Ekim ayı kira artış oranı verisi, Borçlar Kanunu hükümleri gereğince bu ay sözleşmesini yenileyecek taşınmazlar için yasal üst sınırı resmen çizdi. Bir önceki ay yüzde 31,79 olarak kayıtlara geçen zam tavanında sınırlı bir gerileme görüldü. Masadaki rakamlar değişti.
Sözleşme yenileme dönemine giren taraflar yeni bedelleri belirlemek adına hesap makinelerine sarıldı. Yasal oranın üzerinde zam talep edilemeyeceğini bilen kiracılar bütçelerine göre pazarlık kapısını aralamaya hazırlanıyor.
Ekim ayı kira artış oranı ne kadar oldu?
Ekim ayında yenilenecek konut ve iş yeri kira sözleşmelerinde uygulanabilecek tavan zam oranı yüzde 31,49 olarak kayıtlara geçti. Tavan sınır kesinleşti. Taşınmaz sahipleri sözleşme süresi dolan kiracılarına bu oranın üzerinde bir artış dayatmasında bulunamıyor.
| Mevcut kira bedeli | Zam oranı | Yeni kira tutarı |
|---|---|---|
| 10.000 TL | Yüzde 31,49 | 13.149 TL |
| 15.000 TL | Yüzde 31,49 | 19.723 TL |
| 20.000 TL | Yüzde 31,49 | 26.298 TL |
| 30.000 TL | Yüzde 31,49 | 39.447 TL |
Tarafların karşılıklı uzlaşması halinde yasal tavanın altında bir rakam belirlenmesinde hiçbir hukuki engel bulunmuyor. Ancak mülk sahipleri tek taraflı iradeyle yüzde 31,49 oranının üzerine çıkamıyor ve fazla talep edilen kısımlar yargı önünde geçersiz sayılıyor.
Yasal sınır ve Borçlar Kanunu kuralları
Konut kiralarında geçmiş dönemde uygulanan yüzde 25'lik sabit sınırın kalkmasıyla sistem yeniden tamamen enflasyon endeksine bağlandı. Türk Borçlar Kanunu'nun 344'üncü maddesi uyarınca belirlenen on iki aylık TÜFE ortalaması hem konut hem de çatılı iş yerleri için bağlayıcı tavan kabul ediliyor.
Sözleşmede aksine hüküm bulunsa dahi TÜFE ortalamasını aşan zam maddeleri otomatik olarak hükümsüz kalıyor. Üst sınır aşılamaz. Kiracıların haklarını koruyan bu yasal zırh olası anlaşmazlıklarda mahkemeler ve arabulucular tarafından tavizsiz uygulanıyor.
Beş yılı aşan kiracılar için emsal davalar
Beş yıllık süreyi geride bırakan sözleşmelerde tablo farklı bir hukuki zemine taşınıyor. Mülk sahipleri beş yılı deviren kiracılar için kira tespit davası açarak bölgedeki emsal bedellerin incelenmesini ve kiranın yeniden takdir edilmesini isteme hakkına sahip bulunuyor.
Hakimler emsal bedelleri değerlendirirken hakkaniyet indirimi uygulayarak eski kiracıyı koruyucu dengeli bir tutar belirliyor. Dava öncesinde zorunlu arabuluculuk masasına oturan taraflar çoğu zaman mahkeme koridorlarına düşmeden orta yolu bulmayı tercih ediyor.
