Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinin ardından prim gün sayısını tamamlayamayan çalışanlar için kısmi emeklilik seçeneği yeniden gündeme geldi. Sosyal Güvenlik Kurumunun (SGK) mevcut mevzuatına göre 8 Eylül 1999 ve öncesinde sigortalı olan SSK'lı çalışanlar, belirli şartları karşılamaları durumunda 3600 prim günü üzerinden emekli olabiliyor. Ancak sigorta başlangıç tarihi, yaş ve sigortalılık süresi bu hakkın kullanılmasında belirleyici oluyor. 1999 sonrasında sigortalı olanlar için ise farklı prim ve yaş koşulları uygulanıyor. Öte yandan Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) de SGK aylığına ek gelir elde etmek isteyenler için ayrı bir seçenek oluşturuyor.
3600 GÜNLE EMEKLİLİK ŞARTLARI NELER?
3600 günle emeklilik, normal emeklilik için gerekli prim gün sayısını tamamlayamayan belirli sigortalılara daha düşük primle yaşlılık aylığı alma imkânı sunuyor.
Ancak bu şartları karşılamak tek başına emeklilik hakkı kazandırmıyor. Sigortalıların, söz konusu koşulları tamamladıkları tarihe göre belirlenen yaş sınırına da ulaşmaları gerekiyor.
3600 gün üzerinden emeklilikte kadın ve erkek sigortalılar için farklı yaş koşulları uygulanıyor. Ayrıca emeklilikte esas alınan yaş, 15 yıllık sigortalılık süresi ve 3600 prim gününün hangi tarihte tamamlandığına göre değişiyor.
3600 GÜNLE KADINLAR KAÇ YAŞINDA EMEKLİ OLABİLİR?
8 Eylül 1999 ve öncesinde sigortalı olan kadınlar için 3600 günle kısmi emeklilikte yaş şartı, gerekli koşulların tamamlandığı tarihe göre belirleniyor.
15 yıllık sigortalılık süresi, 3600 prim günü ve yaş koşullarını 23 Mayıs 2002 tarihine kadar tamamlayan kadınlar, 50 yaşında emekli olabiliyor.
Üç şartın 24 Mayıs 2002 ile 23 Mayıs 2005 arasında tamamlanması halinde 52 yaş, 24 Mayıs 2005 ile 23 Mayıs 2008 arasında tamamlanması halinde 54 yaş şartı uygulanıyor.
24 Mayıs 2008 ile 23 Mayıs 2011 arasında gerekli koşulları tamamlayan kadınlar için emeklilik yaşı 56 olarak belirleniyor. 24 Mayıs 2011 ve sonrasında şartları tamamlayan kadınlar ise 58 yaşında kısmi emeklilik hakkı elde edebiliyor.
Bu nedenle 2026 yılında 3600 prim gününü tamamlayan ve ilgili sigortalılık şartlarını taşıyan kadınlar için genel olarak 58 yaş koşulu geçerli oluyor.
3600 GÜNLE ERKEKLER KAÇ YAŞINDA EMEKLİ OLABİLİR?
Erkek sigortalılar için de 3600 günle emeklilikte kademeli yaş uygulaması bulunuyor. İlk sigorta girişinin 8 Eylül 1999 veya öncesinde olması ve 15 yıllık sigortalılık süresinin tamamlanması gerekiyor.
23 Mayıs 2002 tarihine kadar gerekli koşulları tamamlayan erkekler, 55 yaşında emekli olabiliyor.
24 Mayıs 2002 ile 23 Mayıs 2005 arasında şartları tamamlayanlar için 56 yaş, 24 Mayıs 2005 ile 23 Mayıs 2008 arasında tamamlayanlar için 57 yaş şartı aranıyor.
24 Mayıs 2008 ile 23 Mayıs 2011 arasında gerekli koşulları sağlayan erkekler 58 yaşında, 24 Mayıs 2011 ile 23 Mayıs 2014 arasında tamamlayanlar ise 59 yaşında emekli olabiliyor.
24 Mayıs 2014 ve sonrasında şartları tamamlayan erkekler için 60 yaş koşulu uygulanıyor. Buna göre 2026 yılında 3600 prim gününü tamamlayan ve ilgili sigortalılık şartlarını taşıyan erkekler, genel olarak 60 yaşında kısmi emeklilik hakkı kazanabiliyor.
EYT KAPSAMINDA 3600 GÜNLE EMEKLİLİKTE YAŞ ŞARTI KALKTI MI?
2023 yılında yürürlüğe giren EYT düzenlemesi, 8 Eylül 1999 ve öncesinde sigorta girişi bulunan çalışanların normal emeklilikteki yaş şartını kaldırdı.
Ancak düzenleme, 3600 prim günü bulunan herkesin yaş şartı olmadan emekli olmasını sağlamadı.
EYT kapsamında yaş şartı aranmadan emekli olabilmek için ilgili sigortalılık statüsüne göre normal emeklilikte gerekli prim günü ve sigortalılık süresinin tamamlanması gerekiyor.
3600 günle kısmi emeklilikte ise mevcut kademeli yaş koşulları uygulanmaya devam ediyor.
Bu nedenle 8 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olan ancak yalnızca 3600 prim günü bulunan vatandaşlar, normal emeklilik şartlarını karşılamıyorlarsa kısmi emeklilik için belirlenen yaşı beklemek zorunda kalabiliyor.
2000 YILINDA SİGORTALI OLANLAR 3600 GÜNLE EMEKLİ OLABİLİR Mİ?
9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında ilk kez sigortalı olan SSK'lı çalışanlar için 3600 günle kısmi emeklilik uygulaması geçerli değil.
Bu dönemde sigorta girişi bulunan çalışanlar, normal emeklilikte 7000 prim günü ve kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş şartıyla emekli olabiliyor.
Kısmi emeklilik seçeneğinde ise en az 4500 prim günü, 25 yıllık sigortalılık süresi ve kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş koşulları aranıyor.
Örneğin 2000 yılında sigorta girişi bulunan bir kadın çalışan, 4500 prim gününü ve 25 yıllık sigortalılık süresini tamamlamış olsa bile 58 yaşına ulaşmadan kısmi emeklilik hakkı elde edemiyor.
Aynı tarihte sigortalı olan erkek çalışan için ise 60 yaş şartı bulunuyor.
2008 SONRASI SİGORTALI OLANLAR KAÇ GÜNLE EMEKLİ OLABİLİR?
30 Nisan 2008 tarihinden sonra ilk kez sigortalı olan çalışanlar, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında değerlendiriliyor.
Bu dönemde ilk kez 4A kapsamında çalışmaya başlayanlar için normal emeklilikte 7200 prim günü şartı bulunuyor. Emeklilik yaşı, prim gününün tamamlandığı tarihe göre kademeli olarak belirleniyor.
Kısmi emeklilikte ise 5400 prim günü esas alınıyor. Bununla birlikte ilk sigortalılık tarihine göre kademeli prim gün şartları ve yaş koşulları uygulanabiliyor.
Bu nedenle 2008 sonrası sigortalı olan çalışanların emeklilik şartlarını belirlerken ilk işe giriş tarihleriyle birlikte toplam prim gün sayılarını da kontrol etmeleri gerekiyor.
EYT SONRASI YENİ EMEKLİLİK DÜZENLEMESİ ÇIKTI MI?
EYT düzenlemesinin ardından kademeli emeklilik ve daha az prim günüyle emekli olma talepleri gündemdeki yerini koruyor.
Ancak 7 Kasım 2026 itibarıyla 3600 prim günü bulunan bütün çalışanlara yaş şartı olmadan emeklilik hakkı tanıyan yeni bir yasal düzenleme yürürlüğe girmedi.
Bu nedenle kısmi emeklilik başvurularında mevcut SGK mevzuatındaki sigorta başlangıç tarihi, prim günü ve yaş koşulları esas alınıyor.
Yeni bir emeklilik uygulamasının hayata geçmesi için ilgili kanun değişikliğinin TBMM'de kabul edilmesi ve Resmî Gazete'de yayımlanması gerekiyor.
SGK'DAN EMEKLİ OLANLAR BES'TEN İKİNCİ MAAŞ ALABİLİR Mİ?
SGK kapsamında emekli olan vatandaşlar, Bireysel Emeklilik Sistemi üzerinden ek emeklilik geliri elde edebiliyor.
BES, çalışanların ve çalışmayanların kendi bütçelerine uygun tutarlarda birikim yapmalarını sağlayan özel bir emeklilik sistemi olarak uygulanıyor. SGK'dan alınan emekli maaşının yerine geçmeyen bu sistem, emeklilik döneminde ek gelir oluşturmayı amaçlıyor.
Bireysel emeklilikte katılımcıların ödediği katkı payları, seçilen emeklilik yatırım fonlarında değerlendiriliyor. Katılımcılar, belirli şartları tamamladıktan sonra birikimlerini toplu olarak alabiliyor veya düzenli ödemeye dönüştürebiliyor.
SGK'dan emekli olmuş olmak ya da çalışma hayatına devam etmek, gönüllü bireysel emeklilik sistemine katılmaya engel oluşturmuyor.
BES'TEN EMEKLİ OLMAK İÇİN KAÇ YAŞINDA OLMAK GEREKİYOR?
Bireysel Emeklilik Sistemi'nde emeklilik hakkı kazanmak için en az 10 yıl sistemde kalmak ve 56 yaşını doldurmak gerekiyor.
Bu iki şartı tamamlayan katılımcılar, birikimlerini toplu olarak alabilecekleri gibi belirli bir ödeme planı kapsamında düzenli gelir elde etmeyi de tercih edebiliyor.
BES'teki 56 yaş şartı, SGK üzerinden emeklilik yaşıyla aynı değil. Örneğin 2000 yılında SSK'lı olarak çalışmaya başlayan bir erkek, normal emeklilik için 60 yaş şartına tabi olurken sonradan katıldığı BES'te 10 yıllık süreyi ve 56 yaş koşulunu tamamlaması halinde birikimlerini almaya hak kazanabiliyor.
Ancak BES'ten elde edilecek gelir, katılımcının birikimine ve tercih ettiği ödeme yöntemine bağlı olarak değişiyor. SGK'daki gibi herkese aynı koşullarda ömür boyu maaş bağlanması söz konusu değil.
2026 BES DEVLET KATKISI YÜZDE KAÇ OLDU?
Bireysel Emeklilik Sistemi'nde 2026 yılı itibarıyla devlet katkısı yüzde 20 olarak uygulanıyor. Daha önce yüzde 30 olan oran, 1 Ocak 2026 tarihinden geçerli olmak üzere düşürüldü.
Bu kapsamda BES'e aylık 1000 TL katkı payı ödeyen bir katılımcının hesabına 200 TL devlet katkısı hesaplanıyor.
Ancak devlet katkısından yararlanılabilecek tutar için yıllık üst sınır bulunuyor. Ayrıca devlet katkısının tamamının alınabilmesi, sistemde kalma süresi ve hak ediş şartlarına bağlı.
BES'e 18 yaşından küçük çocuklar da yasal temsilcileri aracılığıyla katılabiliyor. Böylece çalışanlar, emekliler ve çalışmayan kişiler gönüllü bireysel emeklilik yoluyla uzun vadeli birikim oluşturabiliyor.
3600 GÜNLE EMEKLİLİK ŞARTLARI NEREDEN ÖĞRENİLİR?
Emeklilik için gerekli prim gün sayısı, yaş ve sigortalılık süresi kişinin çalışma geçmişine göre değişiyor.
Sigortalılar, e-Devlet üzerinden SGK hizmet dökümlerini inceleyerek ilk işe giriş tarihlerini ve toplam prim gün sayılarını kontrol edebiliyor.
Ayrıca SGK'nın emeklilik hesaplama hizmetlerinden yararlanılarak mevcut mevzuata göre emeklilik şartları hakkında bilgi alınabiliyor.
Özellikle farklı sigortalılık statülerinde çalışmış kişilerin, emeklilik koşulları değişebileceği için SGK kayıtlarını esas almaları gerekiyor.
