Peynir dünyasında pahalı denince akla çoğu zaman Avrupa’nın ünlü çeşitleri geliyor. Ancak listenin zirvesinde çok daha farklı bir isim bulunuyor. Sırbistan’a özgü Pule peyniri, kilogram fiyatıyla birçok lüks gıdayı geride bırakıyor.
Üstelik bu peyniri özel yapan yalnızca lezzeti değil. Asıl fark, üretiminde kullanılan sütte ortaya çıkıyor. Pule, Balkan eşeğinin sütünden yapılıyor. Evet, yanlış değil.
Fiyatını belirleyen şey sadece tat değil
Bu peynirin astronomik rakamlara ulaşmasının temel nedeni üretim sürecindeki güçlük. Zasavica Doğa Koruma Alanı’nda yaşayan yaklaşık 300 Balkan eşeğinden elde edilen süt, zaten son derece sınırlı. Bir eşekten günlük alınabilen süt miktarı ise oldukça düşük.
İneklerin verdiği litrelerce sütle kıyaslandığında, Balkan eşeğinden gelen birkaç yüz mililitrelik üretim neredeyse yok denecek kadar az kalıyor. Hal böyle olunca üretim de doğal olarak pahalanıyor.
Bir kilo için tam 25 litre gerekiyor
Dikkat çeken bir diğer nokta da peynirin dönüşüm oranı. Sadece 1 kilogram Pule peyniri üretmek için yaklaşık 25 litre eşek sütü kullanılıyor. Bu da maliyeti daha en baştan yukarı taşıyor. Üstelik eşek sütünde peynirleşmeyi sağlayan kazein oranı oldukça düşük. Yani bu sütü peynire çevirmek, klasik yöntemlerle pek kolay değil. İşte burada üreticilerin geliştirdiği özel teknikler devreye giriyor.
Tarihten bugüne uzanan ilginç süt
Eşek sütü yalnızca bu pahalı peynirle gündeme gelmiyor. Tarihi kaynaklarda Kleopatra’nın bile cilt bakımı için eşek sütü kullandığı anlatılıyor. Besin değerleri açısından zengin olması da sık sık öne çıkarılıyor. Düşük yağ oranı ve yüksek C vitamini içeriğiyle bilinen bu süt, sağlık tarafında da merak uyandırıyor. Ama asıl mesele, ondan peynir üretmenin zorluğu.
Tek merkez olma özelliği taşıyor
Pule peynirinin üretimi bugün hâlâ oldukça sınırlı. Uzman ekipler tarafından geliştirilen özel formül sayesinde, Sırbistan’daki bu merkez dünyanın en sıra dışı peynirlerinden birini üretmeyi sürdürüyor.
Bu peynirin fiyatı sadece lüks algısından kaynaklanmıyor. Nadirlik, zahmet ve üretim güçlüğü birleşince ortaya gerçekten sıra dışı bir ürün çıkıyor. Herkes tadamaz belki ama hikayesi bile tek başına dikkat çekiyor.