Puma son yıllarda Türkiye'de ve dünya genelinde en çok araştırılan marka sorularından birinin odağında. "Puma İsrail malı mı?", "Puma boykot mu?" ve "Puma'nın sahibi kim?" soruları sosyal medyada sürekli gündem buluyor. Konuya ilişkin doğru bilgilere ulaşmak isteyenler için tüm detayları bir araya getirdik.
Puma, İsrail malı değil, Alman bir marka. 1948 yılında Rudolf Dassler tarafından Almanya'da kurulan bu köklü spor giyim firması, küresel çapta yüzlerce ülkede satış yapıyor. Rudolf Dassler'in kardeşi Adolf Dassler ise rakip marka Adidas'ın kurucusu; iki kardeşin yollarını ayırmasıyla bugün spor giyim dünyasının iki devi ortaya çıktı.
Puma neden boykot ediliyor?
Puma'ya yönelik boykot çağrılarının temelinde İsrail Futbol Federasyonu (IFA) sponsorluğu yatıyor. Puma, 2018'de Adidas'ın bıraktığı bu sponsorluğu devraldı ve yıllarca İsrail milli futbol takımının forma tedarikçisi oldu. Eleştirilerin odağındaki asıl mesele ise IFA'nın bünyesinde işgal altındaki Filistin topraklarında faaliyet gösteren altı futbol kulübünü barındırması. Bu kulüpler, uluslararası hukuka göre yasadışı sayılan İsrail yerleşim bölgelerinde oynuyor.
BDS (Boykot, Tecrit ve Yaptırımlar) Hareketi 2020'de Puma'ya karşı resmi boykot kampanyası başlattı. 200'den fazla Filistinli spor kulübü de bu çağrıya destek verdi. Özellikle Ekim 2023'te Gazze'ye yönelik saldırıların yoğunlaşmasıyla birlikte Puma boykotu dünya genelinde ve Türkiye'de çok daha fazla kişinin gündemine girdi.
Puma IFA sponsorluğunu sonlandırdı ama boykot bitmedi
Artan baskılar üzerine Puma, 31 Aralık 2024 itibarıyla İsrail Futbol Federasyonu ile olan sponsorluk sözleşmesini resmen sona erdirdi. Ancak Puma yönetimi bu kararın boykot çağrılarıyla ilgisi olmadığını, aslen 2022'de alınan ticari bir karar olduğunu açıkladı.
Buna rağmen boykot çağrıları tam anlamıyla dinmedi. Bunun başlıca nedeni Puma'nın Maccabi Tel Aviv basketbol kulübüyle sponsorluğunu sürdürmesi. İsrail'in en tanınan basketbol takımı olan Maccabi Tel Aviv'in sosyal medya kanallarında İsrail hükümetini destekler nitelikte paylaşımlar yapılması, eleştirilerin devam etmesine zemin hazırladı. Puma'nın aynı zamanda Maccabi Tel Aviv futbol takımıyla da yeni bir forma ortaklığı kurduğu ve Tel Aviv'deki mağazaları üzerinden İsrail ekonomisine katkı sağlamaya devam ettiği öne sürülüyor.
Puma'nın sahibi kim?
Puma, halka açık bir şirket olup hisselerinin büyük çoğunluğuna Kering adlı Fransız lüks tüketim grubu sahip. Kering; Gucci, Saint Laurent ve Balenciaga gibi markaların da çatı kuruluşu. Puma'nın İsrail devletiyle veya İsrail ordusuyla doğrudan bir sahiplik ya da finansal bağı bulunmuyor; tartışma, sponsorluk ilişkileri üzerinden yürüyor.
Boykot platformlarının büyük çoğunluğu, IFA sponsorluğunun sona ermesine rağmen Maccabi Tel Aviv ve İsrail'deki diğer ticari faaliyetler gerekçesiyle Puma'yı listelerinde tutmaya devam ediyor.