ABD'de hava trafik kontrol sistemlerinde yaşanan iletişim sorunu nedeniyle ülke genelindeki havalimanlarında uçak kalkışları durduruldu. Federal Havacılık İdaresi (FAA), güvenlik gerekçesiyle yerdeki uçakların ikinci bir duyuruya kadar havalanmaması talimatını verdi.
ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, sorunun tüm hava trafik kontrol merkezlerini etkilediğini bildirdi. Duffy, "FAA, tüm ABD hava trafik kontrol merkezlerini etkileyen bir iletişim sorunu nedeniyle ülkedeki bütün havalimanlarında kalkışları durdurma kararı aldı. FAA teknisyenleri sorunu araştırıyor. Yeni bilgiler geldikçe anında güncellemeler paylaşacağız" ifadelerini kullandı.
FAA'nın Hava Trafik Kontrol Sistemi Komuta Merkezi tarafından yayımlanan duyuruda da olağanüstü koşullar ve güvenlik gerekçeleriyle ülke genelinde kalkışların durdurulduğu belirtildi. Duyuruda, "Kalkış yapacak bütün uçaklar, ikinci bir duyuruya kadar yerde kalmalıdır" denildi.
Havada bulunan uçakların inişine izin verilirken ABD'ye gelen uluslararası uçuşların vaka bazında değerlendirileceği bildirildi. Açıklama öncesinde Chicago'daki hava trafiği de iletişim sorunları nedeniyle durduruldu.
ABD İç Güvenlik Bakanı da sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, yaşanan durumun 11 Eylül saldırılarıyla karıştırılmaması gerektiğini belirterek, "Bu bir 11 Eylül değil. Korkmayın" ifadelerini kullandı.
Yaklaşık 7 bin uçuş gecikti veya iptal edildi
Uçuş takip platformu FlightAware'in verilerine göre, kalkışların durdurulması nedeniyle ABD genelinde yaklaşık 7 bin uçuşta gecikme veya iptal yaşandı.
Ülke genelindeki havalimanlarına gitmekte olan yaklaşık 3 bin 100 uçağın ise karar sırasında havada bulunduğu aktarıldı. Kalkış yapmamış uçaklar havalimanlarında bekletilirken havadaki uçuşların yönetimi hava trafik kontrolörleri tarafından sürdürüldü.
Kısıtlamanın Türkiye saatiyle 07.00'ye kadar sürmesi bekleniyor
ABD genelinde uygulanan kalkış kısıtlamasının altı saatten uzun sürmesi bekleniyor. Son bilgilere göre kararın, ABD Doğu saatiyle 13 Kasım Cuma günü saat 23.00'e, Türkiye saatiyle 14 Kasım Cumartesi günü saat 07.00'ye kadar devam etmesi öngörülüyor.
Arızanın bu saatten önce giderilip giderilemeyeceği ve uçuşların belirtilen saatte yeniden başlayıp başlamayacağı henüz netleşmedi.
Ulusal Hava Durumu Servisi'nin radar hizmetinde de kesinti
ABD Ulusal Hava Durumu Servisi (NWS), ülke genelinde internet ve iletişim sistemlerinde sorunlar yaşandığını, radar.weather.gov adresindeki hava durumu radar hizmetinin de kesintiye uğradığını duyurdu.
Kurumun internet sitesinde yayımlanan açıklamada, "Ülke genelinde radar hizmetinde kesinti yaşandığının farkındayız. Sorunu araştırırken gösterdiğiniz sabır için teşekkür ederiz" ifadelerine yer verildi.
Meteoroloji radar hizmetindeki kesinti ile hava trafik kontrol sistemlerinde yaşanan iletişim sorunları arasında bağlantı bulunup bulunmadığına ilişkin açıklama yapılmadı.
Dalgalı frekans kesintisi nedir?
Hava trafik kontrol sistemlerinde yaşanan sorunun, pilotlar ile kontrolörler arasındaki radyo iletişimini etkileyen frekans kesintileriyle bağlantılı olabileceği değerlendiriliyor.
Bu tür kesintilerde radyo iletişimindeki arızalar farklı hava trafik kontrol merkezlerini ve tesisleri etkileyebiliyor. Pilotlar ile hava trafik kontrolörleri arasındaki iletişimin aksaması, uçuşların güvenli şekilde yönetilmesini zorlaştırabiliyor. Bu nedenle kalkışların geçici olarak durdurulması gibi önlemler uygulanabiliyor.
11 Eylül'den bu yana ikinci kez
ABD genelindeki tüm kalkışların durdurulması, 11 Eylül 2001 saldırılarından bu yana ikinci kez yaşandı. FAA, Ocak 2023'te de sistemdeki bir sorun nedeniyle ülkedeki tüm iç hat kalkışlarını iki saatten kısa süreyle durdurmuştu.
FAA için 30,1 milyar dolarlık ek kaynak talebi
ABD Kongresi, geçen yıl FAA'nın eskiyen iletişim sistemlerinin yenilenmesi için 12,5 milyar dolarlık bütçeyi onaylamıştı.
FAA ve Beyaz Saray ise cuma günü, diğer sorunların giderilmesi amacıyla Kongre'den ilave 30,1 milyar dolar talep etti. ABD'de sivil havacılığın güvenliğini ve hava trafik yönetimini düzenleyen FAA'nın aldığı karar, hava trafik kontrolündeki iletişim altyapısının uçuş güvenliği açısından önemini yeniden gündeme taşıdı.
