Meslek liselerinde, çıraklık okullarında ya da üniversitelerde eğitim gördükleri dönemde zorunlu staj yapan vatandaşların gözü kulağı Meclis'ten gelecek yasal düzenleme haberlerine ve emsal yargı kararlarına çevrildi. Yargıtay'ın 16 yaşında çırak olarak çalışan bir vatandaşın hizmet tespiti davasında verdiği bozma kararı hukuki tartışmaları yeniden alevlendirirken, sosyal güvenlik uzmanları sürecin nasıl işleyeceğini değerlendirdi. Peki, Yargıtay kararı staj ve çıraklık mağdurlarını nasıl etkileyecek, staj süresi emeklilikten sayılacak mı? İşte konuya dair tüm merak edilenlerin yanıtları...
STAJ VE ÇIRAKLIK SİGORTASI BAŞLANGIÇ SAYILACAK MI, YARGITAY KARARI NE ANLAMA GELİYOR?
16 yaşında çırak olarak çalıştığı dönemde üretime fiilen katıldığını belirten bir vatandaş, bu sürelerin uzun vadeli sigorta kollarına dahil edilerek emeklilik hesabında sayılması talebiyle yargıya başvurdu. Yerel mahkemenin çalışmayı meslek öğrenimi kapsamında görmeyerek davayı kabul etmesinin ardından dosya Yargıtay'a taşındı. Yargıtay, mahkemenin hizmet tespitinde ayrıntılı inceleme yapmadığını vurgulayarak kararı bozdu.
Sosyal güvenlik hukuku açısından emsal teşkil eden bu gelişme, geçmişte çıraklık okullarında veya meslek liselerinde fiilen çalışıp emeklilik primleri yatırılmayan vatandaşlar için hukuki bir süreç başlattı.
STAJ VE ÇIRAKLIK MAĞDURLARI İÇİN DAVA AÇMA SÜRESİ VE ZAMANAŞIMI ENGELİ VAR MI?
Yargıtay kararını değerlendiren Sosyal Güvenlik Müşaviri ve Ekonomist Murat Bal, söz konusu kararın konuyu yargıya taşıyan staj ve çırak mağdurlarını doğrudan ilgilendirdiğini belirtti. Bal, hizmet tespit davalarında işten ayrılış tarihinden itibaren uygulanan 5 yıllık hak düşürücü sürenin, aynı iş yerinde kesintisiz çalışmaya devam eden kişiler için bir zamanaşımı engeli oluşturmadığına dikkat çekti.
STAJ VE ÇIRAKLIK YASASI ÇIKACAK MI, TEK ÇÖZÜM YASAL DÜZENLEME Mİ?
Sosyal Güvenlik Uzmanı İsa Karakaş ise mevcut yasal mevzuat çerçevesinde yargı makamlarından stajyer ve çıraklar lehine kesin bir sonuç alınmasının zor olduğunu savundu. Yasal olarak staj ve çıraklık döneminde sadece iş kazası ile meslek hastalığını kapsayan kısa vadeli sigorta primlerinin yatırıldığını, uzun vadeli emeklilik primlerinin ödenmediğini hatırlatan Karakaş, çözümün "eşitlik" ilkesi doğrultusunda Meclis'ten geçecek bir kanunla sağlanabileceğini vurguladı.
Karakaş, avukatlık stajı gibi alanlarda borçlanma hakkı tanınarak erken emeklilik imkânı sunulduğunu belirterek, sanayide ve üretimde çalışan çıraklar ile stajyerlere de aynı hakkın verilmesi gerektiğini ifade etti. Sürecin tek çözüm noktasının hükümetin çıkaracağı yeni bir yasal düzenleme olduğunun altını çizdi.
