SON MÜHÜR/Cumhur Erkek-Suriye’de 29 Ocak 2017 tarihinde yürütülen Fırat Kalkanı Harekatı’nda şehitlik mertebesine ulaşan İzmirli Piyade Uzman Çavuş Ayhan Elmacı’nın vasiyeti ile ilgili yaşanan hukuki karmaşa, uluslararası yargıya taşındı. Türkiye’deki adli ve idari yargı süreçlerinden sonuç alamayan amca Ali Elmacı, avukatı aracılığıyla hazırladığı başvuru dosyasını Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne (AİHM) gönderdi.
Büyüten amca
Şehit Piyade Uzman Çavuş Ayhan Elmacı, henüz 3 yaşındayken öz annesi Cennet Özgüleç tarafından terk edildi. Babası Salih Elmacı’nın ikinci evliliği de sonlanınca, Ayhan Elmacı’yı babaannesi, dedesi ve amcası Ali Elmacı büyüttü. Şehit uzman çavuş, Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde göreve başlarken imzaladığı 'Ölüm haklarımı kime bırakmak istiyorsunuz?' başlıklı resmi vasiyetnameye amcası Ali Elmacı’nın adını yazarak tüm yasal haklarını kendisine bakan amcasına bıraktı. Şehadet haberinin ardından öz anne ve babanın şehit tazminatı ve aylığı için başvuruda bulunmasıyla başlayan 8 yıllık hukuk maratonunda şu gelişmeler yaşandı:
Tazminat amcaya verildi: Askeri makamlar huzurunda düzenlenen vasiyetnameyi dikkate alan mahkeme, şehitlik tazminatının amca Ali Elmacı’yla ödenmesine karar verdi. Öz anne ve babanın vasiyetnamenin iptali yönündeki davaları reddedildi.
SGK maaş talebini reddetti: Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), vasiyetin noter onaylı olmaması ve mevzuat gereği ölüm aylığının yalnızca kanuni mirasçılara anne, baba, eş. ve çocuğuna bağlanabileceği gerekçesiyle şehit aylığını amcaya vermeyi reddetti. SGK, şehit maaşını öz anne ve babaya ödemeyi sürdürdü.
İç hukuk yolları kapandı: Türkiye’de açılan idari davalar ve itirazlar sonuçsuz kalınca iç hukuk yolları tamamen tükendi.
'Yeğenimin kemikleri sızlıyor'
Türkiye’deki hukuki girişimlerden bir netice alamadıklarını belirten amca Ali Elmacı, 'Şehit yeğenim kendi özgür iradesiyle, resmi bir kurumun önünde 'Haklarım amcama kalsın' diyerek vasiyet imzaladı. Onu 3 yaşında sokağa terk edenler, şehit olunca hak sahibi yapıldı. Mahkeme tazminatı bize verdi ancak SGK vasiyeti tanımamakta direndi. Yeğenimin vasiyeti yerine gelmediği her gün mezarında kemiklerinin sızladığını biliyorum. Türkiye’de çalmadığımız kapı kalmadı. Sonuç alamayınca avukatım aracılığıyla davayı AİHM’e taşıdık. Adalet tecelli edene kadar mücadelemiz sürecek' diye açıklama yaptı.
AİHM'den çıkacak karar emsal olacak
Amca Ali Elmacı’nın avukatı tarafından yapılan AİHM başvurusu; mülkiyet hakkı, adil yargılanma hakkı ve aile hayatına saygı hakkı ihlalleri gerekçesiyle dosyalaştırıldı. AİHM’in vereceği karar, sadece Elmacı ailesi için değil, Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde alınan vasiyetnamelerin geçerliliği ve sosyal güvenlik mevzuatıyla olan uyumu açısından da tarihi bir emsal niteliği taşıyacak.
