Son Mühür- Ege Üniversitesi’nden Prof. Dr. Hasan Yıldırım’ın da yer aldığı bilim ekibi, Karaman’da “Biarum gulsenianum” adını taşıyan yeni bir yılanpancarı türü keşfetti. Tür, endemik özellikleriyle Türkiye florasına kazandırıldı.
Bilim dünyasına yeni bir tür
Ege Üniversitesi Botanik Bahçesi ve Herbaryum Merkezi Müdürü Prof. Dr. Hasan Yıldırım, Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi’nden Dr. Öğr. Üyesi Ömer Çeçen ve Şanlıurfa İl Millî Eğitim Müdürlüğü’nden Doç. Dr. Mehmet Maruf Balos ile birlikte yürüttüğü çalışma kapsamında, Yılanyastığıgiller (Araceae) familyasından yeni bir yılanpancarı (Biarum) türü tanımladı.
Tür, Karaman’ın Dereköy bölgesinde bulundu ve taksonomik botaniğin saygın dergilerinden Annales Botanici Fennici’de yayımlandı. Ege Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Necdet Budak, başarılı çalışmasından dolayı Prof. Dr. Yıldırım’ı tebrik etti.
Keşfin hikayesi
Prof. Dr. Hasan Yıldırım, bitkinin keşif sürecini şöyle anlattı: “Bitki, 2023 yılında doğa gezisi sırasında Gülşen Kavas tarafından fark edildi. Fotoğraflar bize ulaştırıldıktan sonra yaptığımız morfolojik incelemelerde, daha önce tanımlanmamış bir tür olduğu anlaşıldı. Yeni tür, Antalya çevresinde görülen Dağ yılanpancarı (Biarum rifatii) ile karşılaştırıldı ve yapısal farklılıkları nedeniyle yeni bir tür olarak tanımlandı.”
Bitki, keşifte büyük rol oynayan Gülşen Kavas’a ithafen ‘Biarum gulsenianum’, Türkçe adıyla ise “Karaman yılanpancarı” olarak adlandırıldı.
“Anadolu hâlâ keşfedilmemiş bir hazine”
Yeni türün Anadolu’nun biyolojik zenginliğini bir kez daha ortaya koyduğunu vurgulayan Prof. Dr. Yıldırım, “Bu keşif, ülkemizin hâlâ keşfedilmeyi bekleyen büyük bir doğal çeşitliliğe sahip olduğunu gösteriyor” dedi. Yıldırım, bitkinin yalnızca 100’den az bireyden oluşan küçük bir popülasyona sahip olduğunu ve bu nedenle IUCN kriterlerine göre ‘Kritik Tehlikede’ sınıfına girdiğini belirtti.
Koruma çağrısı
Bitkinin bulunduğu alanda toprak tahribatı ve habitat kaybı gibi tehditlerin bulunduğunu dile getiren Prof. Dr. Yıldırım, yerel yönetimlere ve çevre kuruluşlarına çağrıda bulundu: “Bu türün korunması için acil koruma planları hazırlanmalı ve habitatı güvence altına alınmalı.”
Türkiye florasına yeni katkı
Bu keşifle birlikte Türkiye’de bilinen Biarum türlerinin sayısı 12’ye, endemik tür sayısı ise 4’e yükseldi. Çalışma, Ege Üniversitesi’nden Prof. Dr. Hasan Yıldırım, Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi’nden Dr. Öğr. Üyesi Ömer Çeçen, Şanlıurfa İl Millî Eğitim Müdürlüğü’nden Doç. Dr. Mehmet Maruf Balos ve Balıkesir Üniversitesi’nden bitki ressamı Hazelnas Varol’un katkılarıyla tamamlandı.