Son Mühür- Borsa İstanbul'un yedi haftalık düşüş trendine son verdiği süreçte önümüzdeki haftanın ekonomi gündeminde bizi neler bekliyor sorusunu mercek altına alan eski TCMB Uzmanı Dr. Ayhan Bülent Toptaş piyasaların güven kaybı yerine gelebilecek mi sorusunun cevap beklediğini vurguladı.
Dr. Ayhan Bülent Toptaş'ın değerlendirmesinden öne çıkan detaylar şöyle...
Ekim ayı enflasyonu...
Kasım ayının ikinci haftasında küresel piyasalar ABD enflasyon verisi, petrol fiyatlarındaki sert gerileme, merkez bankalarının faiz beklentileri ve değerli metallerdeki dalgalanmalar arasında yön arayacak. Türkiye’de ise fon kriziyle ilgili soruşturmadaki gelişmeler, Borsa İstanbul’da güvenin yeniden tesis edilip edilemeyeceği ve TCMB’nin yılın son Enflasyon Raporu haftanın öne çıkan başlıkları olacak. Ekim ayı enflasyonunun yıllık bazda yeniden yükselmesi de dezenflasyon sürecinin ne kadar kırılgan olduğunu hatırlatıyor.
ABD enflasyonu altın ve faiz beklentilerini nasıl etkileyecek?
Haftanın küresel gündeminde 10 Kasım Salı günü açıklanacak ABD ekim ayı tüketici enflasyonu bulunuyor. 6 Kasım’da açıklanan güçlü istihdam verilerinin ardından Fed’in faizleri beklenenden daha uzun süre yüksek tutabileceği beklentisi güçlendi. Bu çerçevede dolar ve tahvil getirileri yükseldi. Söz konusu veriler, hafta başından itibaren sert yükselen ons altının da hızını kesti. Altının bu hareketi, fiyatların yalnızca güvenli liman talebiyle değil, faiz ve dolar beklentileriyle de şekillendiğini bir kez daha ortaya koyuyor.
Petrol fiyatlarındaki sert düşüş enerji maliyetlerini hafifletecek mi?
Brent petrolün varil fiyatı, ABD ara seçimlerinin ardından İran’la diplomatik çözüm ihtimalinin güçlenmesiyle hafta içinde sert geriledi. 6 Kasım’da 98,32 dolardan kapanan Brent Petrol, haftalık bazda yaklaşık yüzde 17 değer kaybetti. Ancak Hürmüz Boğazı çevresindeki tanker güvenliği sorunları ve henüz somut bir anlaşmaya dönüşmeyen diplomatik temaslar, arz riskinin ortadan kalkmadığını gösteriyor. Dolayısıyla petrol fiyatlarındaki gerilemenin kalıcı olup olmayacağı, önümüzdeki hafta piyasaların yakından izleyeceği konulardan biri olacak.
Fon krizinde soruşturma derinleşirken borsada güven sağlanabilecek mi?
Fon tasfiyeleriyle başlayan süreç, artık yalnızca likidite ve hisse fiyatları meselesi olmaktan çıktı. 6 Kasım’da eski Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Fatma Betül Sayan Kaya’nın soruşturma kapsamında tutuklanması, gelişmelerin hukuki ve siyasi boyutunu da gündeme taşıdı. Reuters ve Anadolu Ajansı kaynaklı haberlere göre Kaya, sermaye piyasası mevzuatını ihlal ve suç işlemek amacıyla kurulmuş örgüte üyelik suçlamalarıyla tutuklandı. Bu suçlamaların henüz kesinleşmiş bir yargı kararı olmadığını da hatırlatmak gerekiyor.
Soruşturmanın kapsamının genişlemesi, krizin sorumlularının ortaya çıkarılması beklentisini artırabilir. Ancak piyasalar açısından belirleyici olan yalnızca soruşturmanın ilerlemesi değil, benzer sorunların tekrarını önleyecek şeffaf ve etkili denetim mekanizmalarının kurulması olacak. Önümüzdeki hafta Borsa İstanbul’daki işlem hacmi, hisse senetlerindeki satış baskısı ve düzenleyici kurumlardan gelecek açıklamalar yakından izlenecek.
TCMB'nin Enflasyon Raporu dezenflasyon sürecine ışık tutacak mı?
Türkiye’de 3 Kasım’da açıklanan ekim ayı TÜFE verisi aylık yüzde 2,58, yıllık yüzde 29,77 oldu. Yıllık enflasyonun eylül ayındaki yüzde 29,73 seviyesinden yeniden yükselmesi, düşüş eğiliminin kesintisiz olmadığını, bu yılın yüzde 30’luk bir seviye ile kapatılabileceğini gösteriyor. Bu nedenle 12 Kasım Perşembe günü açıklanacak TCMB 2026-IV Enflasyon Raporu önem taşıyor.
İzmir ekonomisi bu gelişmelerden nasıl etkilenecek?
Petrol fiyatlarındaki gerileme, enerji ithalatçısı Türkiye’nin cari dengesi ve üretim maliyetleri açısından olumlu bir gelişme. Bununla birlikte düşüşün kalıcı olup olmayacağı henüz belli değil. İzmir’de ihracatçı sanayi ve lojistik sektörleri açısından enerji ve taşımacılık maliyetleri kadar küresel talebin seyri de önem taşıyor. Öte yandan sermaye piyasalarında güvenin zayıflaması, şirketlerin finansmana erişimini ve yatırımcıların risk alma isteğini olumsuz etkileyebilir.
Haftanın temel sorusu şu: Türkiye, fon krizinin yarattığı güven kaybını giderecek kurumsal adımları atarken dezenflasyon sürecini sürdürebilecek ve enerji fiyatlarındaki olası gerilemenin etkisiyle rahat bir nefes alabilecek mi?
