Çalışma hayatındaki kadınların beklediği doğum izni sürelerini artıran yasal düzenleme 1 Mayıs itibarıyla fiilen uygulanmaya başlandı. Aileleri yakından ilgilendiren kararla birlikte, annelere sunulan yasal izin süresi 16 haftadan 24 haftaya yükseltildi. Mevcut durumda izin süresini doldurmuş olan çalışanların bu yeni imkandan geriye dönük faydalanma ihtimali doğarken, hak kaybı yaşanmaması adına başvuru işlemleri için son tarih netleşti.
15 MAYIS'A KADAR BAŞVURU ŞART
Resmi Gazete'de yayımlanan kararla anne adayları artık doğum öncesinde 8 hafta, doğum sonrasında ise 16 hafta olmak üzere toplam 24 hafta izin yapabiliyor. Ancak daha önce 16 haftalık iznini kullanıp süresini tamamlayan çalışanların ilave haktan yararlanabilmesi için dar bir zaman aralığı bulunuyor. Süresi dolan kişilerin ilave izinleri kullanabilmesi için en geç 15 Mayıs tarihine kadar ilgili kurumlara başvuru yapması zorunlu. Bu tarihi kaçıranlar uzatılan haktan faydalanamayacak.
YENİ İZİN HAKKINDAN KİMLER FAYDALANACAK?
Uzatılan doğum izni hem kamuda hem de özel sektörde çalışan vatandaşları kapsıyor. Devlet memurları, 4/A statüsünde işçi olarak görev yapanlar ve Türk Silahlı Kuvvetleri mensubu kadın personel doğrudan bu kapsama dahil edildi. Yasal çerçevede belirlenen temel kural uyarınca, 16 Ekim 2025 tarihi ve sonrasında doğum yapan anneler 24 haftalık sürenin tamamını kesintisiz olarak kullanabilecek.
BABALIK İZNİ VE KORUYUCU AİLE HAKLARI GENİŞLETİLDİ
Kanun kapsamında hayata geçirilen değişiklikler sadece anneleri değil, babaları ve koruyucu aileleri de yakından ilgilendiriyor. Eşi doğum yapan işçinin yasal ücretli izin süresi 5 günden 10 güne çıkarıldı. Bunun yanı sıra bir veya daha fazla çocuğu koruyucu aile statüsüyle evine alan işçilere, çocuğun teslim edildiği günden itibaren talepleri doğrultusunda 10 günlük ücretsiz izin hakkı tanındı. Kadın işçiler ise 24 haftalık olağan iznin bitiminde isterlerse tamamen ücretsiz izne ayrılabilecek. Çoğul gebelik yaşayanlarda bu sınır, 26 haftalık yasal sürenin tamamlanması olarak belirlendi.
İŞ GÖREMEZLİK ÖDENEĞİNDE ŞARTLAR GÜNCELLENDİ
Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu üzerinde yapılan güncellemeyle beraber geçici iş göremezlik ödeneğinin kapsamı yeniden düzenlendi. Kendi adına bağımsız çalışanlardan, esnaf siciline kayıtlı olanlara ve tarımsal faaliyette bulunanlara kadar birçok kesim ödenek imkanına kavuştu. Çalışılmayan günlerde bu ödeneği alabilmenin temel şartı, doğum öncesindeki bir yıl içerisinde en az 90 gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olması. Çoğul gebeliklerde doğum öncesi 8 haftalık döneme iki hafta daha eklenecek. Önceden doğuma üç hafta kalana kadar çalışabilen ve doktor onayıyla süreyi aktarabilen anneler, hayata geçirilen düzenlemeyle doğuma iki hafta kalana kadar iş başında bulunabilecek. Erken doğum veya çalışma nedeniyle kullanılamayan süreler doğrudan doğum sonrası iznine ilave edilecek.