Özellikle tarlada 10 liraya satılan limonun market raflarında 8,5 kat farkla 85 liraya dayanması, "Ağustos ayı zam şampiyonu hangi ürün oldu?", "Üretici market fiyat farkı ne kadar?", "Markette en çok hangi ürünlerin fiyatı düştü?" sorgularını arama motorlarında zirveye taşıdı. İşte tarla ile market arasındaki fiyat uçurumuna ve Ağustos ayının zam tablosuna dair tüm merak edilen o soruların yanıtları...
Mutfak alışverişi yapan vatandaşlar ile tarlasında binbir emekle mahsul yetiştiren çiftçilerin yakından takip ettiği aylık fiyat araştırmasında çarpıcı sonuçlar ortaya çıktı. TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar'ın kamuoyuna duyurduğu Ağustos ayı raporu, üretici ile tüketici arasındaki fahiş kâr marjını ve fiyat makasını gözler önüne serdi. Rapora göre incelenen ürünlerin büyük kısmında tarladan tezgaha gelene kadar fiyatlar katlanırken, üreticide fiyatı en çok düşen ürün ile markette el yakan ürünler arasındaki zıtlık dikkat çekti. İnternet aramalarında en çok araştırılan gıda fiyatları, tarladaki rekolte kayıpları ve zam şampiyonu ürünlerin listesi netleşti.
AĞUSTOS AYINDA TARLA VE MARKET ARASINDA EN ÇOK FİYAT FARKI OLAN ÜRÜNLER HANGİLERİ?
Ağustos ayında üretici ile market arasındaki rekor fiyat farkı yüzde 748,4 ile limonda görüldü. Tarlada üreticiden kilogramı ortalama 10 liraya çıkan limon, market raflarında 8,5 kat fazlasına, yani 84 lira 84 kuruşa kadar yükseldi. Limonu sırasıyla şu ürünler takip etti:
-
Havuç: Üreticide 10 lira 66 kuruşken markette 4,8 kat artışla 51 lira 20 kuruşa satıldı (Yüzde 380,3 fark).
-
Elma: Tarlada 18 lira 75 kuruş olan elma, tezgahlarda 89 lira 60 kuruşu gördü (Yüzde 377,9 fark).
-
Kabak: Çiftçiden 16 lira 02 kuruşa alınıp reyonlarda 54 lira 61 kuruşa ulaştı (Yüzde 240,9 fark).
-
Yeşil Soğan: Tarlada 17 lira 33 kuruş iken markette 58 lira 83 kuruştan alıcı buldu (Yüzde 239,4 fark).
MARKETTE VE ÜRETİCİDE AĞUSTOS AYININ ZAM VE İNDİRİM ŞAMPİYONU HANGİ ÜRÜNLER OLDU?
Marketlerde incelenen 37 temel gıda ürününün 19'unda fiyatlar yukarı yönlü hareket ederken, 18 üründe düşüş kayıtlara geçti.
Market raflarında Ağustos ayının zam şampiyonu yüzde 37,8'lik artış oranıyla yumurta oldu. Yumurtayı yüzde 19 ile yeşil fasulye, yüzde 11,1 ile yeşil soğan, yüzde 10 ile marul ve yüzde 8,9 ile kuru incir izledi. Markette fiyatı en fazla ucuzlayan ürün ise yüzde 34,2 gerilemeyle sivri biber oldu. Sivri biberin ardından kuru soğan yüzde 28,9, kuru üzüm yüzde 24,2 ve şeftali yüzde 22 oranında ucuzladı.
Tarlada ise üretici bazında fiyatı en sert çakılan ürün yüzde 75 düşüşle limon oldu. Limonu yüzde 54,5 ile kuru soğan ve yüzde 24,2 ile patates takip etti. Üreticide de tıpkı markette olduğu gibi en çok zamlanan ürün yüzde 39,9 artışla yine yumurta olarak kayıtlara geçti.
GIDA FİYATLARINDAKİ DALGALANMANIN VE MALİYET ARTIŞLARININ SEBEBİ NE?
Fiyatlardaki dalgalanmanın perde arkasını aktaran TZOB Başkanı Şemsi Bayraktar; depolardaki eski limonlar ile yeni hasat edilen erkenci limonların aynı anda piyasaya girmesinin tarlada limon fiyatını çökerttiğini belirtti. Patateste yazlık sökümlerin çakışması piyasada ürün bolluğu yaratırken, Samsun Çarşamba'da seraları vuran su baskınları marul ve maydanozda rekolteyi düşürerek fiyatları tırmandırdı. Yumurtada yaşanan sert yükselişin ana nedeni ise yem, enerji, nakliye giderleri ve üretim planlamasındaki aksaklıklar oldu.
Çiftçinin tarımsal girdi maliyetleri de Ağustos ayında yükselişini sürdürdü. Aylık bazda mazot fiyatı yüzde 7 artarken, DAP gübresi yüzde 4,5 ve kompoze gübre yüzde 4,4 oranında zamlandı.
