Son Mühür- ABD Başkanı Trump'ın göçmenleri önleme adına sahaya sürdüğü ICE ajanlarının Minneapolis'te gerçekleştirdiği ikinci yargısız infaz 37 yaşındaki Alex Pretti'yi yaşamdan koparmıştı.
ABD'de kamuoyunun büyük tepkisini toplayan olay sonrası Minnesota Valisi Tim Walz Beyaz Saray'ı hedef alarak, ulusal muhafızları ICE ajanlarına karşı aktif hale getireceğini duyurmuştu.
''Minnesota "valisinin" ulusal muhafızları aktifleştirmesi son derece olağanüstü bir olay. Neden olduğunu açıklayayım'' diyen Doç. Dr. Sinan Tankut Gülhan'ın paylaşımı şöyle.
Her eyalet bir devlet...
1. Aslında "vali" değil başbakan bu kararı veren.
ABD'de her eyaletin ayrı anayasası, ayrı meclisleri, ayrı ceza yasası, ayrı mahkemeleri var.
Vali diye çevirmemizin sebebi eski İngilizceden kalan governor'ı kullanmaları. Başkan daha doğrusu.
2. Ulusal muhafızlar, aktif silahlı kuvvetler güçleri değil, rezerv ve yedek güçler. Her eyalette nüfusuna göre değişen sayıda ulusal muhafız var. Minnesota'da 4-5bindir sayısı. New York, Kaliforniya, Teksas'ta 10-15bin civarı.
3. Açık yasayla, Posse Comitatus Yasası, Amerikan ordusunun siyasete karıştırılması yasak. Ama genel durumun kontrolden çıktığı hallerde, eyalet devleti ulusal muhafızları aktifleştirebilir.
4. Ama, aynı biçimde, federal hükümet de eyalet ulusal muhafızlarını aktifleştirebilir. Ayrıca, başkan 50 eyaletinkini de aktifleştirebilir. Bunun anayasaya uygunluğu biraz tartışmalı.
5. En kötü senaryoda, eyalet hükümeti de, federal hükümet de Minnesota ulusal muhafızlarının emri altına girmesini isteyebilir. Mahkeme karar verir hangisinin haklı olduğunu.
6. Posse Comitatus'un tek istisnası ondan da eski başkaldırı yasası. O yasa, İngilizlerin ABD'yi işgal edip, ülkenin bir kısmını ayırmaya çalıştıkları savaş döneminin hâlâ canlı olduğu zamanlarda yazılan bir yasa.
En yakın etkin uygulaması, Güneyde siyahları ırkçılıktan korumak için 1960'larda, çünkü Güneyli ırkçı valiler, okulların birleştirilmesi talimatını uygulamak istemiyorlardı.
7. Federal hükümetin seçim erteleme, iptal etme, kendisi seçimleri yürütmek gibi bir yetkisi yok; seçimler tamamen eyaletlerin yetkisinde yürütülür.
Eyaletlerin her biri ayrı bir devlettir ve Washington'a bu devletlerin temsilcileri olarak gider seçilmişler. Temsilci ve senatörler bütün ulusu değil eyaletlerini temsil ederler.