Son Mühür/ Gökmen Küçüktaşdemir- Son Mühür TV’de Tunç Erciyas’ın hazırlayıp sunduğu Sıcak Bakış programına konuk olan İytev Yücel Tonguç Koleji İlkokul Müdür Yardımcısı ve Uzman Psikolog Ceren Kırım Akdoğan, yeni eğitim-öğretim yılının başlamasına sayılı günler kala, çocukların okula uyum sürecinden teknoloji bağımlılığına, aile içi iletişimden doğru bilinen yanlışlara kadar hayati önem taşıyan uyarılarda bulundu.
"Önceliğimiz çocuğun duygusal olarak hazırlanması"
Ceren Kırım Akdoğan, okul öncesi dönemde velilerin en sık yaptığı hatalardan birinin çocukları akademik yük altında bırakmak olduğunu belirterek, yaz tatilinden çıkan çocukların doğrudan ders odaklı bir sürece zorlanmaması gerektiğini söyledi.
Akdoğan, "Önceliğimiz çocuğun duygusal olarak hazırlanmasıdır. Çocuğu derse boğmadan, evde sürekli harf öğretmeye çalışmadan ve bir okul havası yaratmadan hareket edilmeli.
Kendi gelişimsel merakıyla öğreniyorsa müdahale edilmemeli ancak aile ekstra bir okuma-yazma kursu çabasına girmemeli.
Aksi takdirde çocuk okula başladığında öğrenme merakını ve ders heyecanını kaybediyor" şeklinde konuştu.
‘Çocuklardan çok ailelere eğitim vermek çok daha önleyici’
Ailelerin kendi kaygı ve çocukluk tecrübelerini farkında olmadan çocukları üzerine yıktıklarını ifade eden Akdoğan, ebeveynlerin sergilediği davranışların önemine şu sözleriyle dikkat çekti: "Çocuklardan çok ailelere eğitim vermek çok daha önleyici olabiliyor. Özellikle küçük yaş grubunda çocuklar çok fazla rol model aldığı için, kopyalama davranışında bulunarak anne babanın yüz ifadesinden, bakışından, kaygısından doğrudan etkilenirler. ‘Ben kaygımı çocuğuma belli etmiyorum’ diyen veli aslında bunu en çok yansıtan velidir.’’. Mükemmel ebeveynlik kavramına açıklık getiren Akdoğan, ‘Burda amaç gerektiğinde sınır koyabilen, çocuğa güvenli amaç oluşturulabilen ve bununla ilgili duygularını görebilen ebeveyn olmak.’ dedi.
‘Ekran kullanımında kademeli ve sınırlı bir yaklaşım şart"
Yaz dönemi boyunca telefon, tablet ve televizyonla daha fazla vakit geçiren çocukların ellerinden teknolojinin bir anda çekip alınmasının büyük çatışmalara yol açacağını belirten Uzman Psikolog Akdoğan, yasakçı değil kademeli ve sınırlı bir yaklaşım önerdi. Ekran kullanım süresinin yavaş yavaş düşürülmesi gerektiğini aktardı. Akdoğan, ebeveynlere çocuğun ekran kullanımında içerik ve sürenin en dikkat edilmesi gereken nokta olduğunu söyleyerek ‘Çocuk yanlış bir şey izlediğinde bunu aileye aktarabiliyor olmalı. Bu durumda çocuğa kızarak tepki vermek çocuğun daha tedirgin olmasını ve geri çekilmesini sağlar, bu şekilde davranış gösterilmemeli.’ uyarısında bulundu.
Okulun ilk günü uyum süreci ve ayrılık kaygısı
Akdoğan, Okulun ilk günü özellikle anaokulu ve ilkokul 1. sınıfa başlayacak çocuklarda yaşanan ayrılık sancıları ve ağlama krizlerine ilişkin velilerin nasıl davranması gerektiğini anlattı. Kapıda uzayan vedaların çocuktaki güven duygusunu zedelediğini söyleyerek ‘Çocukla sıcak, kısa ve net bir veda gerekli. Çocukla göz seviyesine inerek konuşulup güven verilmeli ve bu sırada öğretmen mutlaka çocuğun yanında aileyle birlikte olmalı. Aile önce öğretmene güvendiğini göstermeli.’ dedi.
"Çocuğun yerine problemleri çözmek iyilik değil"
Çocukların okulda karşılaştığı arkadaşlık ve zorbalık sorunlarında ebeveynlerin hemen koruyucu bir atılımla müdahale etmesinin çocuktaki özgüveni etkilediğini belirten Ceren Kırkım Akdoğan, "Çocuğun yerine problemleri çözmek ona iyilik değil kötülüktür.
Bırakın çocuk kendi çözüm yollarını arasın, siz arkasında durup yol gösterin" dedi. Okulda yaşanan akran zorbalığı sınır konulamayan bir raddeye geldiğinde karşı tarafın ailesi ve rehberlik sistemiyle ilerlenmesi gerektiğini vurguladı.
Çocukla iletişim kurarken dikkat edilmesi gereken noktalar
Çocukla iletişim kurarken soru sorma tarzının değiştirilmesi gerektiğini belirten Akdoğan, kapıdan giren çocuğa "Okul nasıl geçti?" diye sormanın çok soyut kaldığını çocuğun sadece "İyi" yanıtıyla geçiştirdiğini söyledi.
Ailelerin soru sorarken dikkat etmesi gerekenleri değerlendiren Akdoğan: ‘Bugün seni mutlu eden üç şey neydi?
Bugün hoşuna gitmeyen bir şey oldu mu? gibi sorularla veya kendimizden örnekler vererek sorular yöneltmeliyiz.’ şeklinde önerilerde bulundu.
"Eğitim süreci sadece sınav ve akademik başarıyla sınırlı kalmamalı"
Uzman Psikolog Ceren Akdoğan, eğitim sürecinin sadece sınavlara ve akademik başarılarla sınırlı kalmasının yanlış olduğuna dikkat çekerek, çocukların en az bir sanat veya spor dalıyla ilgilenmesinin akademik başarıyı da doğrudan desteklediği ifade etti.
Sık etkinlik değiştirmelerinin ilkokul çağındaki keşif arayışından kaynaklandığını belirten Akdoğan, ‘Belli bir noktada sınır çizmek ve çocuğa ‘Bir karar vermen gerekli, hangisinin senin için daha iyi olduğunu düşünüyorsan burdan devam edelim.’ demek daha doğru.’ dedi.
"Çocuğa verilecek psikolojik destek bekletilmemeli"
Uzman desteği ve psikolojik danışmanlık süreçlerine de değinen Akdoğan, konuşmasını şöyle tamamladı: ‘Profesyonel destek almak için çok uzun süre bekletilmesini doğru bulmuyorum.
Çocuğa gerçekten ihtiyacı yüksek seviyeye gelmeden destek sağlanması önemli. Profesyonel destek adı altında sadece çok kötü anlarda destek almamız süreci uzatır.
Öfke patlaması ve problem yaşanmasını beklemeden, önce okulla görüşülmeli, çocuk gözlemlenmeye devam edilmeli’ tavsiyelerinde bulundu.
