Son Mühür / Yağmur Daştan - İzmir’in Kemalpaşa ilçesinde tapuda “Armutluk ve Zeytinlik” olarak kayıtlı 18 bin 838 metrekarelik arazinin yıllar içindeki değişimi uydu görüntülerine yansıdı. 2019’da ağaçların ve boş alanların bulunduğu parselde, 2020’de dört ayrı blok halinde inşaat başladı. Sonraki yıllarda blokların arasındaki boşluklar da kapatıldı ve parselin büyük bölümünü kaplayan bir tesis ortaya çıktı. Yapılaşmanın hangi izinlerle bu büyüklüğe ulaştığı ve süreçte denetimlerin nasıl yürütüldüğü ise eleştirilere yol açtı.
Önce dört ayrı blok, sonra tek tesis!
Kemalpaşa yolu üzerindeki Kızılüzüm Köyü mevkiinde, Çınar Mahallesi sınırlarında bulunan 152 ada 33 parselin 5 Şubat 2019 tarihli uydu görüntülerinde boş alanlar ve ağaçlar görüldü. 10 Kasım 2020 tarihli görüntülerde ise arazide birbirinden ayrı dört yapı bloğunun yükselmeye başladığı dikkati çekti.
2021 yılına ait görüntülerde blokların üzerleri kapatılırken, 25 Nisan 2022 tarihli görüntülerde aradaki boşlukların da kapanmaya başladığı görüldü. 26 Kasım 2022 tarihli görüntülerde yapıların tek çatı altında birleştiği, 26 Ocak 2025 tarihli görüntülerde ise parselin büyük bölümünü kaplayan tesisin son haline yaklaştığı anlaşıldı.
Nizamiye girişi ve çok sayıda TIR yükleme rampası bulunan tesisin bugünkü görünümü, başlangıçta ayrı bloklar halinde ilerleyen inşaatın yıllar içinde geçirdiği değişimi resmen gözler önüne serdi.
‘Filiz bırakma’ konusu gündeme geldi
Edinilen bilgilere göre inşaat, ilk aşamada yapı ruhsatı verilmediği gerekçesiyle durdurulduğu ifade edildi. Aynı dönemde yapı kontrol müdürüne ceza uygulandığı da öne sürüldü. Sonraki süreçte ise ruhsat alınmasının ardından ayrı bloklar arasındaki boşlukların birer birer kapatıldığı iddia edildi. Kamuoyunda ‘Filiz bırakma’ olarak bilinen uygulama eleştirilere yol açtı. Uygulama, Kemalpaşa’daki ‘denetimsizlik’ konusunu bir kez daha gündeme getirdi.
Emlak uzmanı yanıtladı: Bu büyüklükte yapılaşma yasal mı?
Tapu kayıtlarında “Armutluk ve Zeytinlik” niteliğiyle yer alan 18 bin 838,90 metrekarelik parselin hemen hemen tamamına yakın gerçekleştirilen yapılaşma, tarım arazilerinde uygulanması gereken yasal koşulları da gündeme taşıdı. Tarımsal amaçlı depo yapılarında arazinin niteliği, kullanım amacı ve izin verilen yapı büyüklüğü belirleyici olurken, söz konusu parselde inşaatın hangi izinler doğrultusunda bu boyuta ulaştığı sorusu konuşulmaya başladı.
Tarım depoları konusunda yürütülen mevduat hakkında bilgiler veren emlak uzmanı Mustafa Çelik, "Tarım alanlarında tesis yapmak için süreç ilk olarak belediyeye imar durumu başvurusu yapılmasıyla başlıyor. Belediyeden Tarım Müdürlüğü’ne yazılan yazının ardından DSİ ve İZSU görüşleri talep ediliyor. Bu kurum görüşleri tamamlandıktan sonra toprak etüt edilerek arazinin sınıfı belirleniyor. Güncel mevzuata göre mutlak tarım alanlarında izin verilen yapılaşma oranı yüzde 5 ile kısıtlı. Yani bin metrekarelik bir alanda en fazla 50 metrekarelik bir yapı yapılabilir. Tarım depoları ve tesisler için verilen bu izin oranları eskiden yüzde 30’lar seviyesindeyken yıllar içinde düşürülerek yüzde 5’e kadar geriledi. Ayrıca bu alanlar için belirli bir faaliyet konusu üzerinden taahhüt veriliyor. Verilen taahhüdün dışına çıkılması, izin verilen metrekare sınırlarının aşılması ya da bir şikayet oluşması durumunda gerekli işlemler yapılarak verilen ruhsatlar iptal ediliyor ve alan kaçak yapı statüsüne geçiyor” diye konuştu.
