Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, Bakanlığın 2027 yılı bütçe görüşmelerinde milletvekillerinin sorularını yanıtladı. İş sağlığı ve güvenliği denetimlerinden kadın istihdamına, gençlere yönelik staj programlarından İşsizlik Sigortası Fonu'na kadar farklı başlıklarda bilgi veren Işıkhan, 2026 yılında 11 bin 39 iş yeri teftişi gerçekleştirildiğini bildirdi.
Denetimler sonucunda 3 bin 274 iş yerine yaklaşık 800 milyon lira idari para cezası uygulandığını belirten Işıkhan, 190 iş yerinde hayati tehlike tespit edilmesi nedeniyle işin durdurulmasına karar verildiğini söyledi. Aynı dönemde işçilere yaklaşık 890 milyon lira bireysel alacak ödetildiğini, 338 milyon lira tutarında kamu alacağının da tahsil edildiğini açıkladı.
11 bin 39 iş yeri denetlendi
TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda konuşan Bakan Işıkhan, iş teftişlerinin çalışanların haklarının korunması, iş sağlığı ve güvenliği şartlarının geliştirilmesi ve çalışma hayatında mevzuata uyumun sağlanması amacıyla yürütüldüğünü ifade etti.
Işıkhan'ın paylaştığı verilere göre 2026 yılında işin yürütümü yönünden 4 bin 179, iş sağlığı ve güvenliği yönünden ise 6 bin 860 teftiş yapıldı. Böylece yıl içinde gerçekleştirilen toplam teftiş sayısı 11 bin 39'a ulaştı.
Denetimlerde 190 iş yerinde hayati tehlike tespit edildi ve bu iş yerlerinde faaliyetlerin durdurulmasına karar verildi. Bakanlık ayrıca 3 bin 274 iş yerine yaklaşık 800 milyon lira idari para cezası uyguladı.
İşçilerin bireysel alacaklarına ilişkin de bilgi veren Işıkhan, yaklaşık 890 milyon liranın çalışanlara ödenmesini sağladıklarını, 338 milyon liralık kamu alacağının tahsil edildiğini belirtti. Yıl sonunda teftiş edilen iş yeri sayısının 18 bine çıkarılmasının hedeflendiğini kaydetti.
Maden işletmelerine 129 milyon lira ceza
Bakan Işıkhan, maden sektöründeki denetimlere ilişkin verileri de paylaştı. Buna göre 2026 yılında 61 ilde toplam 665 maden iş yerinde teftiş gerçekleştirildi.
Denetlenen işletmelerin 147'sinde yer altı, 518'inde ise yer üstü madenciliği faaliyetlerinin yürütüldüğü bildirildi. Teftişler sonucunda maden iş yerlerine toplam 129 milyon lira idari para cezası uygulandı.
Hayati tehlike nedeniyle faaliyetleri durdurulan işletmelerin sayısı da açıklandı. Buna göre 7 yer altı maden iş yeri ile 36 yer üstü maden iş yerinde işin durdurulmasına karar verildi.
Işıkhan, 2026 yılında bir önceki yıla kıyasla teftiş sayısının 4 binin üzerinde artırıldığını belirtti. İş kazaları ve meslek hastalıklarının önlenmesinde yalnızca denetimlerin yeterli olmayacağını ifade eden Bakan, devlet, işveren ve çalışanların birlikte hareket etmesinin önemine dikkati çekti.
144 bin öğrenciye staj imkânı sağlandı
Gençlerin çalışma hayatına geçişini desteklemeye yönelik programlar hakkında da bilgi veren Işıkhan, Ulusal Staj Programı kapsamında 144 bin öğrenciye staj imkânı sağlandığını açıkladı.
GÜÇ Programı kapsamında yürütülen "Geleceğin Meslekleri" uygulamasıyla 192 binden fazla meslek lisesi ve meslek yüksekokulu son sınıf öğrencisine bire bir danışmanlık hizmeti verildiğini belirten Işıkhan, gençlerin eğitimden istihdama geçişlerinin desteklendiğini söyledi.
Danışman Bilgi Sistemi (DABİS) aracılığıyla öğrencilerin eğitim ve kariyer planlamalarına yardımcı olduklarını aktaran Işıkhan, sistemde farklı okul ve üniversite bölümlerinin mezunların iş bulma süreleri, çalışma devamlılıkları, ücret dağılımları ve yoğunlaştıkları sektörler gibi göstergeler üzerinden karşılaştırılabildiğini ifade etti.
DABİS'in İŞKUR Mobil ve e-Şube uygulamalarına entegre edildiğini bildiren Bakan, üniversitelerdeki İŞKUR kampüsleri aracılığıyla öğrencilere mezuniyet öncesinde iş ve meslek danışmanlığı hizmeti sunulduğunu kaydetti.
Gençlerin günlük cep harçlığı artırılacak
Mesleki eğitim alan gençlerin mezun oldukları alanlarda istihdam edilmesini desteklemek amacıyla çalışmalar yürüttüklerini belirten Işıkhan, işbaşı eğitim programlarına katılan gençlere günlük cep harçlığı ödemesi yapıldığını söyledi.
Milli Eğitim Bakanlığı Mesleki ve Teknik Eğitim Genel Müdürlüğüyle yürütülen çalışmalar kapsamında, mezun oldukları alanda işbaşı eğitim programlarına katılan gençlere ödenen günlük cep harçlığının yüzde 30 artırımlı olduğunu belirten Işıkhan, bu oranı yüzde 50'ye yükselteceklerini açıkladı.
Bakan, İŞKUR ve üniversitelerin iş birliğiyle 12 ilde düzenlenen GÜÇ Bölgesel Kariyer Fuarları kapsamında yaklaşık 350 bin gencin işverenler ve ilgili paydaşlarla bir araya getirildiğini de bildirdi. Fuarların 10 ilde daha düzenlenmesinin planlandığını aktardı.
Kadın istihdamına yönelik verileri paylaştı
Kadınların iş gücüne katılımı ve istihdamına ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Işıkhan, TÜİK verilerine dayandırdığı açıklamasında kadınların iş gücüne katılım oranının yüzde 21,3'ten yüzde 35,2'ye, kadın istihdam oranının ise yüzde 19,4'ten yüzde 31,2'ye yükseldiğini söyledi.
Bakanın paylaştığı verilere göre kadın iş gücü 5,3 milyondan 12 milyona, kadın istihdamı ise 4,8 milyondan 10,6 milyona ulaştı. Eylül 2026 dönemi itibarıyla kadın işsizlik oranının yüzde 11,3 olduğunu belirten Işıkhan, 2024 yılında hayata geçirilen İş Pozitif Programı aracılığıyla 2,7 milyondan fazla kadının kayıtlı istihdama katılımının desteklendiğini ifade etti.
İŞKUR'un aktif iş gücü ve işbaşı eğitim programlarından 10 milyondan fazla vatandaşın yararlandığını aktaran Işıkhan, son iki yılda Toplum Yararına Programlardan yararlananların yüzde 82'sinin, İşgücü Uyum Programı katılımcılarının ise yaklaşık yüzde 80'inin kadınlardan oluştuğunu kaydetti.
Doğum sonrası çalışma hayatına dönüşü destekleyen Yarım Çalışma Ödeneği kapsamında 2016'dan bu yana 49 bini aşkın kişiye toplam 367,5 milyon lira ödeme yapıldığını da açıkladı.
Ev işçilerinin kayıtlı çalışması için çalışmalar sürüyor
Ev işçilerinin çalışma koşullarının iyileştirilmesi ve kayıtlı istihdamın artırılması için sendika ve konfederasyon temsilcileriyle görüşmeler yürütüldüğünü belirten Işıkhan, bu kapsamda 2024 ve 2025 yıllarında yapılan toplantılarda sosyal güvenlik, kayıt dışılık, örgütlenme ve iş sağlığı güvenliği konularının ele alındığını bildirdi.
Ocak 2026'da Antalya'da düzenlenen ev işçileri paneli ve çalıştayına katıldıklarını aktaran Bakan, 11 Mart 2026'da Çalışma ve Sosyal Güvenlik Eğitim ve Araştırma Merkezi (ÇAŞGEM) ile HAK-İŞ arasında eğitim, araştırma ve iş birliği protokolü imzalandığını söyledi.
Ev hizmetlerinde sigortalı çalıştırma işlemlerinin EK-9 sigortalılığı ve Kolay İşverenlik Uygulaması ile kolaylaştırıldığını belirten Işıkhan, ev işçilerinin kayıtlı ve insana yakışır koşullarda çalışması için sosyal taraflarla görüşmelerin sürdüğünü ifade etti.
İşverenlerin yüzde 85'i dijital ve yeşil dönüşüm bekliyor
İŞKUR tarafından 2024 yılında gerçekleştirilen İkiz Dönüşümün İşgücü Piyasasına Etkileri Araştırması'nın sonuçlarını da paylaşan Işıkhan, işverenlerin yüzde 14,1'inin ikiz dönüşüm sürecinde olduğunu bildirdi.
Araştırmaya göre işverenlerin yüzde 34'ü dijital, yüzde 28'i ise yeşil dönüşüm uygulamalarını kullanıyor. İşverenlerin yüzde 85'i, önümüzdeki beş yılda yeşil ve dijital dönüşüm uygulamalarından yararlanmayı öngörüyor.
Dönüşüm süreciyle birlikte sürdürülebilirlik uzmanı, veri bilimci, ekoloji uzmanı, araştırmacı, koordinatör, veri tasarımcısı ve içerik tasarımcısı gibi mesleklerin öne çıktığını belirten Işıkhan, 300 iş ve meslek danışmanına sürdürülebilirlik ve sürdürülebilirlik raporlaması alanlarında eğitim verildiğini açıkladı.
Bakanlık, bu danışmanlar aracılığıyla işletmelerin yeşil dönüşümden kaynaklanan beceri ve insan kaynağı ihtiyaçlarını belirlemeyi ve işletmelere özel danışmanlık hizmeti sunmayı hedefliyor.
Işıkhan, yapay zekânın meslekler üzerindeki etkisini değerlendirmek amacıyla İşgücü Piyasası Yapay Zekâ Maruziyeti çalışmasının da tamamlandığını belirtti. Çalışmada mesleklerin yapay zekâ ve robotik otomasyona maruz kalma düzeylerinin görev ve beceri gereksinimleri üzerinden analiz edildiğini söyledi.
İşsizlik Sigortası Fonu için denetim açıklaması
Komisyonda İşsizlik Sigortası Fonu'nun tasfiye edilen fonlarla bağlantısı olup olmadığı yönündeki soruları da yanıtlayan Işıkhan, iki yapı arasında herhangi bir ilişki bulunmadığını savundu.
Fon kaynaklarının Kamu Haznedarlığı Yönetmeliği'nde belirtilen devlet iç borçlanma senetleri, kamu mevduat bankaları, kamu katılım bankaları ve Takasbank'ta değerlendirildiğini belirten Bakan, kaynakların bu araçlar dışında kullanılmasının hukuken ve teknik olarak mümkün olmadığını ifade etti.
Takasbank üzerinden borç verme yetkisinin 19 Ocak 2022'de yapılan yönetmelik değişikliğiyle verildiğini aktaran Işıkhan, işlemlerde Takasbank faiz oranlarının mevduat faizleriyle karşılaştırıldığını söyledi.
İşsizlik Sigortası Fonu'nun Sayıştay ve bağımsız denetim kuruluşları tarafından düzenli olarak denetlendiğini belirten Işıkhan, mali tabloların ve raporların kamuoyuyla paylaşıldığını kaydetti.
Soma'daki İmbat Madencilik işçileri için teftiş sürüyor
Bakan Işıkhan, milletvekillerinin soruları üzerine Manisa'nın Soma ilçesindeki İmbat Madencilik işçilerinin ücret alacaklarına ilişkin teftişin devam ettiğini de açıkladı. Işıkhan, süreci en kısa sürede sonuçlandırmayı hedeflediklerini bildirdi.
Osmaniye'deki İŞKUR İl Müdürlüğü hizmet binasına ilişkin soruyu da yanıtlayan Bakan, binanın yatırım programında yer aldığını ve 2027 yılında tamamlanmasının hedeflendiğini söyledi.
Komisyondaki görüşmelerin ardından yapılan oylamada Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Mesleki Yeterlilik Kurumunun bütçe ve kesin hesapları ile Sayıştay raporları, ayrıca Sosyal Güvenlik Kurumu ve İŞKUR'un Sayıştay raporları kabul edildi.
