Navanethem Navi Pillay kimdir sorusu, insan hakları alanında yarım asrı geride bırakan 85 yaşındaki hukukçunun bu zaferiyle arama motorlarında zirveye çıktı. Apartheid karşıtı davalardan uluslararası mahkemelere uzanan kariyeri, ezilen halkların adalet arayışında bir fener görevi görüyor.
Yaklaşık 1,2 milyon dolara denk gelen 12 milyon İsveç kronu tutarındaki ödül, 10 Aralık 2026 tarihinde Oslo'da sahibine takdim edilecek. Geri sayım resmen başladı.

Navanethem Navi Pillay kimdir ve ödüle neden layık görüldü?
Navanethem Navi Pillay, apartheid rejimine karşı Nelson Mandela'yı savunan ve Ruanda soykırımı mahkemesinde tarihi emsal kararlara imza atan Güney Afrikalı öncü hukukçu olarak biliniyor. Durban kentinde 23 Eylül 1941 tarihinde doğan Pillay, Natal bölgesinde kendi bürosunu açan ilk beyaz olmayan kadın oldu.
Güney Afrika Yüksek Mahkemesi'ne atanan ilk renkli kadın yargıç olarak tarihe geçti. Adalet mücadelesinden hiçbir zaman geri adım atmadı.
Uluslararası ceza mahkemeleri ve tarihi emsal davalar
| Görev | Kurum | Dönem |
|---|---|---|
| Mahkeme Başkanı | Ruanda Uluslararası Ceza Mahkemesi | 1999 - 2003 |
| Temyiz Yargıcı | Uluslararası Ceza Mahkemesi | 2003 - 2008 |
| Yüksek Komiser | Birleşmiş Milletler İnsan Hakları | 2008 - 2014 |
| Komisyon Başkanı | BM Filistin Soruşturma Heyeti | 2021 - 2025 |
Ruanda mahkemesindeki Akayesu davasında tecavüzü soykırım suçu saydırarak evrensel hukuka yeni bir içtihat kazandırdı. Bu hamle savaş mağduru kadınlar için tarihi kalkan oluşturdu.
Uluslararası Ceza Mahkemesi bünyesinde savaş suçlularının yargılanmasını yönetti. Hukukun üstünlüğünden hiçbir koşulda taviz vermedi.

Birleşmiş Milletler görevleri ve küresel adalet mücadelesi
Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiseri olarak dünyanın en kanlı krizlerine müdahale etti. Myanmar ordusunun Rohingya Müslümanlarına uyguladığı soykırım davasında Uluslararası Adalet Divanı önünde adalet aradı. Mazlumların sesi oldu.
İşgal altındaki Filistin topraklarına ilişkin bağımsız soruşturma komisyonuna başkanlık ederek savaş suçlarını titizlikle raporladı. Nobel ödülü, bu tavizsiz adalet nöbetinin en anlamlı tacı sayılıyor.





