Anayasa Mahkemesi, işte bu kabus dolu süreçte dengeleri tamamen değiştirecek tarihi bir karara imza atarak, önalım davalarındaki "rayiç bedel" kuralını iptal etti.
Hisseli Mülklerde Mahkeme Dönemi Bitiyor mu?
Hissedar olduğunuz bir İzmir apartmanında, komşu payın yabancıya satılmasını engellemek için yasal bir önceliğiniz var. Buna hukukta önalım hakkı deniyor. Ancak düne kadar bu hakkı kullanmak istediğinizde, işin içine mahkemenin belirlediği fiyat giriyordu. Hakim, günün koşullarına göre bir değer biçiyor ve siz bu parayı bankaya yatırdığınızda tapu sizin oluyordu. Fakat Anayasa Mahkemesi, bir hakimin belirlediği fiyatın, tarafların kendi aralarında anlaştıkları gerçek piyasa değerini ezip geçmesini Anayasa'nın ruhuna aykırı buldu.
Adaletin Kantarı Yeniden Ayarlanıyor
Düşünün ki Karşıyaka'da veya Buca'da milyonlarca lira dönen bir ticarette iki kişi el sıkışmış. Paralar ödenmiş, planlar yapılmış. Sonra diğer hissedar çıkıp davayı açtığında, hakim bambaşka bir bedel belirliyor. Bu durum İzmir'deki gayrimenkul piyasasında ciddi haksızlıklara neden oluyordu. Yüksek Mahkeme'nin karar metnindeki vurgu çok net; insanların özgür iradeleriyle kurdukları ticari ilişkiyi, devletin bir kurumu eliyle bozmak hakkaniyetli değil. Alıcı haksız yere zarara uğratılamaz.
Uygulama İçin Takvim Belli Oldu
İzmirlilerin aklındaki en büyük soru bu iptalin ne zaman hayata geçeceği. AYM, sistemin aniden kilitlenmemesi ve yasa yapıcıların yeni bir düzenleme getirebilmesi için kararın yürürlük tarihini 9 ay sonrasına erteledi. Yani önümüzde bir nevi kuluçka dönemi var. Bu dokuz aylık süreç bittiğinde, hisseli tapu alım satımlarında taşlar tamamen yerinden oynayacak.
Emlak Dünyasında Şeffaflık Rüzgarı
Türk Medeni Kanunu'nun 734. maddesindeki bu iptal, aslında piyasanın gerçeklerini hukukun merkezine alıyor. İzmir'in hareketli emlak piyasasında artık kimse mahkemenin biçeceği fiyata güvenerek fırsatçılık yapamayacak. Mülkiyet hakkı, sadece mülkü elinde tutanı değil, o mülke bedelini ödeyerek yatırım yapan üçüncü kişiyi de koruyacak şekilde genişliyor. Hisseli tapularda yatırım yapmaktan korkan, "Ya eski ortak dava açar da mülk elimden giderse" endişesi taşıyan vatandaşlar için çok daha şeffaf bir ticaret ortamı doğuyor.
