Son Mühür- TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası İzmir Şubesi, 'talebimiz geleceğimiz' kampanyası kapsamında 12 Kasım’da Türkiye genelinde 81 ilde eş zamanlı düzenlenen eylemler çerçevesinde Karşıyaka’da basın açıklaması gerçekleştirdi.
Karşıyaka İZBAN İstasyonu önünde bir araya gelen inşaat mühendisleri, mesleki emeğin değersizleştirilmesine ve yaşanan ekonomik krize dikkat çekerek güvenli yapı, kamusal denetim, yapı stoku envanteri ve deprem yargılamalarına ilişkin taleplerini dile getirdi. Meslek temsilcileri, mesleği savunmanın aynı zamanda halkın yaşam hakkını savunmak olduğunu vurguladı.
"Önemli bir mesleğin mensuplarıyız"
"Bizler, ülkemizin köprülerini, barajlarını, yollarını, konutlarını, okullarını, hastanelerini inşa eden inşaat mühendisleriyiz. Bilimi yaşamı korumak için kullanan, bilgisini halkın yararına sunan, mühendisliği formalite olarak değil, can güvenliğini sağlamanın temel sorumluluğu olarak gören önemli bir mesleğin mensuplarıyız. Bugün, 12 Kasım 2026, Türkiye'nin 81 ilinde aynı saatte, aynı taleplerle, aynı kararlılıkla alanlardayız. Ve bugün buradan açıkça ilan ediyoruz: Sabrımız tükendi! Yıllardır izlenen politikalar, mühendislik hizmetlerini kamusal bir sorumluluk olmaktan uzaklaştırarak yalnızca bir maliyet kalemine indirgemiştir. Bilimsel bilgi, mesleki deneyim ve liyakat geri plana itilmiş; mühendislik emeği değersizleştirilmiş, mesleki yetkinlik ve bağımsızlık zayıflatılmıştır. Güvenli yapı üretiminin temel unsuru olan mühendislik hizmetleri, kimi zaman yalnızca bir imza ve evrak prosedürü olarak görülmüştür. Oysa mühendislik bir formalite değildir. Mühendislik, insan yaşamının güvencesidir. Mühendislik bilgisinin ve kamusal denetimin yok sayılmasının bedelini yalnızca biz mühendisler değil, bütün toplum birlikte ödemektedir. Artık yeter diyoruz."
Gelinen nokta ağırdır
"Bugün inşaat mühendisliği mesleği, tarihinin en ağır ekonomik ve mesleki sorunlarıyla karşı karşıyadır. Kamuda çalışan meslektaşlarımız, üstlendikleri ağır teknik, hukuki ve mali sorumluluklara rağmen hak ettikleri ücret ve özlük haklarından yoksun bırakılmaktadır. Ek gösterge, özel hizmet tazminatı, ek ödemeler ve emekliliğe yansıyan haklar bakımından yaşanan kayıplar giderek büyümektedir. Yetersiz istihdam, taşeronlaşma ve liyakate aykırı uygulamalar, kamunun mühendislik kapasitesini zayıflatmaktadır. Özel sektörde çalışan meslektaşlarımız ise düşük ücretlere, uzun çalışma saatlerine, karşılığı ödenmeyen fazla mesailere ve güvencesiz istihdama mahkûm edilmektedir. Mühendislerin mesleki bağımsızlığı, işveren baskısı ve ekonomik kaygılar karşısında korunamamaktadır. Meslektaşlarımızın sigorta primlerinin gerçek ücretleri üzerinden değil, daha düşük kazançlar veya asgari ücret üzerinden yatırılması ve çalışma günlerinin eksik gösterilmesi, sosyal güvenlik haklarında ciddi kayıplara neden olmaktadır. Yıllarını ülkenin kalkınmasına, yapılaşmasına ve altyapısına adamış emekli meslektaşlarımız, bugün yetersiz emekli aylıkları nedeniyle insanca yaşam koşullarından uzaklaşmaktadır. Proje ve danışmanlık hizmetleri, sınırsız fiyat rekabeti altında nitelik kaybına uğramakta; mühendislik bilgi ve birikimi, en düşük bedelle satın alınabilecek sıradan bir hizmet gibi görülmektedir. Şantiye şefliği, yapı üretim sürecinin her aşamasında fiilen ve sürekli yürütülmesi gereken bir mühendislik hizmeti olmasına rağmen, çoklu görevlendirmeler ve güvencesiz çalışma koşulları nedeniyle gerçek işlevinden uzaklaştırılmaktadır. Yapı denetim sistemi ise maliyet baskısının etkisi altında, kamu güvenliğini sağlayacak bağımsız ve etkin denetim anlayışından uzaklaşmaktadır. Denetim hizmetlerinin niteliğini güvence altına alacak koşullar sağlanamadığı gibi görevini yapan meslektaşlarımız baskı, tehdit ve şiddetle karşı karşıya kalmaktadır. Genç meslektaşlarımızın gelecekleri, mühendislik eğitiminde nitelik ve istihdam ihtiyacı gözetilmeksizin sürdürülen uygulamalar ile belirsizliğe sürüklenerek işsizliğe mahkûm edilmekte, kadın meslektaşlarımız ise istihdamda, ücretlerde ve mesleki ilerlemede ayrımcılıkla karşılaşmaktadır. Mevzuattaki düzenlemeler nedeniyle meslektaşlarımız sahip oldukları yetkilerle orantısız sorumluluklar altında bırakılmakta, mesleki sorumlulukların kapsamına ve süresine ilişkin belirsizlikler, görevlerini tamamladıktan yıllar sonra bile ağır hukuki yaptırımlarla karşı karşıya bırakılmalarına neden olmaktadır. Özellikle deprem yargılamalarında, gerçek sorumluların tespitinden uzaklaşılarak, imar aflarının, yapıların taşıyıcı sistemlerine sonradan yapılan müdahalelerin ve mühendislerin bilgisi ve denetimi dışında gerçekleştirilen uygulamaların sonuçları, kusur ve nedensellik ilişkisi yeterince gözetilmeksizin ağır ve orantısız biçimde meslektaşlarımızın üzerine yüklenmektedir."
"Bağımsız yapı denetimiyle depremlerin yıkıcı sonuçlarını azaltmak mümkündür"
"Bu tablo yalnızca biz inşaat mühendislerinin değil, bütün toplumun sorunudur. Türkiye bir deprem ülkesidir. Yaşadığımız her büyük deprem bize aynı gerçeği hatırlatmaktadır: Deprem doğa olayıdır, ancak yıkım kader değildir. Bilimsel planlamayla, nitelikli mühendislik hizmetleriyle, etkin ve bağımsız yapı denetimiyle depremlerin yıkıcı sonuçlarını azaltmak mümkündür. Ne var ki ülkemizin güncel, kapsamlı ve kamuoyuyla paylaşılmış bir yapı stoku envanteri hâlâ bulunmamaktadır. Milyonlarca yurttaşımız, yaşadığı binanın güvenli olup olmadığını bilmeden hayatını sürdürmektedir. İmar aflarıyla mühendislik hizmeti almamış veya projesine aykırı yapılara teknik güvenlik incelemesi yapılmadan hukuki statü kazandırılmıştır. Yapılar kullanım süreleri boyunca yeterince denetlenmemekte, taşıyıcı sistemlere yapılan müdahaleler ve zamanla oluşan hasarlar sistematik biçimde izlenmemektedir. Oysa güvenli bir yapıda yaşamak ayrıcalık değil, temel bir insan hakkıdır. Bir yurttaşın yaşadığı, satın aldığı veya kiraladığı binanın güvenliğini bilmesi en doğal hakkıdır. Buradan soruyoruz: Yaşadığımız binaların güvenli olup olmadığını öğrenmek için daha kaç deprem yaşamamız, daha kaç can kaybetmemiz gerekiyor? Bir kez daha vurguluyoruz: Mühendislik hizmetleri yalnızca yapı üretim sürecinin bir parçası değildir. Kentlerimizin, altyapımızın, doğal varlıklarımızın ve kamusal kaynaklarımızın korunmasının da temel güvencesidir. Mesleki bilgi ve yetkinliğin göz ardı edildiği, mühendislik emeğinin değersizleştirildiği, teknik kararların ekonomik ve idari baskılar altında alındığı bir düzende kamu yararından ve gerçek anlamda yapı güvenliğinden söz edilemez. Mühendislerin haklarını savunmak, halkın yaşam hakkını savunmaktır. Mühendislik emeğini korumak, kamu yararını korumaktır."
"İnsanca yaşamaya yetecek ücret ve güvenceli çalışma koşulları istiyoruz"
"Talebimiz açıktır. TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası olarak ülkemizin güvenli geleceği ve mesleğimizin hak ettiği değere kavuşması için taleplerimizi bir kez daha kamuoyuna ve karar vericilere duyuruyoruz. İnsanca yaşamaya yetecek ücret ve güvenceli çalışma koşulları istiyoruz. Mühendislik hizmetleri için mesleki bilgi, emek ve sorumluluğa uygun asgari ücret belirlenmeli; TMMOB'nin bu alandaki belirleme ve denetleme yetkisi yasal güvenceye kavuşturulmalıdır. SGK bildirimlerinin gerçek ücret ve meslek kodları üzerinden yapılması sağlanmalı; kayıt dışı çalışmaya, karşılığı ödenmeyen fazla mesailere ve güvencesiz istihdama son verilmelidir. Kamuda liyakat, güvenceli istihdam ve adil ücret istiyoruz. Kamu mühendislerinin ücretleri ve özlük hakları iyileştirilmeli; ek gösterge, tazminat ve ek ödemeler emekliliğe yansıtılmalıdır. Kamuda taşeronlaşmaya ve güvencesiz istihdama son verilmeli, teknik kadrolar güçlendirilmeli, mühendis istihdamı artırılmalı ve atamalarda liyakat esas alınmalıdır. Genç mühendisler için iş, emekli mühendisler için insanca yaşam istiyoruz. Genç mühendislerin işsizliğini azaltacak planlı istihdam politikaları uygulanmalı; mesleğe başlangıçta eğitim, deneyim olanakları sağlanmalıdır. Emekli mühendislerin aylıkları insan onuruna yaraşır bir yaşam düzeyine yükseltilmelidir. Yetkin mühendislik ve adil bir yetki-sorumluluk düzeni istiyoruz. Mesleki deneyim, uzmanlaşma ve sürekli mesleki gelişimi esas alan Yetkin Mühendislik sistemi yasalaştırılmalı; meslek odamızın eğitim, belgelendirme ve mesleki denetim yetkileri güvence altına alınmalıdır. Mühendislerin teknik, hukuki ve cezai sorumlulukları; fiilî görevleri, yetkileri, kusurları ve nedensellik ilişkisi esas alınarak açık biçimde tanımlanmalıdır. Deprem yargılamalarında, bilimsel ve teknik yeterliliği güvence altına alınmış bir bilirkişilik sistemi oluşturulmalı ve uzmanlaşmış teknik ihtisas mahkemeleri kurulmalıdır. Adalet, gerçek sorumluların bilimsel verilerle belirlenmesiyle sağlanabilir."
