir. Halkbank tarafından yapılan bu anlaşma, terörün finansmanı ile mücadele ve İran hükümetine sağlanan mali desteğin engellenmesi konularında Amerika Birleşik Devletleri’nin önemli çıkarlarına katkı sağlamaktadır.
Bu nedenle söz konusu anlaşma kamu yararı açısından güçlü bir şekilde desteklenmektedir. Anlaşmanın ilerlettiği ulusal güvenlik ve dış politika çıkarları benzersiz ve olağanüstü niteliktedir. Bu anlaşma, 7 Ekim 2023’te gerçekleşen terör saldırılarının ardından iki yıldır süren askeri çatışmaların sona erdirilmesi ve onlarca yaşayan rehinenin ve hayatını kaybeden rehinelerin kalıntılarının serbest bırakılmasını sağlamak için yürütülen çok taraflı uluslararası çabaların önemli bir parçasıdır.
Aynı zamanda bu anlaşma, kara para aklama ve terör finansmanıyla mücadele ederek ABD’nin ulusal güvenlik çıkarlarına da hizmet etmektedir. Bu kapsamda Halkbank’ın kara para aklamayı önleme ve uyum programlarının bağımsız ve uzman bir incelemeye tabi tutulması gerekmektedir. Bu inceleme OFAC ve ilgili savcılık tarafından değerlendirilecek ve sonuçları mahkemeye raporlanacaktır.
Anlaşmanın bir parçası olarak savcılık, yenilenmiş iddianamede yer alan suçlamalara ilişkin kovuşturmayı ertelemeyi kabul etmektedir. Taraflar ayrıca, kovuşturmanın ertelendiği süre boyunca Hızlı Yargılama Yasası (Speedy Trial Act) kapsamında sürenin hariç tutulmasını talep etmektedir. (Anlaşma madde 5).
Hükümet, sanık tarafla birlikte, ABD Kanunu’nun 18. başlığı 3161(h)(2) maddesi kapsamında bu süre istisnasının uygun olduğunu belirtmektedir. Bu madde, mahkemenin onayıyla yapılan yazılı bir anlaşma kapsamında kovuşturmanın ertelendiği süre boyunca gecikmenin hariç tutulmasına izin vermektedir. Bunun amacı, sanığın iyi niyetli davranışını göstermesine fırsat tanımaktır.
Taraflar, anlaşmanın amaçlarını yerine getirmek için 90 günlük bir süre boyunca zamanın hariç tutulmasını talep etmektedir. Gerektiğinde bu süre için ek taleplerde bulunulabilecektir. Bu konuda hazırlanmış bir mahkeme kararı taslağı da mahkemenin değerlendirmesine sunulmuştur.
Anlaşma ve zamanın hariç tutulmasına yönelik ortak talep doğrultusunda taraflar, bekleyen diğer tüm başvurularını geri çekmektedir. Taraflar ayrıca 11 Mart 2026 Çarşamba günü yapılması planlanan durum duruşmasının, mahkemenin yeni bir kararına kadar ertelenmesini talep etmektedir." denildi.