Son Mühür / Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel, Manisa Hacıhaliller Mahallesi’nde üzüm bağında çiftçilerle bir araya geldi. Burada üreticilerin sorunlarını dinleyen Özel, Manisa’nın üzüm üretimindeki önemine dikkat çekti. Hacıhaliller’in kendi köyü olduğunu belirten Özel, çocukluk yıllarının bu bölgede geçtiğini ifade ederek, pamuk ve üzüm üretiminin içerisinde büyüdüğünü anlattı.
Özel, üzüm üreticilerinin sorunlarını dinlemek için Hacıhaliller’e geldiğini belirterek, “Rize’ye gitti çay üreticisinin sesini duyurdu, Trabzon’da fındık bahçesine girdi, Gaziantep’te fıstığın peşine gitti, geçen sene buğday üreticisi için Trakya’ya gitti. Köyüne gelsin bizim sesimizi duyursun” şeklindeki çağrının ardından bölgeye geldiğini söyledi. Türkiye’de üzüm üretiminin yüzde 35’inin Manisa’da gerçekleştirildiğini belirten Özel, Denizli’de yüzde 10, Gaziantep ve Mardin’de yüzde 10 oranında üretim yapıldığını, kalan üretimin ise diğer illerde gerçekleştirildiğini ifade etti. Özel, “Üzümün başkenti, memleketimiz Manisa’dır, bu Manisa ovasıdır” dedi.
“Bu sene rekolte iyi ama fiyatlar çok düşük”
Üzüm bağlarında ve üretiminde son yıllarda ciddi gerileme yaşandığını savunan Özel, Türkiye’de üretilenin ülke ihtiyacını karşılama oranının son 20 yılda yüzde 150’den yüzde 125’e gerilediğini, üzüm bağlarında yüzde 25, üzüm üretiminde ise yüzde 37 düşüş yaşandığını söyledi. Özel, bağların sökülmesinin uzun vadeli sonuçlar doğurduğunu belirterek, “Yüzde 25’lik gerileme dediğiniz dört bağdan bir tanesi söküldü demektir. Bu bağı dikersiniz, üç yıl verim alınmaz” ifadelerini kullandı.
Kuru üzüm fiyatlarına da değinen Özel, geçen yıl 120 lira olan fiyatın bu yıl 60, 65 ve 70 lira seviyelerinde işlem gördüğünü söyledi. TARİŞ’in 8 numara üzüm için 80 lira fiyat açıkladığını belirten Özel, numara ve kesintiler nedeniyle üreticinin eline geçen fiyatın daha da düştüğünü dile getirdi.
Özel, serbest piyasadaki temel sorunun Toprak Mahsulleri Ofisi’nin henüz piyasa yapıcı bir fiyat açıklamaması olduğunu savunarak, TMO’nun “bir an önce doğru bir fiyat açıklaması” gerektiğini söyledi. Üreticilerin bankalara borçlu olduğunu belirten Özel, Manisa’daki tarım topraklarının yüksek oranda ipotek altında olduğuna dikkat çekti. Üreticinin borç ve faiz baskısı nedeniyle ürününü satmak zorunda kaldığını ifade etti. Özel, ziraat odalarının çalışmalarına göre üzümün maliyetini karşılayabilmesi için kilogram başına 100 liralık fiyat gerektiğini, üreticinin para kazanabilmesi için ise geçen yılki 120 liralık fiyatın olması gerektiğini söyledi.
“Üreticinin bütün girdileri yüzde 50-60’la yüzde 90 arasında arttı”
TARİŞ’in zayıflatılmasının da üretici açısından önemli bir sorun olduğunu ifade eden Özel, kooperatif yapılarının yeniden güçlendirilmesi gerektiğini söyledi. Üreticinin gübre, akaryakıt, örtü, muşamba, potasa, yağ, sepet ve zirai mücadele ilaçları gibi çok sayıda gideri bulunduğunu belirten Özel, bu maliyetlerin yüzde 50-60 ile yüzde 90 arasında arttığını, buna karşın ürün fiyatlarının yaklaşık yarı yarıya düştüğünü söyledi.
Özgür Özel, Manisa’nın çeşitli ilçelerinde de benzer sorunların yaşandığını belirterek, Alaşehir’de yaş üzümün geçen yılın yarı fiyatına satıldığını, şaraplık üzümün fiyatının da geçen yıl 20 liradan bu yıl 10 liraya düştüğünü ifade etti.
“Üç yıl önce 1 kilo üzümle 3 litre mazot alıyordunuz”
Üreticinin yaşadığı ekonomik kaybı mazot üzerinden örnekleyen Özel, “Üç yıl önce bir kilo üzüm sattığında 3 litre mazot alıyorlardı. Bunu bugün sattığında 1 litre mazot alamıyorsun” dedi. Bağların sökülmesi, üretimin düşmesi, maliyetlerin ve borçların artmasının üreticiyi zor durumda bıraktığını ifade eden Özel, “Hem bağlar sökülüyor, yüzde 25’ini kaybetmişiz. Hem üretim düşüyor; hem maliyetler artıyor, borçlar artıyor. Tarlalar, bağlar ipotekli. Yani gerçekten içler acısı bir durumla karşı karşıyayız” diye konuştu.
“Bu çiftçilerin en büyük sıkıntısı borçlar”
Özel, çiftçilerin sorunlarının çözümü için partisinin TBMM’deki çalışmalarına ilişkin soruya da yanıt verdi. Meclis’te söylenenlerin yapılmadığını savunan Özel, iktidara geldiklerinde çiftçilerin banka borçlarına ilişkin yeni bir düzenleme yapacaklarını dile getirdi. Özel, “Banka borçlarının faizlerini bir kereye mahsus sileceğiz. Çiftçinin nerede kullandığı kredi varsa faizini bir kereye mahsus sileceğiz, anaparayı da üç yıla böleceğiz” dedi.
İşin içinden çıkılamayan durumlarda çiftçilere ikinci bir şans kredisi vereceklerini belirten Özel, ihtiyaç duyan üreticiler için “can suyu kredisi” uygulaması getireceklerini ekledi. Özgür Özel ayrıca düzenleyici ve denetleyici kurumların güçlendirileceğini, üretici kooperatiflerinin destekleneceğini ve TARİŞ gibi çiftçilerin ortak olduğu yapıların yeniden piyasa yapıcı hale getirileceğini ifade etti.
“Patronlara geçiş garantisi var, üzüm üreticisine hiçbir şey yok”
Garantili üretim modelini savunan Özel, çiftçinin ürettiği ürünün devlet tarafından alım garantisine sahip olması gerektiğini söyledi. Otoyollarda geçiş, şehir hastanelerinde hasta, havaalanlarında uçuş garantisi verildiğini belirten Özel, “Bu arkadaşların hiçbir garantisi yok. Bizim iktidarımızda bir kişi bir ürünü yetiştirdiğinde onun devlet tarafından alım garantisi olduğunu bilecek” dedi. üzümün kişi başına tüketiminin Türkiye’de yaklaşık 25 kilogram olduğunu, ihtiyaç fazlası ürünün ihracata gönderildiğini ve üzümün ülkeye önemli miktarda döviz kazandırdığını ifade etti.
“Türkiye’de çiftçinin yaş ortalaması 57’ye çıktı”
Türkiye’de çiftçilerin yaş ortalamasının iktidar öncesinde 37 olduğunu, bugün ise 57’ye yükseldiğini belirten Özel, gençlerin tarımdan uzaklaşmasına dikkat çekti.
Genç çiftçilere yönelik yapılan değerlendirmelerde üç çiftçiden ikisinin asgari ücretli iş bulması halinde tarımı bırakacağını söylediğini aktaran Özel, gençlerin tarımda kalmasının ülkenin geleceği açısından önemli olduğunu vurguladı. Türkiye’deki gıda enflasyonuna da dikkat çekerek, “Bir ülke için en büyük iki tane beka sorunu var. Bir tanesi gıda enflasyonu” dedi.
Türkiye’de gıda enflasyonunun yüzde 35 olduğunu, Avrupa ortalamasının ise yıllık yüzde 2,4 seviyesinde bulunduğunu belirten Özel, tarım politikalarının yeniden ele alınması gerektiğini ifade ederek, Devlet Planlama Teşkilatı’nın kapatılmasını plansızlığın nedenlerinden biri olarak değerlendiren Özel, iktidara gelmeleri halinde Türkiye Planlama Teşkilatı kuracaklarını ifade etti.
“Yeni Parti’nin en güçlü kası tarım politikalarına yönelik”
Özel, konuşmasının sonunda tarım politikalarının partisinin öncelikleri arasında olduğunu belirterek, “Bu Yeni Parti’nin en güçlü kası, çok kasları var, ama en güçlü kası tarım politikalarına yönelik olandır” dedi. Hacıhaliller’de doğup büyüdüğünü ve pamuk tarlaları ile üzüm bağlarının arasında yetiştiğini belirten Özel, sözlerini “Böyle pamuk tarlasından yetişmiş, üzüm bağının arasında büyümüş bir Genel Başkan olarak bu sorunu evelallah biz çözeriz” ifadeleriyle tamamladı.
