Operasyonun başlamasından bu yana 3.000'den fazla İranlı hayatını kaybetti ve bunların 1.400'ü sivil olarak kayıtlara geçti. ABD Başkanı Donald Trump, İran yönetimini hedef alan sert açıklamalar yaparken, sahadaki görüntüler bu söylemin ne kadar tutarlı olduğu sorusunu gündeme getiriyor.
Minab okul saldırısı dünya gündemine nasıl yansıdı?
Saldırıların en yıkıcı anlarından biri, İran'ın Minab kentindeki bir ilkokula düzenlenen bombardıman oldu. Saldırıda büyük çoğunluğu kız öğrenci olan 170'ten fazla kişi yaşamını yitirdi. Olay, uluslararası kamuoyunda büyük tepki çekerken ABD medyası başlangıçta haberi sınırlı düzeyde işledi. Muhafazakâr lobici Matt Schlapp'ın "kızlar peçe altında yaşamaktansa ölmeleri daha iyi" yönündeki ifadesi ise ayrı bir tartışma yarattı.
İran'a yönelik "terör sponsoru" söylemi ne kadar tutarlı?
Eleştirmenler, Washington'ın İran'ı terörle ilişkilendiren söyleminin kendi askeri geçmişiyle büyük bir çelişki taşıdığına dikkat çekiyor. ABD'nin Vietnam'dan Afganistan'a, El Salvador'dan Nikaragua'ya uzanan geniş bir coğrafyada doğrudan veya dolaylı müdahalelerde bulunduğu hatırlatılıyor. Bunun yanı sıra Gazze'deki İsrail operasyonlarına iki yılı aşkın süredir milyarlarca dolarlık silah ve mali destek sağlanması, "terör" tanımının kimin tarafından yapıldığı sorusunu beraberinde getiriyor.
İran'da onlarca yıllık yaptırımların bedeli
ABD'nin İran'a uyguladığı yaptırımlar, savaş öncesinde bile ülke halkının günlük yaşamını derinden etkiliyordu. Temel ilaçlara erişimin kısıtlanması, spor takımlarına ayrılan bütçelerin kesilmesi ve ekonomik daralma, yaptırımların siviller üzerindeki ağır bedelini gözler önüne seriyor. Uzmanlara göre bu süreç, İran halkını doğrudan hedef alan bir baskı mekanizmasına dönüştü.
Saldırılar İsfahan'ı da vurdu
Dünyanın en önemli mimari miraslarından birine ev sahipliği yapan İsfahan kenti de ABD-İsrail saldırılarından nasibini aldı. Tarihi Nakş-ı Cihan Meydanı ile ünlü kent, bombardıman sonrası büyük hasar gördü. Petrol tesislerine yönelik saldırılar sonucunda Tahran semalarının karardığı ve toksik yağmurların oluştuğu raporlandı. Tüm bu gelişmeler, İran savaşının yalnızca askeri değil, insani ve çevresel boyutlarıyla da küresel gündemde tartışılmaya devam edeceğine işaret ediyor.