Gün boyunca elimizden düşürmediğimiz cep telefonları, uykuya daldığımızda aynı ilgiyi görmüyor. Yaklaşık 16 bin kişinin rüya kayıtlarının incelendiği araştırmada, telefonların rüyalarda oldukça düşük bir oranda yer aldığı belirlendi. Peki, sürekli kullandığımız bu cihazlar neden rüyalarımızda karşımıza çıkmıyor?
Rüyalarda telefon görmek oldukça nadir
Uyku ve Rüya Veritabanı'nda bulunan kayıtlar, cep telefonlarının rüyalardaki yerinin sanıldığı kadar büyük olmadığını gösteriyor. İncelenen rüya anlatımlarının yalnızca yüzde 1 ila 5'inde cep telefonlarına rastlanıyor.
Araştırmada kadınların rüyalarının yüzde 3,55'inde, erkeklerin rüyalarının ise yüzde 2,69'unda telefon yer aldı. Üstelik rüyalarda görülen cihazlar çoğunlukla kaybolmuş, bozulmuş veya çalışmaz haldeydi.
Uyku araştırmacısı Dr. Kelly Bulkeley, bu durumu telefonların kendisinden çok sunduğu imkanlarla ilgilenmemize bağlıyor. İnsanlar için asıl önemli olan cihaz değil; onun üzerinden kurulan iletişim, görülen içerikler ve diğer insanlarla yaşanan ilişkiler.
Beyin gün içinde yaşananları uykuda yeniden işlemiyor
Lincoln'deki Bishop Grosseteste Üniversitesi'nde uyku bilişi üzerine çalışan Profesör Caroline Horton, telefonların rüyalarda az görülmesini 'telafi hipotezi' üzerinden değerlendiriyor.
Bu yaklaşıma göre gün içerisinde yeterince ilgilenilmeyen veya üzerinde durulmayan olaylar, uyku sırasında zihnin gündemine giriyor. Ancak saatlerce telefon ya da bilgisayar ekranına bakan kişiler için aynı durum geçerli değil.
Horton'a göre beyin, gün boyunca yoğun şekilde yaşanan ekran deneyimlerini uykuda yeniden ele alma ihtiyacı duymaz. Bu nedenle telefon kullanımı günlük yaşamda büyük yer kaplasa da rüyalara aynı ölçüde yansımaz.
Rüyalar mantıktan çok duygularla şekilleniyor
Telefonların rüyalarda az görülmesinin bir başka nedeni de beynin uyku sırasındaki çalışma düzeni. Beyin taramalarında, uyku sırasında mantık yürütme ve planlamayla ilgili bölgelerin faaliyetinin azaldığı görülüyor.
Rüyalar bu nedenle çoğu zaman gerçek hayattaki kurallara uymaz. Duygular, çağrışımlar ve yaratıcı düşünceler daha fazla öne çıkar.
Horton, rüyalarda yazı yazmak veya klavye kullanmak gibi eylemlerin de nadiren anlatıldığını belirtiyor. Bunun nedeni, bu faaliyetlerin belirli bir mantıksal düzen ve dikkat gerektirmesi.
Rüyalarımızda telefon yerine ne öne çıkıyor?
Araştırmanın ortaya koyduğu tabloya göre rüyalar, günlük hayatta en sık kullandığımız nesneleri doğrudan tekrar etmekten ibaret değil. Telefonun fiziksel varlığından çok onunla kurulan ilişkiler ve yaşanan olaylar daha fazla önem taşıyor.
