Son Mühür- İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı ve Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği Başkanı Dr. Cemil Tugay, Antalya’da Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31’inci Taraflar Konferansı (COP31) bünyesinde düzenlenen “İklim Eylemi İçin Yerel Diyaloglar” paneline katıldı.
ICLEI Avrupa Politika ve Savunuculuk Birimi Sorumlusu Gökşen Şahin’in yönettiği oturumda Tugay; İsviçre İklim İçin Gençlik ve YOUNGO üyesi Anna Kurth ile Şanlıurfa Büyükşehir Belediye Başkanı Mehmet Kasım Gülpınar ile birlikte panelist olarak yer aldı.
Belediyelerin iklim krizindeki rolünün ve halk katılımının masaya yatırıldığı buluşmada Tugay, yaşanabilir kentler için iklim politikalarının hayati önemine değindi ve İzmir’de uyguladıkları katılımcı belediyecilik örneklerini aktardı.
“Hiçbir iklim eylem planı yurttaş katılımı olmadan hayata geçemez”
İzmir’de kurdukları İklim Yurttaş Meclisi’nin çalışma modelini anlatan Tugay, iklim adımlarının doğrudan halkın günlük yaşamında karşılaştığı sorunlar üzerinden şekillenmesi gerektiğini vurguladı. İklim krizinin etkilerini herkesin bizzat tecrübe ettiğini fakat adı koyulurken zaman zaman zorlanıldığını belirten Tugay, “İklim krizi hepimizin yaşadığı bir gerçek ve bunun etkilerini vatandaşlarımız günlük hayatlarında sürekli yaşıyorlar. İklim kriziyle ilgili çalışmaları uluslararası, ulusal, şehir ve vatandaş düzeylerinde düşünmemiz gerekiyor. Bu işin doğrudan muhatabı insanlar. Hiçbir iklim eylem planı, vatandaşların katılımı olmadan doğru şekilde hayata geçemez” dedi.
Meclisin kuruluş adımlarını detaylandıran Tugay, “Biz İzmir’de iklim için bir vatandaş konseyi oluşturduk. 10 bin kişiye SMS gönderdik. Başvuranlardan da kura yöntemiyle 50 kişi belirledik. Ardından günlük hayatta yaşadıkları sorunları sorduk ve değerli olduğuna inandığımız sonuçlar çıktı” diye konuştu.
“Yerel COP toplantıları devam etmeli”
İzmir dışında pek çok şehirde de yerel ölçekli iklim buluşmaları yapıldığını kaydeden Tugay, Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği öncülüğünde düzenlenen Yerel COP ve Town Hall COP toplantılarının önemini altını çizdi. Bu temasların yerel yöneticilerin gözünden kaçan detayları gün yüzüne çıkardığını ifade eden Tugay, “Yurttaşların bu sürece katılımı, yerel yönetimlerin ve hükümetlerin göremediği ayrıntıları ortaya çıkarıyor. İnsanların iklim krizinden günlük yaşamda nasıl etkilendiğini değerlendirerek bu sorunlara yönelik planlar yapmak gerekiyor” değerlendirmesinde bulundu.
Bu tür toplantıların tek seferlik organizasyonlar olarak kalmaması gerektiğine işaret eden Tugay, kent iklim eylem planlarının düzenli aralıklarla izlenerek sonuçlarının ölçülmesi gerektiğini aktardı. Tugay, konuşmasını şu sözlerle sürdürdü:
“Şehirlerimizin iklim eylem planlarını yaparken şehrin üzerindeki katmanlarını doğru tanımlamamız gerekiyor. Şehrin analizi, yapılan eylem planı sonucundaki iyileşmeyi ve amaca ulaşılıp ulaşılmadığını değerlendiren toplantılarla devam etmeli. Bir taraftan karbon emisyonunu azaltmak için bir azaltım programı uygulamak gerek. Diğer taraftan iklim krizinin etkileri her sene kötüleşerek devam ediyor ve bunlarla ilgili bir adaptasyon çalışması yapmamız gerekiyor. Kuraklık, orman yangınları ve sıcak hava dalgalarından daha fazla etkilenen kesimlere öncelik verilmesi gerekiyor. İklim krizinin etkilerinden muzdarip olan insanları saptayarak onlarla ilgili daha öncelikli çalışmalar yapma zorunluluğumuz var. Hem bir program uygulamamız hem de geri dönüşleri sağlıklı almamız ve buna göre yeni düzenlemeler yapmamız gerekiyor.”
“Çiftçilerin yaşayacağı yoksulluk öngörülmeli”
İklim eylem planlarının sivil toplum, üniversiteler, özel sektör ve halkın ortak katılımıyla hazırlanması gerektiğini belirten Tugay; “Kırsal bölgede bir taraftan tarım yapılırken hem ürün veriminde azalma olmasın hem de su verimli kullanılsın. Uygunsuz iklim koşullarından kaynaklı tarımsal üretim kaybı ve dolayısıyla çiftçilerin yaşayacağı yoksulluk öngörülüp bazı planların hayata geçmesi lazım” dedi.
Yerel COP buluşmalarının geniş katılımla sürdürülmesini ve kentler arasında tecrübe aktarımının güçlendirilmesini isteyen Tugay, “Şehirlerin edindiği deneyimlerin başka şehirlerle paylaşılması çok önemli. Sağlıklı Kentler Birliği çatısı bizim için çok önemli. ICLEI bizim çok değerli partnerlerimizden biri. Bu süreci takip ederek daha verimli ve amaca hizmet eden yerel COP’ları nasıl düzenleyebiliriz, bunları ölçüp deneyimleri başka şehirlere nasıl taşıyabiliriz, buna odaklanmamız lazım” ifadelerini kullandı.
“İklim krizinin etkileri giderek ağırlaşıyor”
Belediye başkanlarının iklim odaklı yatırımlarının seçmen nezdindeki karşılığına dair soruya yanıt veren Tugay, iklim krizinin günlük koşturmacada arka plana düşebildiğini ama etkilerinin her geçen gün derinleştiğini belirtti. Tugay, “İnsanların gündeminde trafik, çevre sorunu, sosyal donatı alanlarının organizasyonu gibi daha gündelik sorunlar var. İklim krizinin etkilerini bazı zamanlarda ağırlaşmış şekilde hissediyorlar. Bazen aşırı yağışlara bağlı problemler ya da yazın aşırı sıcaklara bağlı sorunlar yaşanıyor. İklim krizi biraz sinsi. İnsanların tam tanımlayıp adını koyamadığı, kompleks bir şey” dedi.
“İklim mücadelesinde yerel yönetimler öncü rol üstleniyor”
Belediye başkanlarının iklim konusunda büyük bir sorumluluk taşıdığını ama belediyelerin bu yükü tek başlarına üstlenemeyeceğini vurgulayan Tugay sözlerini şöyle tamamladı:
“Ben belediye başkanı olarak geleceğe dair o sorumluluğu tam anlamıyla hissettiğimden dolayı hiçbir şeyi ihmal etmeden bir çalışma ortaya koymamız gerektiğini düşünüyorum. Ama yerel yönetimlerin her şeyi tek başına halletme imkanı yok. Belediye başkanları olarak çok zor bir noktada olduğumuzu düşünüyorum. Ama sorumluluğumuz çok önemli. İklim kriziyle ilgili en güçlü mücadeleyi yine de yerel yönetimlerin yapabildiğini düşünüyorum. O yüzden yerel yönetimlerin birbirleriyle iş birliği yapması, deneyimlerini paylaşması ve gençler, çocuklar başta olmak üzere toplumun bütün katmanlarını iklim kriziyle mücadeleye katması hepimizin farkında olması gereken bir gerçek.”
