Karşıyaka'da veya Buca'da yıllanmış bir apartman dairesinin tapu evrakını inceleyen kardeşler, kendi isimlerini göremedikleri anda tüm mirasın heba olduğu korkusuna kapılıyor. Resmi bir belgede adının olmaması insanı içgüdüsel olarak paniğe sevk etse de, işin hukuki boyutu hiç de sanıldığı gibi acımasız değil.
HAKKINIZ VEFAT ANINDA KESİNLEŞİR
Öncelikle derin bir nefes alın. Tapu kaydında adınızın bulunmuyor oluşu, o mülk üzerindeki tasarruf yetkinizi veya mirasçı sıfatınızı elinizden almıyor. Medeni hukuk sistemimiz, vefat olayının gerçekleştiği saniye itibarıyla mirası doğrudan yasal varislere aktarıyor. Sizin isminizin o kağıtta yazmaması, sadece devletin ilgili kurumuna gidip durumu henüz bildirmediğiniz anlamına gelir. Evin geçmişteki sahibi olan babanızın adının yazması, sizin o ev üzerindeki varisliğinizi asla ve asla çürütmez.
RESMİ SÜRECİN ANAHTARI: VERASET İLAMI
Peki bu doğuştan gelen hakkı resmiyete nasıl dökeceksiniz? İlk yapmanız gereken şey, kimlik bağlarınızı kanıtlayan veraset ilamını çıkartmaktır. Mahkemelere gidip aylarca uğraşmanıza genellikle gerek kalmaz; nüfus kütüğünüzde anormal bir durum yoksa bu belgeyi noterden hızlıca alabilirsiniz. Bu kağıt parçası, ailenin soy ağacını ve kimin ne oranda hak sahibi olduğunu gösteren bir pusula gibidir. O olmadan tapu dairelerinin kapısından içeri adım atmanızın hiçbir anlamı yoktur.
TEK BİR MİRASÇI BİLE İŞİ ÇÖZEBİLİR
Diyelim ki belgeyi cebinize koydunuz ve İzmir'in sıcağında tapu müdürlüğünün yolunu tuttunuz. Ailenin diğer fertleri başka şehirlerde yaşıyor veya işten güçten fırsat bulamıyor olabilir. Hiç dert etmeyin. Miras intikali dediğimiz kayıt işleminde herkesin aynı anda gişede dizilmesine lüzum yok. Aileden tek bir ferdin müracaat etmesi, o evin tüm kardeşler ve eş adına resmiyete dökülmesi için yeterli oluyor. Yalnız dikkat; bu sadece kayda geçirme işlemidir. Evi satıp parasını bölüşmek isterseniz, işte o vakit herkesin onayını almak boynunuzun borcudur.
BEKLEMENİN RİSKLERİ VE SÜRPRİZ BORÇLAR
İşlemleri yıllarca umursamamak, tapuya gitmemek miras hakkınızı silip atmaz. Ancak gün gelir de o daireyi kentsel dönüşüme sokmak veya kiracıya vermek isterseniz, önünüze devasa bürokratik duvarlar örülür. Üstelik mirasın size sadece mal değil, borç da getirebileceğini unutmamak lazım. Evin üzerinde eski bir vergi borcu, haciz kararı veya intifa hakkı varsa, bunları sonradan öğrenmek ciddi bir şok yaratır. Miras paylarının da eşin hayatta olup olmamasına göre farklılık göstereceğini hesaba katarak, imza öncesi eski tapu kayıtlarını satır satır incelemek hayat kurtarır.
