Son Mühür- Uluslararası enerji, yatırım ve jeopolitik strateji alanındaki çalışmalarıyla tanınan eski diplomat, OECD ve Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) eski üst düzey yöneticisi Mehmet Öğütçü, İzmir Ekonomi Kulübü’nde düzenlenen toplantıda Türkiye ve dünya ekonomisinin geleceğine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Öğütçü, küresel sistemdeki çalkantıların Türkiye için sadece risk taşımadığını, ekonomik ve siyasi yapıyı yenilemek için tarihi bir imkân sunduğunu dile getirdi.
İzmir’de beş saat süren strateji zirvesi
İzmir Ekonomi Kulübü’nün “Ortak Gelecek İçin Ortak Akıl ile Vizyon Arayışları” başlıklı etkinlik serisi kapsamında gerçekleştirilen buluşma, geniş bir katılımla tamamlandı. Moderatörlüğünü Prof. Dr. İbrahim Attila Acar’ın üstlendiği toplantıda; iş dünyası, sivil toplum, bürokrasi ve akademi temsilcileri bir araya geldi. Kulüp Başkanı Dr. Sıddık Topaloğlu, yaptığı açılış konuşmasında İzmir ve Türkiye için uygulanabilir, somut çözümler üreten bir altyapı oluşturmayı hedeflediklerini belirtti. Konuşmaların ve soru-cevap bölümünün ardından etkinlik yaklaşık beş saat sürdü.
“Türkiye yeni bir zihniyet dönüşümü başlatmalı”
Küresel sistemin yeniden şekillendiğini vurgulayan Öğütçü, Türkiye’nin bu süreçte izlemesi gereken rotaya dikkat çekti. Ülkenin yeni bir mucizeye değil, yönetim kültüründen eğitime kadar uzanan geniş bir zihniyet değişimine ihtiyaç duyduğunu belirten Öğütçü, partiler üstü bir vizyon, liyakatli kadrolar ve güçlü kurumlarla üç yıl içinde iktisadi toparlanmanın sağlanabileceğini ifade etti.
Küresel modellerden çıkarılacak dersler
Farklı ülkelerin kalkınma hamlelerine değinen Öğütçü; Çin, Güney Kore, Şili ve Polonya örneklerini inceledi. Çin’in 2049 hedefleri doğrultusunda sabırlı bir strateji izlediğini ve sanayisini zamanla teknoloji üreten bir yapıya dönüştürdüğünü belirten Öğütçü, Türkiye’nin rekabetçi olmak istediği alanları uzun vadeli planlaması gerektiğini kaydetti. Güney Kore’nin eğitim ve teknoloji entegrasyonunu, Polonya’nın sanayi üretim altyapısını ve Şili’nin küresel pazar stratejilerini örnek göstererek, planlı icraatın önemine vurgu yaptı.
Avrupa Birliği ile ilişkiler ve yeşil dönüşüm
Avrupa Birliği’nin ABD ve Çin karşısında teknoloji ve enerji maliyetleri açısından rekabet gücü kaybettiğine işaret eden Öğütçü, buna rağmen Türkiye-AB ekonomik bütünleşmesinin önemini koruduğunu söyledi. Gümrük Birliği’nin güncellenmesi ve Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması gibi başlıklara değinen Öğütçü; çelik, çimento ve kimya gibi enerji yoğun sektörlerde yeşil dönüşümün hızlandırılması gerektiğini dile getirdi. Türkiye’nin bu süreçte edilgen kalmayıp kendi sanayisini zaman kaybetmeden dönüştürmesinin şart olduğunu aktardı.
Savunma sanayiindeki başarı diğer sektörlere yayılmalı
Savunma sanayiinde yakalanan yüksek katma değerli üretim ve ihracat başarısının sivil sektörlere de aktarılması gerektiğini savunan Öğütçü; inşaat, tarım, turizm ve enerji alanlarında teknoloji odaklı modellere geçilmesini tavsiye etti. Tarımda dijital sulama ve işlenmiş gıda ihracatına, turizmde kişi başı geliri artırmaya, inşaatta ise sürdürülebilir ve ileri mühendislik içeren projelere odaklanılmasını önerdi.
Dış politikada güven ve ekonomik diplomasi
Sermayenin ve nitelikli insan kaynağının kalıcı olması için kurumsal güvenin şart olduğunu vurgulayan Öğütçü, "Güven, Güven, Güven" ilkesinin altını çizdi. Dış politikada sadece arabulucu bir aktör olmanın yetmeyeceğini, ticaret ve yatırım kanalında somut değer üreten bir yaklaşım sergilenmesi gerektiğini söyledi.
2030 için beş maddelik icraat planı
Öğütçü, Türkiye’nin 2050 gibi uzak hedefler yerine 2030’a odaklanan beş aşamalı bir yol haritası izlemesi gerektiğini ifade etti:
Kurumsal güveni, hukukun üstünlüğünü ve fiyat istikrarını sağlayacak reformların başlatılması.
Savunma sanayindeki yüksek teknolojili kümelenme modelinin inşaat, tarım ve enerji sektörlerine uygulanması.
AB ile ilişkilerde yeşil dönüşüm ve teknik uyum süreçlerinin hızlandırılması.
Lojistik ve enerji hatlarının entegre edilerek Türkiye’nin değer üreten bir merkeze dönüştürülmesi.
Şeffaf ve ölçülebilir bir icraat izleme mekanizmasının kurulması.
“İzmir yeni kalkınma modelinin öncüsü olabilir”
Konuşmasının son bölümünde İzmir’in sahip olduğu potansiyele değinen Öğütçü; kentin limanları, sanayi altyapısı ve yenilenebilir enerji kapasitesiyle Türkiye’deki yeni ekonomik modele öncülük edebileceğini belirtti. Aliağa ve Çandarlı hattındaki lojistik bütünleşmenin, akıllı tarım uygulamalarının ve kentte oluşturulacak bir Gelecek ve Rekabetçilik Platformu’nun somut yatırımları çekebileceğini dile getirdi.
Mehmet Öğütçü kimdir?
Mehmet Öğütçü; uluslararası enerji, yatırım, ekonomi ve jeopolitik strateji alanlarında uzmanlaşmış eski bir diplomat ve iş insanıdır. OECD ve Uluslararası Enerji Ajansı’nda (IEA) üst düzey yöneticilik yapan Öğütçü, BG Group, Genel Energy ve Şişecam gibi kurumların yönetim kurullarında görev almıştır. Halen London Energy Club ve Global Resources Partners Yönetim Kurulu Başkanlığı görevlerini yürütmektedir.
