Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı, Anne, Çocuk ve Ergen Sağlığı Enstitüsünün yapılanması ve faaliyetlerini düzenleyen yönetmelikte değişiklik yaptı. 21 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan düzenleme, enstitünün çalışma yapısında ve araştırma süreçlerinde uygulanacak kurallarda değişiklikleri kapsıyor.
Yönetmelikle enstitünün kuruluş dayanağı yeniden düzenlenirken, görev ve faaliyet alanlarından birine ilişkin hüküm de değiştirildi. Buna göre enstitü, demografik eğilimlerin anne, çocuk ve ergen sağlığı üzerindeki etkilerini değerlendirecek; bu alanda bilimsel görüşler ve politika önerileri geliştirecek, kurumlar arası iş birliğini artırmaya yönelik projeler yürütecek.
İki bilim kurulu oluşturulacak
Enstitünün yapısı, Enstitü Başkanlığı, Bilim Kurulları ve Yönetim Kurulu kararıyla kurulabilecek diğer birimlerden oluşacak şekilde yeniden tanımlandı. Bilim kurullarının çalışma düzenine ilişkin bazı hükümler kaldırılırken, kurul üyelerinin görev süresine ilişkin maddede de değişikliğe gidildi.
Yeni düzenlemeye göre enstitü bünyesinde iki bilim kurulu oluşturulacak. Kurulların çalışma alanları; yenidoğan, çocuk ve adolesan sağlığı ile maternal ve perinatal sağlık konularını kapsayacak. Çocuk ve adolesan sağlığı başlığı altında tarama programları, beslenme, aşılama, kazalardan korunma, bağımlılık ve engellilikle mücadele ile toplumsal cinsiyet eşitliği konuları yer alacak.
Kurulların ihtiyaç duyulması halinde alt çalışma grupları oluşturmasına da imkân tanındı. Ele alınacak konunun hangi bilim kurulunda değerlendirileceğine ise bilim alanıyla bağlantısı dikkate alınarak Enstitü Başkanı karar verecek.
Sağlık verileri için gizlilik ve güvenlik şartı
Yönetmeliğe eklenen yeni maddeyle enstitünün yürüttüğü veya desteklediği araştırma, proje, eğitim, danışmanlık, yayın, veri toplama, analiz, izleme ve değerlendirme faaliyetlerinde uyulacak temel ilkeler belirlendi. Buna göre kişisel verilerin korunması, mahremiyet, bilimsel etik, tarafsızlık, şeffaflık, hesap verebilirlik ve kamu yararı esas alınacak.
Faaliyetler kapsamında elde edilen veri, bilgi, belge ve kayıtların ilgili mevzuata, veri güvenliği ilkelerine ve kurumsal erişim yetkilerine uygun biçimde işlenmesi, saklanması, aktarılması ve arşivlenmesi gerekecek. Sağlık verileri gibi özel nitelikli kişisel verilerin işlenmesinde ise ilgili mevzuatın yanı sıra Kişisel Verileri Koruma Kurulu tarafından belirlenen yeterli önlemlere uyulacak.
Etik onay alınmadan araştırmaya başlanamayacak
İnsan katılımcıları, biyolojik materyalleri, sağlık verilerini veya kişisel verileri içeren araştırmalarda ilgili etik kurul ve onay süreçleri tamamlanmadan uygulamaya geçilemeyecek. Mevzuatın zorunlu tuttuğu durumlarda bilgilendirilmiş rıza alınması da gerekecek.
Kişisel veriler, ilgili mevzuatta öngörülen saklama süreleriyle veya işleme amacı için gerekli olan süreyle sınırlı tutulacak.
21 Ekim 2026 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren yönetmelik hükümlerini Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanı yürütecek.
