Türkiye'de SGK verilerine göre 23,3 milyon zorunlu sigortalı çalışan bulunuyor. Emeklilik sistemi, işe giriş tarihlerine göre çalışanları üç ana gruba ayırıyor. Aynı kuşaktan olmalarına rağmen sadece sigorta başlangıçları farklı olduğu için çalışanların emeklilik yaşları arasında büyük farklar oluşuyor. İlk defa 1999, 2008 ve sonrası işe girenler için prim günleri ile yaş şartları tamamen değişiyor.
8 EYLÜL 1999 ÖNCESİ İŞE GİRENLERDE DURUM NE?
2023 yılında çıkan EYT yasası ile 8 Eylül 1999 ve öncesinde sigortalı olanlar için yaş şartı kalktı. Bu grupta yalnızca prim günü ve sigortalılık süresine bakılıyor. Sigortalılık süresi kuralı sadece işe başladığında 18 yaşından küçük olanları etkiliyor. Geri kalanlar prim gününü doldurdukları an emekli olabiliyor. Mevcut çalışma hayatındaki yaklaşık 2,5 milyon kişi için fiili emeklilik kadınlarda 38, erkeklerde 43 yaşında başlıyor. Ancak primini dolduramayanlar için bu yaş yukarı çıkıyor.
1999 VE 2008 ARASI SİGORTALILAR NE ZAMAN EMEKLİ OLACAK?
Sigortalı çalışmaya 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında başlayan SSK’lılarda sigortalılık süresi şartı aranmıyor. Bu gruptaki kadınlar 58, erkekler ise 60 yaşında emekli olabiliyor. Adayların 7000 prim gününü tamamlamaları gerekiyor. Örneğin 40 yaşında çalışmaya başlayan bir erkek, hiç ara vermeden 20 yıl çalışarak 7000 günü doldurduğunda 60 yaşında emekliliğe hak kazanıyor. Çalışma hayatındaki yaklaşık 4-5 milyon kişi bu 58-60 yaş grubunda yer alıyor.
30 NİSAN 2008 SONRASI KADEMELİ EMEKLİLİK ŞARTLARI NELER?
Aktif sigortalıların 17 milyonluk en büyük kısmını 30 Nisan 2008 sonrasında işe girenler oluşturuyor. Normal emeklilik için SSK’lıların 7200, BAĞ-KUR ve Emekli Sandığı mensuplarının 9000 prim gününü doldurması gerekiyor. Prim gününü 31 Aralık 2035’e kadar tamamlayan kadınlar 58, erkekler 60 yaşında emekli aylığına kavuşuyor. Bu tarihten sonra prim tamamlama tarihi her iki yılda bir uzadığında emeklilik yaşı da bir yaş artıyor. Koşulları 1 Ocak 2036 ile 31 Aralık 2037 arasında tamamlayan kadınlarda yaş 59'a, erkeklerde 61'e çıkıyor.
KİMLER 65 YAŞINI BEKLEYECEK?
Kademeli sistemde 65 yaş şartı işe giriş statüsüne göre değişiyor. BAĞ-KUR ve Emekli Sandığı kapsamında 2020 ve sonrası işe giren erkekler ile 2021 ve sonrası işe giren kadınlar 65 yaşından önce emekli olamıyor. SSK’lılarda ise bu kural erkekler için 2024, kadınlar için 2028 yılından itibaren işe başlayanlarda zorunlu tutuluyor. Sadece işe yeni girenler değil, 1 Mayıs 2008'de çalışmaya başlayıp primini 1 Ocak 2044 sonrasında dolduran herkes 65 yaş kuralına tabi oluyor. Sistemdeki 2,5 - 3 milyon kişinin 65 yaşından önce emekli olamayacağı hesaplanıyor.
