“Şu AVM’de bir mağaza açsam, müthiş para kazanırım.” Bu cümleyi, yönetim masasının karşısına oturan girişimcilerden defalarca duydum. Siz de bir AVM’de gezerken aynısını düşündüyseniz, bunu ilk düşünen siz değilsiniz.

Çoğu girişimci bu cümleden sonra bütçesini hesaplar, iddialı bir kira teklifi hazırlar ve kapıyı çalar. Çoğu zaman beklemediği bir cevap alır: şu an uygun değil. Yanılgı tam burada başlıyor. AVM’ye girmek için paranızın olması yeterli sanılır, oysa değildir.

Neden yetmediğini anlamak için bir AVM’nin nasıl doğduğuna bakmak gerekir. Alışveriş merkezleri daha proje aşamasındayken belirli bir mağaza kategori karmasına göre kurgulanır. Kadın giyim, erkek giyim, hizmet markaları, yeme içme alanları, eğlence alanları ve diğer tüm kategoriler bina henüz yokken planlanır. Bu yüzden kurumsal standartları olan bir AVM, herhangi bir markanın istediği noktaya mağaza açmasına genellikle onay vermez.

Aynı mantık kiracı sayısı için de geçerlidir. Her kategoriden sınırsız marka içeri alınmaz, çünkü işin arkasında hassas bir ticari matematik vardır. Orta ölçekli bir AVM’nin yeme içme katında yan yana üç makarnacı göremezsiniz. Yönetim hem mevcut kiracısının cirosunu korumak hem de ziyaretçiye alternatif sunmak zorundadır. Pastayı gereğinden fazla bölerseniz, içerideki tüm markalar zarar eder.

Masanın iki tarafı vardır: kiralamak isteyen kiracı adayı ve kiraya vermek isteyen AVM yönetimi. İki taraf da kazanmak ister, ama ölçüt kira bedeli değildir. AVM’ler her zaman en yüksek teklifi verene kapısını açmaz. Birinci öncelik, içeriye ziyaretçi çekme gücü yüksek markalardır. Bu markalardan çok daha yüksek bir kira önerseniz bile, bazı koridorlara girmeniz mümkün olmayabilir.

Yanılgının bir de ters yüzü var. Düşük kâr marjıyla AVM’de kolayca iş yapacağını sanan girişimciler de az değil. İkisi de aynı yerde yanılıyor: AVM yönetimi, kiracıya sadece “ne kadar ödüyorsun?” diye değil, “bana kaç ziyaretçi getiriyorsun?” diye bakar.

Yerel markalara elbette önem verilir ve destek olunur. Ancak yüksek ziyaretçi çekme ve büyük iş hacmi yaratma gücüne sahip yerel marka sayısı maalesef oldukça azdır.

Kapıdan girmeyi başardıysanız, bu kez de AVM’nin cadde mağazacılığından tamamen farklı dinamiklerle çalıştığını görürsünüz. Cadde mağazanızda tek patron sizsiniz. AVM’de patron yine sizsiniz, ama işinizin gidişatında ve büyümesinde artık bir ortağınız var: AVM yönetimi. Kuralları, standartları ve yaptırımları o koyar.

Bu ortaklığın finansal ve operasyonel sorumluluklarına kiralama yapmadan önce hâkim olmanız gerekir. Süreç sabit kira bedeliyle bitmez. Metrekarenize göre ödediğiniz Ortak Alan Giderleri (OAG) ve satış performansınıza endeksli ciro kirası gibi kalemler devreye girer. Kira bedelinin en az üç katı olacak şekilde teminat bedelini de unutmamak gerekir.

Bir de katı bir operasyon disiplini sizi bekler. AVM sabah 10.00’da açılır, akşam 22.00’de kapanır. İşiniz çıksa da kepengi erken indiremez, sabah geç açamazsınız. Bu kurallara harfiyen uymak zorundasınız.

Özetle, AVM yönetimleri kiracı seçerken önceliği her zaman iki şeye verir: içeriye en yüksek ziyaretçi trafiğini çekmek ve kategori dengesini korumak. Bu yüzden AVM’ye girmek bir para meselesi değil, “AVM’ye ne katıyorsun?” meselesidir.

Yerel bir markaysanız tavsiyem şu: AVM’nin kapısını çalmadan önce markanızın insanları kapıya getirdiğini kanıtlayın. Müşteri kitlenizi, satış rakamlarınızı ve markanızı özel kılan şeyi masaya koyabildiğiniz gün, o kapı çok daha kolay açılır.

Çünkü kapıyı açan, kasanızdaki para değil, kapıdan getireceğiniz insanlardır.