Son Mühür/Merve Turan- Son Mühür Televizyonu'nda yayımlanan Sıcak Bakış programına konuk olan İzmir Pazarcılar Derneği Başkanı ve İzmir Pazarcılar Odası Başkan Adayı Faysal Acar, pazarcı esnafı ve İzmir'in Pazarları hakkında Tunç Erciyas'ın sorularını yanıtladı.
Pazarcılar Odası Başkan Adayı Faysal Acar, 15 Mart'ta seçimin neden tekrar edileceğini anlattı.
"12 Ocak Pazartesi günü yapılan seçim birden fazla usulsüzlükten dolayı YSK’nın da gerekçeli kararıyla iptal edildi. Bu birden fazla usulsüzlüklerden bir tanesi, üye olmayan, hiçbir şekilde pazarcı esnafı olmayıp vergi levha kaydı bulunmayan kişilerin listede olmasıydı. Bir tanesi de genel kurulun 58 yıldır sabah 10’da başlatılması gerekirken oy kullanma saat: 14.30 - 14.45 gibi başlatıldı.
5 bin üyeye yakın bir odanın üyelerinin oy kullanabilmesi mümkün olmayan bir durum yaratıldı. O günü biliyorsunuz, neredeyse 3-4 derece bir soğuk vardı. Tüm üyelerimiz dışarıda saatlerce bekletildi. Tabii biz üyelerimizden de özür diliyoruz. Bu benimle alakalı bir konu değildi çünkü seçimin altyapısını, saatini, salonu ve oradaki düzeni ayarlayacak olan bizim adımıza seçtiğimiz İzmir Pazarcılar Odası mevcut başkanı ve yönetimiydi.
Ben sadece 10 dakika konuşacağım, sen de 10 dakika konuş dedikten sonra sinevizyon gösterisi bile bir saat sürdü. Tabii biz yıllardır bu tarz yaklaşımlarla karşı karşıya kaldığımız için alışığız ama orada dediğim gibi birden fazla usulsüzlükten YSK seçimi iptal etti.
Pazarcı sıkıntılarını çözülmesini istiyor...
"Esnafın oy kullanmaması için her şey yapıldı. Çünkü esnafın oy kullanacağı, iradesinin sandığa yansıyacağı bir katılım onların işlemini, onların yıllardır ki bana göre başarısızlıklarını ortaya çıkaracaktı. O sebepten YSK doğru bir karar aldı."
Fuar İzmir'de sadece oy kullanılacak...
"15 Mart Pazar günü Fuar İzmir’de sadece seçim gündemli, yani saat 9.30 gibi oy verme işlemi başlar ve burada hiç bekleme yok, çok fazla sayıda sandık olacak."
Birlikte bir program yapalım...
İzmir Pazarcılar Odası Başkanı sizin de moderatörlüğünüzde beraber bir program yapsak; 27 yıldır bu kentteki 78 pazar yerinin binlerce esnafımıza hangi projeleri yaptığı, hangi çalışmaları yaptığı, esnafımızın geliriyle alakalı neler yaptığı, gelirinin artırılmasıyla, tezgâh yerlerinin satışları, tezgâh yerlerinin yani rahatlığı, büyütülmesi…
Bugün 27 yıldır vardığımız noktada neredeyse bazı pazar yerlerimiz 3 gün kurulmaya, bazı tezgâhlarımız neredeyse 1.70-1.50 küçültüldü. Yani 150 santim, yani 1 buçuk metreye bir tezgâh düşünün. 1.70 boylarındaki normal bir vatandaşın, esnafın Allah korusun bayılıp düşse tezgâha sığmıyor. Bir mezar yeri 2 metre düşünün. Bu belediyelerin esnafa bakış açısıdır bana göre. Bu, esnafımızın layıkıyla hakkının, temsilcilerinin hakkını aramadığının sonucudur bana göre. Bu böyle uzayıp gider.
Oda görevlendirme heyetine emanet...
Şu an odamızda görevlendirme heyeti atandı. Başkan Hakan Bodrumlu, Sıraç Şahin ve Şehmus Arpa kardeşlerimiz üyelerimiz işleri yürütüyor. e, seçimin saatinde başlatılmaması. Şimdi biz burada 15 Mart Pazar gününe itiraz ettik, Pazar günleri 43 yerde pazar kuruluyor. Gerekli tüm girişimlerde bulunduk ama maalesef o gün verildi.
Bu da katılımın en az aslında seçimin amacının katılımın en yoğun ve o seçmenin müsait olacağı bir gün seçilip maalesef seçmenin en müsait olmadığı bir gün, pazar ve en müsait olmadığı haftada bayram haftası. Tabii tüm bu engellemelere rağmen 12 Ocak’taki seçimin geç başlatılması, soğukta bekletilmesi, genel kuruldaki usulsüzlüklere rağmen tarihinin en yüksek katılımı gerçekleşti İzmir Pazarcılar Odası’na.
Bu şu demek esnafımız gerçekten değişim istiyor. Alana 1600 esnaf değil, 1850 esnaf geldi. 250 esnafımıza yakın esnaf oy kullanamadan geri gitti. 1600’ü oy kullandı. Tabii orada biz bu şikâyetleri esnafımızdan aldık. Esnafımız yıllarca mağdur. Esnafımız tezgâhını bırakıp ekmek mücadelesini, ailesinin geçimi için alın teri döken esnafımızın iki de bir seçime, belediyelerin önüne, katı atık bedelleri sorunlarıyla ilgilenme, avukatlarla muhatap olma durumunda kalmamalı. Bizim yönetimimizde ziraat mühendisimiz var.
Kadın yönetim kurulu üyemiz var. Oda tarihinde bu ilk olacak. Biz oradaki tüm temsiliyet noktasına ne gerekliyse listemize bunu yansıttık aslında. Şimdi neden bunlar olmalı? Çünkü benim çiftçim, üreticim aynı zamanda da pazarda malını satıyor. Bugün bu zincirin son halkası olan pazarcı günah keçisi ilan ediliyor. Esasında sistemdeki aksaklıklar ve kötü niyetli bu komisyon noktasındaki… İşte bugün bu kentte on bin pazarcı esnafı var ama yüzü geçmeyen bir komisyoncu var, biliyor musunuz? Yüz kişi ve bu tekel bu kişilerin elinde.
Bizim aslında müdahale edilmesi gereken tam da orası. Yoksa esnafımız hâle gittiğinde önüne konulan fiyat neyse o fiyatlardan birini seçmek zorunda, tezgâhına o ürününü koymak zorunda. Hatta ve hatta pazarcı esnafımız bazen para kazanamadığı hâlde bile tezgâhını boş bırakmamak için bazen ürün bulunmuyor, biliyorsunuz don oluyor, sel oluyor. İşte ben 300 kilo bulundurmayayım tezgâhımda da 100 kilo bulundurayım, müşterim bana kızmasın, bugün de para kazanmadan çalışalım diyen, cefakâr, vefakâr esnafımız var. "
Pazarcı ne istiyor?
"Bakın sorunlarımız dediniz ya, birden fazla sorunumuz var. Yani hangisinden başlayacağımı ben de bilmiyorum. Bir katı atık bedeli çıktı başımıza. Katı atık bedeli; zaten seyircilerimiz, pazarcı esnafı olmayan vatandaşlarımız diyecek ki katı atık bedeli zaten var. Evet, ben katı atık bedeli ödüyorum iş yerimde, evimde, su faturamda, elektrikte. Yani vergilerimi ödüyorum, kesintilerimi mevzuat benden kesiyor. Peki belediye hizmet binası nasıl ki o ilçenin halkına ait ise, parklar, bu parkların bakımı, kaldırımlar, bu kaldırımlara döşenen taşlar, bu taşları taşıyan belediye araçları… Bunlar nasıl o ilçenin malı ise yani belediye de sonuçta bir devlet kurumu ve o halka ait ise pazar yerleri de o vatandaşa ait yerler. Pazar yeri sadece bir pazarcı için kurulmuyor ki, halk için kurulan yerler ve tanzim satışın yani en uygun satışın yapılması gereken yer. Açıp bakabilir belediye yetkilileri mevzuata, bu gayet açık ve bunun altyapısını hazırlamakla mükellef belediyelerdir. Bugün 2012’de çıkan, Büyük Millet Meclisi’nde çıkan mevzuatta 2017’nin sonuna kadar ülkemizde açık pazar yeri bulunmaması gerekirken bugün Gaziantep’te 30 pazar yerinin 28’i kapalı durumdayken İzmir’deki 78 pazarımızın neden 49’u açıktı? Her yağmur yağdığında esnafımız neden çile içinde, vatandaşımız mağduriyet yaşıyor?"
Bostanlı Pazarı...
"Karşıyaka Belediye Başkanı hiçbir duyuru ve ilan yapmadan bir şirkete, ARKE diye bir şirkete pazar yerini ARKE Gelişim diye bir şirketten biz öğreniyoruz. Mesajlar bize oradan geliyor. Bostanlı pazar yerinin cumartesi günü tekrar kurulmasıyla alakalı sonra bize mesaj yoluyla iletişim… Telefonlarımızın bir kere, bu kişisel tüm esnafın, binlerce esnafın verileri, bilgileri bu şahıs şirketi olan ARKE Gelişim’e verilmiş. Bu bir kere ayrı bir suç çünkü pazar yerleri yönetmeliği gayet açık: yüzde 51 iştirakli oldukları şirketlerince pazar yerleri ya kendi bünyesine ya da şirketi belediyenin çoğunluk pay sahibi olacağı şartıyla şirketi yönetebilir, işletebilir. Burada ne yapıldı?
Burada kanun çiğnendi, mevzuat çiğnendi, esnaf çiğnenmeye çalışıldı. Biz burada belediyecilik de yapmış olarak dedim ki buna mevzuat size izin vermez dedim. Tabii burada özel şirket dışında kimseyle muhatap bulamadık. Biz belediye başkanına basın yoluyla, sizin de aracılığınızla bunları defalarca iletmemize rağmen esnaftan, bakın burası çok önemli, bir milyar elli milyon TL gibi neredeyse bir kenti krizden kurtaracak gibi büyük bir rakam talep edildi ve biz bunun mümkün olamayacağını ifade etmemize rağmen ne yaptılar biliyor musunuz?
Vidanjörleri, belediyenin hizmet araçlarını, kepçelerini, moloz kamyonlarını ve beton koruganlarını bu pazar yerini gerekçesiz kapatarak, yalandan bir gerekçeyle, samimiyetimle söylüyorum çünkü işte elektrik tehlikesi var. Tamam, bu elektrik tehlikesinin, elektrik panolarının aksamının 7-8 yıldır yapılması gerektiğini defalarca ifade ettik."
Yeşilyurt Pazarı bitmiyor...
"İki yıldır Yeşilyurt Pazarı bitmedi. Çürümeye terk edildi... Defalarca konuştuk. Başkan oranın AVM olmasını istiyor. Ancak esnafımızın hakkını yedirmeyiz. Mecliste iki kez reddedildi. Yine de inşaat devam etmiyor."
15 Mart seçim zamanı...
"Pazar yerlerinden Fuar İzmir'e servis kaldıracağız. Üyelerimiz rahatça oylarını kullansın istiyoruz. Tüm sorunları biliyoruz. Çözeceğimiz yöntemlerde belli. Yeter ki esnafımız değişimin yanında yer alsın. Seçim sonrasında hemen çalışmaya başlayacağız."