Son Mühür- Hızla artan nüfusla birlikte büyüyen beton yığınları, bitmek bilmeyen trafik ve sanayi dumanı, büyük şehirleri adeta devasa birer ısı ve kirlilik adasına dönüştürüyor. Birleşmiş Milletler verileri dünya nüfusunun yarısından fazlasının kentlerde yaşadığını ve bu oranın 2050’de yüzde 68’e çıkacağını gösterdi. Türkiye İstatistik Kurumu rakamları da ülkemizde her 100 kişiden 77’sinin il ve ilçe merkezlerinde yaşadığını ortaya koyuyor.
Gün boyu soluduğumuz bu ağır hava sadece akciğerlerimizi yormuyor, dış dünyayla doğrudan temas halindeki en büyük organımız olan cildimizi de savunmasız bırakıyor. Artan sıcaklıklar, güneşin zararlı ışınları ve havada asılı duran zehirli zerrecikler, cildin doğal savunma kalkanını zayıflatarak yıpranmayı hızlandırıyor.
Saç telinin 30’da biri kadar küçük tehlike: Mikro partiküller
Kirli havanın cilt üzerindeki sessiz tahribatına dikkat çeken Dermatoloji Uzmanı Prof. Dr. Aslı Tatlıparmak, gözle görülmeyen bu küçük parçacıkların gözeneklerden içeri sızarak cildin koruyucu duvarını nasıl yıktığını şöyle anlattı:
“Asıl dış dünyayla doğrudan ve kesintisiz temas halindeki en geniş organımız olan cildimizi de kuşatma altına alıyor. Saç telinin neredeyse otuzda biri büyüklüğündeki fosil yakıt ve sanayi kaynaklı mikro partiküller, gözeneklerden içeri sızarak cildin en dıştaki koruyucu lipid tabakasını delip geçiyor. Bu bariyer zayıfladığında cilt nemini hızla kaybederken alt katmanlarda hücresel düzeyde yoğun bir oksidatif stres dalgası başlıyor.”
Erken yaşlanma, lekelenme ve cilt hastalıkları tetikleniyor
Cilt bariyerinin zayıflamasıyla birlikte alt katmanlarda başlayan bu yıpranmanın hem estetik kayıplara hem de mevcut cilt rahatsızlıklarının alevlenmesine yol açtığını belirten Prof. Dr. Tatlıparmak, şu uyarılarda bulundu:
“Serbest radikallerin tetiklediği bu süreç, kolajen liflerini parçalayarak erken yaşlanmayı, elastikiyet kaybını ve derin kırışıklıkları hızlandırıyor. Aynı zamanda melanin üretim mekanizması kontrolden çıktığı için inatçı lekelenmeler ortaya çıkıyor. Egzama, rozasea ve sedef gibi inflamatuar cilt hastalıklarında ciddi alevlenmeler gözlemliyoruz”
Cilt bakımı bir güzellik adımı değil, sağlık önlemi
Aşırı sıcakların bu yıpratıcı etkiyi daha da artırdığını söyleyen Prof. Dr. Tatlıparmak, büyük şehirlerde yaşayanların günlük cilt bakımını basit bir kozmetik alışkanlık olarak görmemesi gerektiğini vurgulayarak şunları kaydetti:
“Günlük cilt bakımını sadece bir güzellik ya da makyaj adımı olarak görmek büyük bir yanılgı olur. Kirli bir şehirde yaşarken cildi doğru korumak, vücudumuz için doğrudan bir kalkan oluşturmak ve temel bir sağlık önlemidir.”
Dört mevsim güneş kremi ve nemlendirici şart
Şehrin havasını bir günde değiştirmenin mümkün olmadığını ancak cildi bu kirliliğe karşı zırh gibi korumanın herkesin kendi elinde olduğunu dile getiren Prof. Dr. Tatlıparmak, alınması gereken günlük önlemleri şöyle sıraladı:
“Özellikle şehir hayatının içinde olan herkesin cildi derinlemesine nemlendiren ürünleri, hücreleri koruyan C vitamini gibi içerikleri ve en önemlisi geniş korumalı güneş kremlerini yaz kış demeden, dört mevsim her gün kullanması şart. Şehrin havasını tek başımıza bir günde temizleyemeyiz fakat doğru koruma alışkanlıklarıyla cildimizin bu kirlilik karşısında yıpranmasını önlemek tamamen bizim elimizde”
