İzmir Mekteb-i İdadisi adıyla 1886 yılında eğitim hayatına başlayan İzmir Atatürk Lisesi, 140 yıllık geçmişinde Türkiye'nin siyaset, bilim, spor ve edebiyat dünyasına çok sayıda önemli isim kazandırdı. Mustafa Kemal Atatürk'ün iki kez ziyaret ettiği tarihi okul, bugün de köklü eğitim geleneğini sürdürüyor. İzmir'in eğitim tarihinde önemli bir yere sahip olan İzmir Atatürk Lisesi, yalnızca yetiştirdiği öğrencilerle değil, geçirdiği dönüşümler ve tanıklık ettiği tarihi olaylarla da dikkat çekiyor. Anadolu Ajansının "Asırlık Mektepler" dosyasında ele alınan okulun hikayesi, 19'uncu yüzyılın sonlarında Konak Meydanı'nda başlayan eğitim yolculuğundan bugünkü tarihi kampüsüne uzanıyor.
Genel kurmay başkanları, bakanlar yetiştirdi
Yıllar içerisinde farklı isimlerle faaliyet gösteren lise, Şemsettin Günaltay ve Şükrü Saracoğlu gibi eski başbakanların yanı sıra eski Genelkurmay Başkanları Kazım Orbay ve Memduh Tağmaç'ı da yetiştirdi. Dört milli eğitim bakanının eğitim gördüğü kurumun mezunları arasında Türkiye'nin olimpiyatlarda temsil edilmesinde öncü rol üstlenen Selim Sırrı Tarcan da bulunuyor.
Edebiyat dünyasının önemli isimlerinden Halid Ziya Uşaklıgil, Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Necati Cumalı ve Ahmet Haşim de okulun yetiştirdiği isimler arasında yer alıyor. Mustafa Kemal Atatürk'ün iki ayrı tarihte ziyaret ettiği lise, bünyesinde bulunan İzmir Eğitim Tarihi Müzesi ile geçmişe ilişkin önemli bir arşivi de koruyor.
Konak'ta başlayan eğitim yolculuğu tarihi taş binaya taşındı
Okulun kuruluşu, 1880'li yılların ortasında bugünkü İzmir Valiliği binasının bulunduğu bölgeye dayanıyor. İlk açıldığında beş yıllık eğitim veren kurumda, ilerleyen yıllarda eğitim süresi yedi yıla çıkarıldı. Tanzimat döneminde başlayan eğitimde yenileşme hareketlerinin etkisiyle kurulan okul, tarih boyunca İzmir Mekteb-i İdadisi, İzmir Mekteb-i Sultanisi, İzmir Birinci Mekteb-i Sultanisi, İzmir Erkek Lisesi ve İzmir Birinci Erkek Lisesi adlarıyla hizmet verdi. Kurum, 1942 yılında bugünkü İzmir Atatürk Lisesi ismini aldı.
İzmir'in işgal edilme ihtimalinin gündeme gelmesiyle kentteki direniş hareketinin önemli merkezlerinden biri haline gelen okul, Milli Mücadele döneminde de tarihi bir rol üstlendi. Genç öğretmen Mustafa Necati'nin çağrısıyla burada Redd-i İlhak Cemiyeti kuruldu. İşgal öncesinde gerçekleştirilen protesto mitinginin bildirilerini dağıtan sultani öğrencileri ise 15 Mayıs 1919'da Yunan birlikleri tarafından okuldan çıkarıldı. Öğrenciler, gemilerde ve depolarda gözaltında tutuldu. Yaşanan gelişmelerin ardından okul, Kasım 1920'de kapatıldı.
Kurtuluş Savaşı'nın ardından İzmir Maarif Müdürlüğü görevine getirilen Vasıf Çınar'ın girişimleriyle okul yeniden eğitim hayatına döndü. Eski öğretmen kadrosunun kente getirilmesiyle birlikte çalışmalar başlatıldı. İzmir yangınından kurtulmayı başaran yapılardan biri olan Çalgıcıbaşı mevkisindeki neoklasik mimariye sahip tarihi bina onarıldı. Okul, Ekim 1922'de bu binada yeniden öğrencilerini kabul etti. Cumhuriyet'in ilanından kısa süre önce diğer sultanilerle birlikte lise statüsüne geçirilen kurum, İzmir Erkek Lisesi adını kullanmaya başladı.
Atatürk'ün ziyaret ettiği tarihi okulun adı 1942'de değişti
Gazi Mustafa Kemal Atatürk, İzmir Atatürk Lisesi'ni 1925 ve 1931 yıllarında ziyaret etti. Özellikle 1 Şubat 1931 tarihindeki ziyarette derslikleri gezen Atatürk'ün kara tahta başındaki görüntüsü, okulun hafızasında yer eden tarihi anlardan biri oldu. Cumhurbaşkanı İsmet İnönü'nün 1942 yılındaki ziyaretinin ardından gönderdiği telgrafla kurumun adı İzmir Atatürk Lisesi olarak değiştirildi. Daha sonra Anadolu lisesi statüsüne geçen okul, tarihi kimliği nedeniyle Milli Eğitim Bakanlığının özel izniyle adında "Anadolu" ifadesini kullanmadan eğitim faaliyetlerini sürdürüyor.
Bugün "Özel Program" ve "Proje Uygulayan Eğitim Kurumları" kapsamında bulunan lisede İngilizce, Almanca ve Fransızca hazırlık sınıflarıyla birlikte beş yıllık eğitim modeli uygulanıyor.
Bin 200 öğrenciye 9 ayrı binada eğitim veriliyor
İzmir Atatürk Lisesi Müdürü Yasin Hiçyılmaz, kurumun 1886 yılında bugünkü vilayet binasının bulunduğu bölgede eğitim vermeye başladığını ve 140 yıldır faaliyetlerini sürdürdüğünü belirtti. Okulun tarihi geçmişinin yanı sıra Atatürk'ün ziyaretlerine ilişkin anıların da önem taşıdığını ifade eden Hiçyılmaz, “Hafızalara Atatürk'ün ders anlatırken yansıyan karesi, tam da hizmet verdiğimiz binanın içerisindeki bir derslikte çekildi. O anlamda okulumuz büyük önem taşımaktadır. Okulumuz uzun yıllar sadece erkek öğrencilere hizmet veren bir okul oldu. Ardından kız ve erkek karma eğitime geçildi. Öğrencilerimiz gündüzlü eğitimin yanında pansiyon imkanlarından da faydalanıyor” dedi.
“Üniversiteye yerleştirmede yüzde 70 başarı”
Okulun eğitim kapasitesi, fiziki koşulları ve öğrenci profiline ilişkin de bilgi veren Hiçyılmaz, kampüs içerisinde kız ve erkek öğrenci pansiyonlarının da bulunduğunu aktardı. Okulun mevcut imkanlarını ve öğrenci yerleştirme sonuçlarını anlatan Hiçyılmaz, “Şu anda 1200'e yakın öğrencimize hizmet verilmekte. 9 farklı binada, içerisinde kız ve erkek pansiyonu olmak üzere yaklaşık 33 dönümlük kampüs içerisinde faaliyetlerimizi sürdürüyoruz. 95 öğretmenimiz, laboratuvarlarımız, kütüphanemiz, açık ve kapalı spor alanlarımız, konferans salonumuzla öğrencilerimizin her alanda faydalanabileceği imkanlara sahibiz. Sadece İzmir'den değil, Türkiye'nin dört bir yanından öğrencilerimiz geliyor. Bu yıl merkezi yerleştirmede yüzde 0,51'lik dilimle Fransızca, yüzde 0,50'lik dilimle İngilizce ve yüzde 0,20'lik dilimle Almanca bölümlerine öğrenci kabul ettik. Bu yıl mezun ettiğimiz 265 öğrencimizle üniversiteye yerleştirmede yüzde 70 başarı sağladık” diye konuştu.
