Vatandaşlar, yaş veya prim süresini beklemeden erken emekli olmanın yollarını ararken "malulen emeklilik" en çok sorgulanan başlıkların başında geliyor. SGK'nın 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'na göre, ilk işe giriş tarihinden sonra çalışma gücünü belirli oranlarda yitirenler malullük aylığına hak kazanıyor. Kamu, işçi ve Bağ-Kur statüsündeki çalışanların bu haktan yararlanabilmesi için prim günü ve hizmet yılı gibi bazı temel kriterleri yerine getirmesi bekleniyor. Adaylar, 1800 ve 3600 günlük prim sürelerinin malullük başvurusundaki etkisini araştırırken, hangi hastalıkların kapsam içinde olduğunu da adım adım inceliyor.
3600 GÜN PRİMLE KİMLER MALULEN EMEKLİ OLABİLİR?
1 Ekim 2008 tarihinden önce sigortalı olarak çalışmaya başlayanlar için 3600 gün primle malulen emeklilik imkanı bulunuyor. Bu kişilerin emekli olabilmesi için çalışma gücündeki kayıp (maluliyet) oranının yüzde 80'den yüksek olması gerekiyor. Yüzde 80 ve üzeri maluliyet raporu bulunan sigortalılar, 15 yıllık sigortalılık süresi ile 3600 gün prim ödeme şartını tamamladıklarında malulen emekli sayılıyor.
1800 GÜN PRİMLE MALULEN EMEKLİLİK ŞARTLARI NELER?
Malulen emeklilik için genel kural olarak en az 10 yıldan beri sigortalı olma ve toplamda 1800 gün prim ödeme şartı aranıyor. Ancak sigortalının durumu başkasının sürekli bakımına muhtaç derecede ağır ise, 10 yıllık sigortalılık süresi şartı ortadan kalkıyor. Bu durumdaki kişiler sadece 1800 günlük prim ödemesini tamamlayarak ve SGK'nın yetkilendirdiği kurullardan onay alarak malullük aylığına bağlanabiliyor.
MALULEN EMEKLİ OLMAK İÇİN HANGİ HASTALIKLAR KAPSAMDA?
SGK'nın yayımladığı hastalık listesi oldukça geniş bir yelpazeyi kapsıyor. Malulen emekliliğe temel oluşturan rahatsızlıklar arasında kanser, beyin tümörü, şizofreni, Multiple Skleroz (MS), parkinson, demans ve epilepsi yer alıyor. Bunların yanı sıra görme azlığı, kalp, akciğer ve böbrek nakli gerektiren durumlar, tüberküloz, AIDS, solunum sistemi ile karaciğer hastalıkları da malulen emeklilik gerektiren temel hastalık grupları arasında değerlendiriliyor.
MALULİYET RAPORU NEREDEN VE NASIL ALINIYOR?
Malulen emekli olmak isteyenlerin öncelikle bağlı bulundukları Sosyal Güvenlik İl veya Merkez Müdürlüğü'ne başvurup hastane sevk yazısı alması şart koşuluyor. SGK sevk yazısıyla birlikte devlet üniversite hastanelerine veya Sağlık Bakanlığı Eğitim ve Araştırma Hastanelerine giderek rapor alınabiliyor. Özel hastanelerden alınan raporlar SGK tarafından geçersiz sayılıyor. Hazırlanan bu rapor tek başına emeklilik için yeterli olmuyor; son kararı, belgeleri inceleyen SGK Sağlık Kurulu veriyor. Kurul, raporu onayladığı takdirde sigortalı malulen emekli edilerek aylık bağlanıyor.
