Kötü kolesterol olarak bilinen LDL'nin damarları nasıl tıkadığı ve felç riskine nasıl zemin hazırladığı herkes tarafından büyük bir merakla takip ediliyor. Arama motorlarında "kolesterol nasıl düşürülür", "kötü kolesterol neden yükselir" ve "kalp damar sağlığı için neler yapılmalı" sorguları her geçen gün artıyor. İşte uzmanından hayat kurtaran o uyarılar ve konuya dair tüm merak edilenler...
Kanda sinsi bir şekilde yükselen ve uzun süre hiçbir belirti vermeden doğrudan damarları hedef alan kolesterol, günümüzde en büyük sağlık tehditlerinden biri olarak karşımıza çıkıyor. Hareketsiz yaşam, fast food tüketimi ve yanlış beslenme alışkanlıkları yüzünden milyonlarca insan kalp ve damar hastalıkları riskiyle burun buruna yaşıyor. Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Ömer Uz'un kolesterol seviyelerine ve kırmızı et tüketimine ilişkin yaptığı hayati uyarılar, bu sinsi tehlikeye karşı alınması gereken önlemleri bir kez daha gündeme taşıdı. Özellikle "LDL kolesterol yüksekliği ne anlama gelir", "iyi kolesterol HDL nasıl yükseltilir" ve "ilaçsız kolesterol düşer mi" gibi konuları araştıranlar için uzman doktor, kan dolaşımındaki bu dengenin nasıl sağlanacağını detaylarıyla anlattı.
KÖTÜ KOLESTEROL (LDL) NEDİR VE NEDEN YÜKSELİR?
Vücudun aslında hücre zarı yapımı, hormon üretimi ve D vitamini sentezi için kolesterole büyük bir ihtiyacı var. Ancak işin tehlikeli boyutu, kandaki seviye normal sınırları aştığında başlıyor. Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Ömer Uz, kolesterolün kanda taşıyıcı proteinlerle hareket ettiğini belirterek, konuyu LDL (kötü) ve HDL (iyi) olarak iki temel başlıkta ele alıyor. Kötü kolesterol olarak bilinen LDL kanda fazla dolaştığında, damar duvarlarında birikerek tehlikeli plaklar oluşturuyor. İyi kolesterol olan HDL ise damarlardaki bu fazla yağı toplayıp karaciğere taşıyarak vücuttan uzaklaştırılmasını sağlıyor. Bu dengenin bozulması, yani kötünün yüksek iyinin düşük kalması, damarları içten içe çürütmeye başlıyor.
DAMAR SERTLİĞİ VE KALP KRİZİ RİSKİ NASIL ORTAYA ÇIKAR?
Kanda biriken kötü kolesterolün en büyük yıkımı doğrudan hayati damarlar üzerinde yaşanıyor. Doç. Dr. Ömer Uz, LDL yüksekliğinin damar esnekliğini yok ederek "ateroskleroz" yani damar sertliğine yol açtığına dikkat çekiyor. Damar duvarları sertleşip daraldıkça, dokulara ve organlara giden kan akışı ciddi şekilde yavaşlıyor. Kalbi besleyen koroner damarların bu plaklar yüzünden tıkanması, doğrudan kalp krizini tetikliyor. Aynı tıkanıklık beyne giden damarlarda yaşandığında ise inme ve felç gibi çok ağır, geri dönüşü olmayan tablolar ortaya çıkıyor.
KOLESTEROLÜ DÜŞÜRMEK İÇİN NELER YEMELİYİZ? HANGİ ÖNLEMLER ALINMALI?
Kolesterolü dengede tutmanın en etkili yolu şüphesiz mutfaktan ve hareketli bir yaşamdan geçiyor. Doç. Dr. Ömer Uz, beslenme düzeninde doymuş ve trans yağlardan acilen uzaklaşılması gerektiğini vurguluyor. Kırmızı et, tam yağlı süt ürünleri ve işlenmiş paketli gıdalar sınırlandırılırken; zeytinyağı, avokado ve balık gibi sağlıklı yağ kaynaklarına yönelmek gerekiyor. Yüksek lifli gıdalar kötü kolesterolü düşürmede büyük rol oynuyor. Sigaranın iyi kolesterolü düşürdüğünü hatırlatan uzmanlar, haftada en az 150 dakika tempolu yürüyüş, bisiklet, koşu veya yüzme gibi egzersizler yapılmasını tavsiye ediyor. Yaşam tarzı değişikliklerinin işe yaramadığı durumlarda ise doktor kontrolünde başlanan statin grubu ilaçlar devreye giriyor. Uzmanlar, bu ilaçların rastgele değil, sadece hekimin uygun gördüğü hastalarda, doğru değerlendirmeler yapılarak kullanılması gerektiğinin altını çiziyor.
