13 Kasım 2026 gününün gelmesiyle 66 yıllık kıyamet formülü sosyal medyada binlerce paylaşıma konu oldu. Güncel nüfus sayımları ise o dönemdeki artış hızının 1960 yıllarından sonra düştüğünü belgeledi.
1960 kıyamet formülü nedir ve nasıl ortaya çıktı?
1960 kıyamet formülü, fizikçi Heinz von Foerster ile meslektaşları Patricia M. Mora ve Lawrence W. Amiot'nun 4 Kasım 1960 tarihli Science dergisinde yayımladığı makaleden ortaya çıktı. Yazarlar milattan sonraki 2.000 yıl boyunca kaydedilen 24 ayrı nüfus tahminini grafiğe döktü. Nüfusun iki katına çıkma aralığı her kuşakta daraldı. Ekip bu eğriyi geleceğe uzattı ve dikey asimptotun 13 Kasım 2026 tarihine vurduğunu buldu.
Heinz von Foerster denklemi ve 13 Kasım tesadüfü
Araştırmacılar o tarihte kıyametin kopacağını savunmadı. Makalede büyük torunların açlıktan ölmeyeceği, sıkışıp ezileceği yönünde ironik bir uyarı yazıldı. Yazarlar bu örnekle sınırsız kaynak varsayımının çökeceğini bildirdi. Denklemden çıkan 13 Kasım günü aynı zamanda Foerster'in doğum tarihiydi. Bu günün Cuma tarihine denk gelmesi popüler kültürdeki söylentiyi besledi.
Birleşmiş Milletler verileri ve nüfus gerçeği
Doğum oranları 1960 yıllarındaki zirveden sonra keskin düşüş yaşadı. Şehirleşme ve eğitim imkanları küresel artışı frenledi. Birleşmiş Milletler verilerine göre dünya nüfusu 2026 yılında yaklaşık 8,30 milyar kişiye ulaştı. Yıllık artış oranı ise yüzde 0,8 düzeyine geriledi.
| Ölçüt | 1960 Science Makalesi | 2026 Güncel Verisi |
|---|---|---|
| Öngörülen sınır | Matematiksel sonsuzluk | 2080 ortasında 10,3 milyar |
| Büyüme eğrisi | Hiperbolik hızlanma | Yavaşlayan küresel artış |
| Yıllık artış hızı | Her nesilde kısalan süre | Yaklaşık yüzde 0,8 |
Birleşmiş Milletler projeksiyonlarına göre dünya nüfusu 2080 yıllarının ortasında yaklaşık 10,3 milyar kişiyle tepe noktasına çıkacak. Demograflar bugünkü tabloda kalabalıktan çok yaşlanan nüfus ve düşen doğurganlık sorunlarına odaklandı.
