İlber Ortaylı'nın vefat haberi hem akademik çevrelerde hem de kamuoyunda derin bir üzüntüye yol açtı. Osmanlı tarihinden modern Türkiye'ye kadar geniş bir yelpazede eser veren Ortaylı, yalnızca üniversite kürsülerinde değil, televizyon programları ve gazete köşeleriyle de milyonlarca kişiye tarih sevgisi aşılamıştı. Gazeteci Fatih Altaylı, 11 Mart'ta Ortaylı'nın ciddi sağlık sorunlarıyla mücadele ettiğini duyurmuş, ardından aile de yoğun bakım sürecini kamuoyuyla paylaşmıştı.
İlber Ortaylı kimdir?
İlber Ortaylı, 21 Mayıs 1947'de Avusturya'nın Bregenz kentindeki bir göçmen kampında dünyaya geldi. Kırım Tatar kökenli bir aileye mensup olan Ortaylı'nın babası uçak mühendisi Kemal Ortaylı, annesi ise asil Karaşay ailesinden Şefika Hanım'dı. Henüz iki yaşındayken ailesiyle birlikte Türkiye'ye göç eden Ortaylı, çocukluk yıllarını İstanbul ve Ankara'da geçirdi. Küçük yaşlardan itibaren babasından Almanca, annesinden ise Rusça öğrenerek çok dilli bir ortamda büyüdü.
Akademik kariyeri ve öne çıkan eserleri
Ankara Atatürk Lisesi'nden 1965'te mezun olan Ortaylı, ardından Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi ile Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Tarih Bölümü'nü bitirdi. Viyana Üniversitesi'nde Slavistik ve Orientalistik alanlarında öğrenim gördükten sonra, dünyaca ünlü Osmanlı tarihçisi Halil İnalcık'ın danışmanlığında Chicago Üniversitesi'nde yüksek lisansını tamamladı. 1974'te doktor, 1979'da doçent ve 1989'da profesör unvanını alan Ortaylı, Galatasaray Üniversitesi, Bilkent Üniversitesi ve Medipol Üniversitesi başta olmak üzere pek çok kurumda ders verdi. 2005-2012 yılları arasında Topkapı Sarayı Müzesi müdürlüğünü yürüten Ortaylı, İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, Türklerin Tarihi ve Gazi Mustafa Kemal Atatürk gibi onlarca kitaba imza attı.
Ödülleri ve toplumsal etkisi
Türkçe, Almanca, Fransızca, İngilizce, Rusça ve İtalyanca dahil olmak üzere ondan fazla dil bilen İlber Ortaylı, 2001'de Aydın Doğan Ödülü, 2007'de Rusya Federasyonu tarafından verilen Puşkin Madalyası ve 2017'de Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü'nü kazandı. Televizyonda sunduğu tarih programlarıyla akademik bilgiyi geniş kitlelere taşıyan Ortaylı, Türkiye'nin entelektüel yaşamında derin bir iz bıraktı. Vefatıyla birlikte Türk tarihçiliği en önemli seslerinden birini kaybetmiş oldu.