Son Mühür- 17 Ağustos Marmara Depremi'nin yıl dönümünde Türkiye bir kez daha afet bilançolarıyla yüzleşirken, İzmir'den geleceğin şehirlerini koruyacak bilimsel bir adım geldi. Yaşar Üniversitesi uzmanları, yapay zeka ile klasik deprem modellerini birleştiren yeni bir sismik tehlike haritası geliştirdi. Proje, aynı mahallede iki farklı binanın neden bambaşka şiddette sarsıldığını net biçimde ortaya koyuyor.
17 bin 657 noktada zemin analizi
Özellikle 30 Ekim 2020 İzmir depreminde görülen yıkıcı yerel zemin etkilerini odağına alan çalışma, kentin tamamını mercek altına aldı. İnşaat Mühendisliği Bölümü Dr. Öğretim Üyesi Çağlar Tuna liderliğindeki ekip, İzmir genelinde tam 17 bin 657 farklı noktada ölçüm yaptı.
Sistem geleneksel yöntemleri rafa kaldırmıyor. Aksine, fizik tabanlı klasik modeller ile Rastgele Orman (Random Forest) ve Yapay Sinir Ağları gibi ileri seviye algoritmalardan oluşan hibrit bir kurgu sunuyor.
Tek bir ortalama değer devri bitiyor
Geliştirilen dinamik haritalar, deprem kaynağına ve zemin yapısına göre anlık senaryolar üretiyor. Klasik haritalardaki sabit ve ortalama veriler bu sistemle tarihe karışıyor.
Dr. Çağlar Tuna, hedeflerinin yapay zekayı tek başına karar verici yapmak olmadığını vurguluyor. Amaç; fiziksel hesapların yetersiz kaldığı mikrobölgeleme ve yerel zemin sapmalarını makine öğrenmesiyle kusursuz hale getirmek. Böylece sarsıntının sokak sokak nasıl değişeceği önceden tespit ediliyor.
Kentsel dönüşümde öncelik haritası hazır
Sınırlı kaynakların doğru alanlara aktarılması hayati önem taşıyor. Yapay zeka destekli bu yeni haritalar; hangi sokakta acil güçlendirme gerektiğini, kentsel dönüşümün nereden başlaması icap ettiğini ve kritik altyapı hatlarının nerede risk taşıdığını doğrudan yetkililere raporlayacak. Bilim insanları, sistem sayesinde afet anı gelmeden önce en doğru adımların atılmasını hedefliyor.
