Beste Temel / Son Mühür - Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Ankara Üniversitesi adına Prof. Dr. Musa Kadıoğlu başkanlığında yürütülen ve İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin de maddi destek sağladığı Teos Antik Kenti kazılarında tarihi ezber bozan bulgulara ulaşıldı. Sığacık’ta yer alan ve Antik İonia’nın 12 kent devletinden biri olan Teos’ta, kentin siyasi kalbi sayılan 800 kişilik meclis binasının restorasyonu büyük ölçüde tamamlandı. Toprak altından çıkarılan meclis binasının sadece siyasi kararların alındığı bir merkez değil, aynı zamanda çocukların sınavlara girdiği ve kültürel etkinliklerin düzenlendiği çok amaçlı bir yapı olduğu belirlendi.

En yüksek maaşı müzik öğretmenleri alıyordu

Kentte saptanan Polythros Eğitim Vakfı yazıtı, antik dönemin eğitim sistemine dair eşsiz detaylar sundu. Yaklaşık 2 bin 200 yıl önce Polythros isimli varlıklı bir Teoslunun 34 bin drahmi bağışlayarak kurduğu vakıf sayesinde özgür doğmuş kız ve erkek çocukların eğitim aldığı saptandı. Yazıtlar, ders programlarından öğretmen maaşlarına kadar pek çok detayı aydınlatırken, kentte en yüksek maaşı telli çalgıları öğreten müzik öğretmenlerinin aldığını gösterdi. Öğrencilerin temel bilgi ve müzik sınavlarının meclis binasında gerçekleştirildiği kaydedildi.

Kral III. Antiokhos’un heykel şartı ve Lucullus mermeri

Meclis binasındaki yazıtlar, kentin diplomasi tarihini de ortaya koydu. Seleukos Kralı III. Antiokhos’un Teos’a vergi muafiyeti ve özerklik tanıdığı, buna karşılık bronz heykelinin meclis binasına dikilerek her yıl mevsim meyveleriyle süslenmesini şart koştuğu öğrenildi. Öte yandan Teos’un antik dünyadaki şöhretini artıran ve "Lucullus" (Africano) olarak bilinen koyu damarlı değerli mermerlerin kent yapılarında kullanıldığı ve Roma İmparatorluğu'na ihraç edildiği belirlendi. Kentin simgesi Dionysos Tapınağı’nın ise farklı aşamalardan geçerek yaklaşık 360 yılda tamamlandığı saptandı.

2026 kazılarında İskender’in komutanı ve Antinoos silueti çıktı

Tanrıça Roma ve Augustus Tapınağı çevresindeki 2026 yılı kazı çalışmalarında ise 13 yeni yazıt ve yeni anıt kaideleri keşfedildi. Bulunan yazıtlar arasında Büyük İskender’in ünlü komutanı Parmenion’un adının geçmesi heyecan yaratırken, Teosluların davaları çözmek için Smyrna, Miletos ve Mytilene’den bağımsız yargıçlar getirdiği anlaşıldı. Kazı alanında ayrıca İmparator Hadrian’ın yakın çevresinde bulunan Antinoos’a ait, Anadolu’da insan ölçülerindeki tek mermer portre örneği gün yüzüne çıkarıldı. Restore edilen meclis binasının yeniden kültür sanat etkinliklerine ev sahipliği yapması hedefleniyor.

Muhabir: Beste Temel