Kamuoyunda yıllardır tartışma konusu olan süresiz yoksulluk nafakası, yeni yargı paketiyle birlikte tarihe karışıyor. Adalet Bakanlığının titizlikle hazırladığı ve yaklaşık 30 maddeden oluşan yeni paket, boşanma davalarının hızlandırılmasından mal paylaşımına ve sosyal medya düzenlemelerine kadar oldukça geniş bir yelpazeyi kapsıyor. Türk Medeni Kanunu'nda yapılacak değişiklikle birlikte nafaka ödeme sürelerine net sınırlar çizilirken, mahkemelerin karar alma süreçleri de yeniden şekilleniyor. Hal böyle olunca gözler, yasanın TBMM Başkanlığına sunulacağı tarihe ve yeni nafaka hesaplama formülünün detaylarına odaklandı.
YENİ NAFAKA DÜZENLEMESİ MECLİS'E NE ZAMAN GELECEK?
AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler öncülüğünde hazırlanan ve kamuoyunda 13. Yargı Paketi olarak bilinen kanun teklifinde çalışmalar büyük ölçüde tamamlandı. Yaklaşık 30 maddelik teklifin içinde bulunduğumuz ekim ayı içinde TBMM Başkanlığına sunulması planlanıyor. Taslağın en çok dikkat çeken başlığını ise Anayasa Mahkemesinin iptal kararı doğrultusunda yeniden düzenlenen "süresiz nafaka" konusu oluşturuyor.
YENİ NAFAKA YASASI NASIL OLACAK, SÜRE NEYE GÖRE BELİRLENECEK?
Yeni yasa ile birlikte Türk Medeni Kanunu'nun "Yoksulluk nafakası" başlıklı 175. maddesinde yer alan "süresiz olarak nafaka isteyebilir" hükmündeki "süresiz" kelimesi metinden çıkarılıyor. Taslağa göre hakimler, nafaka süresini belirlerken yeni bir formülü baz alacak.
Buna göre nafaka süresi 3 yıldan az olamayacak. Aynı zamanda bu süre, evliliğin gerçekleştiği tarih ile boşanma davasının açıldığı tarih arasında geçen zamanın yarısını da aşamayacak. Hakimler süreye karar verirken eşlerin yaşını, eğitim ve sağlık durumlarını, kendi imkanlarıyla geçinebilme kabiliyetlerini ve nafaka ödeyecek kişinin boşanma sonrası düşeceği ekonomik durumu dikkate alacak.
KİMLER UZUN SÜRE NAFAKA ALABİLECEK, ESKİ DOSYALAR ETKİLENECEK Mİ?
Hakimler, bazı özel ve mağduriyet yaratan durumlarda evlilik süresine bakmadan daha uzun nafaka süreleri belirleyebilecek. Nafaka ödeyecek kişinin haksız eylemi yüzünden karşı taraf çalışamayacak duruma düşerse veya uzun evlilik süreci nedeniyle yaşı ilerleyen kişinin düzenli bir geliri yoksa süre esnetilecek. Bu değişiklik, yasa yürürlüğe girdiği an devam eden davalarda ve itiraz aşamasında olan tüm dosyalarda da geçerli sayılacak.
KESİNLEŞMİŞ NAFAKA KARARLARINDA HESAPLAMA NASIL YAPILACAK?
Yasa yürürlüğe girmeden önce kesinleşen nafaka kararları için özel bir geçiş formülü devrede olacak. Ödenen geçmiş süre, yeni yasaya göre hesaplanan süreyle karşılaştırılacak. Ortaya çıkacak senaryolar ise şu şekilde uygulanacak:
-
Geçmişte ödenen süre, yeni limite göre hesaplanan süreyi aşmışsa ilave 1 yıl daha nafaka ödenecek ve sonrasında yükümlülük tamamen bitecek.
-
Kalan süre 1 yıldan az ise yine 1 yıl daha ödeme yapılıp dosya kapanacak.
-
Kalan süre 1 yıldan fazlaysa, yeni hesaba göre belirlenen zaman dolduğunda nafaka ödemesi kendiliğinden sona erecek.
BOŞANMA DAVALARI NASIL HIZLANACAK, 13. YARGI PAKETİNDE NELER VAR?
-
Yargı Paketi sadece nafakayı değil, yıllarca süren boşanma davalarını da kısaltmayı hedefliyor. Yeni düzenlemeyle birlikte, istinaf mahkemelerinin boşanma, velayet, nafaka ve tazminat gibi konularda verdiği "esastan ret" kararları artık Yargıtay'a taşınamayacak.
Yani ilk derece mahkemesi ile bölge adliye mahkemesi aynı yönde karar verirse, bu kararlara karşı temyiz yolu kapanacak. Temyiz hakkı sadece iki mahkemenin farklı kararlar vermesi durumunda kullanılabilecek. Bu sayede tarafların adil yargılanma hakkı güvence altına alınırken, kişilerin hayatını derinden etkileyen boşanma süreçlerinin çok daha kısa bir sürede tamamlanması sağlanacak.
