Türk Medeni Kanunu'nda yer alan boşanma ve mali yükümlülükler çerçevesi, Anayasa Mahkemesinin daha önce verdiği iptal kararı doğrultusunda baştan aşağı yenileniyor. Hukuki süreçlerin uzamasını engellemek ve yıllar süren maddi mağduriyetleri gidermek amacıyla kurgulanan yasal düzenleme, önümüzdeki günlerde yasama organının onayına sunulmak üzere son şeklini aldı.
YENİ NAFAKA DÜZENLEMESİ NE ZAMAN TBMM GÜNDEMİNE GELECEK?
AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler liderliğinde yürütülen ve Adalet Bakanlığı bürokratlarının yoğun mesai harcadığı hukuki çalışmalarda sona gelindi. İçeriğinde mal paylaşımı, sosyal medya kuralları ve boşanma süreçlerinin hızlandırılması gibi temel konuları barındıran yaklaşık 30 maddelik torba yasanın, ekim ayı içerisinde Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına teslim edilmesi hedefleniyor.
SÜRESİZ NAFAKA YERİNE SÜRE SINIRI: KİMLER KAÇ YIL ÖDEME YAPACAK?
Mevcut yasadaki 175. madde metninde yer alan "süresiz" ibaresi tamamen kaldırılarak karar mercii olan hakimlere yeni sınırlar çiziliyor. Üzerinde uzlaşılan formüle göre bağlanacak maddi desteğin süresi en az 3 yıl olarak belirlenirken, bu takvim nikah tarihi ile davanın açıldığı gün arasında geçen toplam evlilik süresinin yarısını kesinlikle aşamayacak. Hakim takdir hakkını kullanırken; tarafların yaşı, eğitim ile sağlık durumları, ekonomik bağımsızlık kapasiteleri ve ödeyecek kişinin yaşam standartlarını gözeterek nihai süreyi tayin edecek.
Ancak istisnai mağduriyetlerin önüne geçmek için esneklik de sağlandı. Eğer nafaka ödeyecek kişi kusurlu hareketleriyle eşini çalışamayacak duruma düşürmüşse ya da çok uzun süren bir evlilik sebebiyle yaşı ilerleyen eşin düzenli geliri yoksa, hakim evlilik süresinin yarısı kuralına bağlı kalmaksızın daha uzun bir ödeme takvimi kararlaştırabilecek.
DEVAM EDEN VE KESİNLEŞMİŞ DAVALAR YENİ YASADAN NASIL ETKİLENECEK?
Çıkarılacak kanun, yürürlüğe girdiği andan itibaren istinaf veya Yargıtay incelemesinde bekleyen tüm güncel dosyalarda doğrudan uygulanacak. Halihazırda davası bitmiş ve aylık ödemesi devam eden vatandaşlar için ise geçmişte yapılan ödeme süreleri ile yeni formülün ortaya çıkardığı süreler birbiriyle kıyaslanacak:
-
Eski yasa döneminde ödenen süre, yeni formülün belirlediği süreyi çoktan aşmışsa; yükümlü taraf 1 yıl daha ek ödeme yapacak ve sonrasında dosyası tamamen kapanacak.
-
Geçmişte ödenen süre, yeni çıkacak süreden az kalmışsa ve aradaki fark 1 yıl veya daha kısaysa; yine 1 yıllık ek sürenin ardından ödemeler bitecek.
-
Eski ödeme süresi yeni süreden az olup aradaki fark 1 yıldan uzunsa; yeni yasanın çizdiği toplam süre dolduğunda nafaka otomatik olarak sona erecek.
BOŞANMA DAVALARINI HIZLANDIRACAK YENİ İSTİNAF VE TEMYİZ KURALLARI
Aile mahkemelerinde yıllarca süren yargılama sürelerini makul bir seviyeye çekmek adına temyiz yollarında radikal bir kısıtlamaya gidiliyor. Yeni kanunla birlikte; yerel mahkemelerin boşanma, tazminat, velayet veya nafaka hususlarında verdiği kararlara itiraz eden tarafın talebi istinaf mahkemesince esastan reddedilirse, bu dosyalar artık Yargıtay'a (temyize) taşınamayacak. Temyiz kapısı yalnızca, ilk derece mahkemesi ile bölge adliye mahkemesinin birbirine zıt hükümler kurması durumunda tarafların adil yargılanma hakkını korumak için açık bırakılacak.
