Atlas Okyanusu’nda sefer yapan Hollanda bayraklı “MV Hondius” isimli gemiden gelen acı haberler, tıp dünyasını teyakkuza geçirdi. Arjantin’den yola çıkan ve Cabo Verde’ye doğru ilerleyen gemide, hantavirüsün bir türü olan Andes virüsü nedeniyle can kayıpları yaşandı. Aralarında Türkiye'nin de bulunduğu 12 ülkenin resmi olarak bilgilendirildiği olayda, hayatını kaybedenlerin sayısı artarken uzmanlar özellikle kemirgenlerden bulaşan bu virüse karşı uyarılarda bulunuyor. Hantavirüs ölümcül mü, tedavisi var mı ve belirtileri ne zaman başlar? İşte tüm ayrıntılar...
HANTAVİRÜS NEDİR VE YOLCU GEMİSİNDE NELER YAŞANDI?
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), MV Hondius isimli gemideki salgın tablosunu resmen doğruladı. DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus tarafından yapılan açıklamaya göre, gemide ciddi solunum yetmezliği yaşayan yolculardan 5'inde hantavirüs tespit edildi. Şu ana kadar 3 kişinin hayatını kaybettiği bildirilirken, 8 kişinin ise enfekte olduğu açıklandı. İlk vakanın 6 Nisan’da semptom gösterdiği ve 11 Nisan’da hayatını kaybettiği bilgisi paylaşıldı. Bu gelişme üzerine gemide geniş çaplı karantina ve dezenfeksiyon işlemleri başlatıldı.
ANDES VİRÜSÜ BELİRTİLERİ NELERDİR VE NASIL ANLAŞILIR?
Hantavirüs enfeksiyonu, başlangıç evresinde genellikle mevsimsel hastalıklarla karıştırılabiliyor. Hastalarda ilk etapta şiddetli ateş, halsizlik, kas ağrıları ve baş dönmesi gözlemleniyor. Ancak virüsün ilerlemesiyle birlikte tablo ağırlaşıyor. Akciğerlerde ödem oluşması, öksürük, nefes darlığı ve böbrek yetmezliği gibi hayati risk taşıyan semptomlar gelişiyor. Sağlık otoriteleri, özellikle kemirgenlerin yoğun olduğu bölgelerde bulunan ve bu belirtileri gösteren kişilerin vakit kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna başvurması gerektiğini vurguluyor.
HANTAVİRÜS İNSANDAN İNSANA BULAŞIR MI?
Kamuoyunda en çok merak edilen sorulardan biri de virüsün yayılma şekli oldu. Normal şartlarda hantavirüsler, fare ve sıçan gibi kemirgenlerin atıkları (idrar, dışkı, salya) yoluyla insana geçiyor. Ancak MV Hondius gemisinde görülen "Andes" türü, bu noktada diğerlerinden ayrılıyor. DSÖ ve CDC (Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri), Andes virüsünün insanlar arasında "sınırlı" da olsa bulaşma kapasitesine sahip olduğuna dikkat çekiyor. İnsandan insana geçiş için çok yakın ve uzun süreli temas gerektiği, gemideki vaka zincirinin de bu yolla oluştuğu tahmin ediliyor.
TÜRKİYE RİSK ALTINDA MI VE RUHİ ÇENET AÇIKLAMASI NEDİR?
Salgın nedeniyle DSÖ, Saint Helena Adası’nda gemiden ayrılan yolcuların gidebileceği 12 ülkeye acil bildirim yaptı. Bu ülkeler arasında Türkiye ile birlikte ABD, Almanya, İngiltere ve İsviçre de yer alıyor. Diğer yandan, popüler YouTube içerik üreticisi Ruhi Çenet’in de aynı gemide seyahat ettiği ortaya çıktı. Sosyal medya üzerinden takipçilerine seslenen Çenet, sağlık kontrollerini yaptırdığını ve şu an için bir sağlık sorunu yaşamadığını duyurarak sevenlerini rahatlattı.
HANTAVİRÜS TÜRKİYE’DE DAHA ÖNCE GÖRÜLDÜ MU?
Bu virüs Türkiye için tamamen yabancı bir tür değil. Kayıtlara göre hantavirüs, Türkiye’de ilk kez 1997 yılında İzmir’de böbrek yetmezliği şikayetiyle başvuran hastalarda görüldü. Yakın tarihte ise 2009 yılında Zonguldak ve çevresindeki Karadeniz bölgesinde vakalar tespit edildi. O dönem sekiz kişide rastlanan virüs, bir vatandaşın hayatını kaybetmesine yol açmıştı. Uzmanlar, virüsün onaylı bir aşısı veya özel bir ilacı bulunmadığı için erken teşhis ve destek tedavisinin hayat kurtardığını hatırlatıyor.