Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu’nda kabul edildi. Düzenleme, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) kararlarıyla tasfiyeye alınan fonların mal varlıklarının yönetilmesi, yatırımcıların haklarının belirlenmesi ve tasfiye gelirlerinin dağıtılmasına ilişkin usul ve esasları kapsıyor.
Tasfiye sürecini SPK yönetecek
Düzenlemeye göre, kapsam dahilindeki fonların tasfiye işlemleri SPK’nın gözetim ve denetiminde, tasfiye ile görevlendirilen kuruluşlar tarafından yürütülecek. SPK; fon varlıklarının tespiti ve nakde çevrilmesi, değerleme yöntemleri, fon pay sahiplerinin belirlenmesi, ara ve nihai ödemeler ile dağıtım sırasına ilişkin esasları belirlemeye yetkili olacak.
Tasfiye işlemlerinde yatırımcıların menfaatleri, fon portföylerinin yapısı, varlıkların korunması ve piyasa koşulları dikkate alınacak. Amaç, fon varlıklarının satışından mümkün olan en yüksek ekonomik değerin elde edilmesi olacak.
Borsada oluşan fiyatın ilgili varlığın gerçek değerini yansıtmadığının veya tasfiye sürecini geciktirdiğinin SPK tarafından belirlenmesi halinde farklı satış yöntemleri uygulanabilecek. Kurul, gerekli durumlarda varlıkların borsa dışında satılmasına da onay verebilecek. Ayrıca satış yoluyla varlıkları edinen yatırımcıların belirli bir süre bu varlıkları borsada satmalarını engelleyecek tedbirler alınabilecek.
Tasfiye sırasında tahsil edilen tutarlardan fonun yönetimi ve tasfiyesi için yapılan zorunlu giderler düşülecek, kalan tutar tasfiye mal varlığına dahil edilecek. Tasfiye tamamlandıktan sonra tahsil edilen gelirler ise mükerrer ödemeyi önleyecek şekilde geri kazanım hesabına aktarılacak.
Yatırımcıların hak sahipliği belirlenecek
Düzenleme kapsamında Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK), Takasbank, Borsa İstanbul, Türkiye Bankalar Birliği, portföy yönetim şirketleri ve diğer ilgili kurumlar, gerekli bilgi ve belgeleri SPK, Yatırımcı Tazmin Merkezi (YTM) ve Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’na (TMSF) talep üzerine gecikmeksizin vermekle yükümlü olacak. Kurumlar, gizlilik ve sır saklama hükümlerini gerekçe göstererek bilgi vermekten kaçınamayacak.
Fon pay sahipliği, MKK kayıtlarıyla mutabakat sağlanarak fon ve hesap bazında tespit edilecek. Fonun temerrüde düşmesi veya katılma payı fiyatının açıklanmaması nedeniyle TEFAS üzerinden iletilmesine rağmen gerçekleştirilemeyen talimatlar kapsamında payları bloke edilen yatırımcıların da tasfiye sürecinde fon pay sahibi olarak değerlendirilmesi amaçlanıyor.
Buna göre, 17 Eylül 2026 ve öncesinde TEFAS’a iletilmiş ancak fonun temerrüdü ve/veya katılma payı fiyatının açıklanmaması nedeniyle gerçekleştirilememiş talimatlar kapsamında katılma payları bloke edilenler, düzenlemedeki tasfiye hükümlerine tabi olacak.
Bazı kişi ve kurumlara ödeme yapılmayacak
Kanun teklifinde, sermaye piyasası mevzuatında düzenlenen piyasa bozucu eylemler, bilgi suistimali ve piyasa dolandırıcılığı fiillerine ilişkin hükümler de yer aldı.
SPK’nın 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen fonların söz konusu fiilleri işlemesi, bu fiillerin işlenmesine iştirak etmesi veya ilgili kişilerle birlikte hareket etmesi durumunda, Kurul tarafından bu eylemlerle bağlantılı olduğu tespit edilen kişi ve kurumlara tasfiye ve geri kazanım hesaplarından ödeme yapılmayacak.
Yatırımcılar için 1 milyon liraya kadar ara ödeme
Teklifte yatırımcıların tasfiye sürecinde alacaklarının nasıl hesaplanacağı da düzenlendi. Fon varlıklarının nakde çevrilmesiyle elde edilen dağıtılabilir tutarın, tasfiye kararından önceki gün sonu itibarıyla geçerli fon birim pay fiyatı üzerinden hesaplanan toplam tutarı karşılamaya yetmemesi halinde, ödemelerde dikkate alınacak net yatırım tutarı belirli bir hesaplama yöntemiyle hesaplanacak.
Bu hesaplamada yatırımcıların fona yaptığı nakit girişleri ve fondan gerçekleştirdiği çıkışlar esas alınacak. Giriş ve çıkış tutarları, tasfiye tarihine kadar Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan tüketici fiyat endeksi (TÜFE) ile yurt içi üretici fiyat endeksindeki (Yİ-ÜFE) değişim oranlarının aritmetik ortalaması dikkate alınarak güncellenecek. Çıkışlar ise ilk giren ilk çıkar yöntemiyle hesaplamaya yansıtılacak.
SPK tarafından belirlenen fonlarda, tasfiye bakiyesinden yapılacak ödemelerden mahsup edilmek üzere ara ödeme yapılabilecek. Net yatırım tutarı 1 milyon liranın altında olan yatırımcılar için bu tutar kadar, net yatırım tutarı 1 milyon lira ve üzerinde olan yatırımcılar için ise en fazla 1 milyon lira ara ödeme öngörülüyor.
Ancak ara ödeme, para piyasası niteliğindeki fonlar hariç olmak üzere, yatırımcının hesabındaki katılma paylarının bir önceki gün sonu itibarıyla hesaplanan toplam değerini aşamayacak. Fon fiyatı, gerekli bilgiler tasfiye ile görevli kuruluşlardan alınarak Takasbank tarafından hesaplanacak.
