SON MÜHÜR/Cumhur Erkek-İzmir’de biriken kamu borçlarını ödeyemeyen ve mali disiplinini kaybeden bazı ilçe belediyeleri için Maliye düğmeye bastı. Edinilen bilgilere göre, vergi ve SGK borçları nedeniyle bazı ilçe belediyelerinin envanterindeki çok sayıda aracın trafik tescil kaydına 'tedbir' şerhi işlenirken, yasanın izin verdiği kapsamdaki araçlar hakkında ise 'yakalama' kararı çıkarıldı.
Hangi Araçlar Bağlanıyor, Hangilerine Dokunulamıyor?
Maliye’nin 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında başlattığı bu işlemler, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 15. maddesindeki sınırlar çerçevesinde uygulanıyor. Mevzuat ve Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına göre, Maliye her belediye aracını trafikten men edemiyor. Süreç hukuki olarak ikiye ayrılıyor:
Makam ve Şirket Araçlarına Yakalama: Yargıtay kararlarına göre belediye başkanlarının ve bürokratların kullandığı makam araçları ile havuzdaki binek otomobiller 'kamu hizmetinin yürütülmesi için zorunlu araç' sayılmıyor. Ayrıca doğrudan belediye tüzel kişiliğine değil, belediye şirketlerine kayıtlı olan tüm araçlar ticari şirket malı statüsünde değerlendiriliyor. Garajda atıl bekleyen araçlarla birlikte bu gruptaki araçlara Maliye hem haciz hem de yakalama (trafikten men,bağlama) kararı uygulayabiliyor. Yakalama şerhi konulan araçlar, trafik polisi çevirmesinde tespit edildiği an bağlanarak yediemin otoparkına çekiliyor.
Çöp Kamyonu ve İş Makinelerine Dokunulamıyor: 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 15. maddesi gereği çöp kamyonu, itfaiye, ambulans, cenaze aracı, yol süpürme aracı ve asfalt, fen işleri iş makineleri gibi fiilen kamu hizmetinde kullanılan araçlar haczedilemiyor ve bağlanamıyor. Maliye, bu araçların satışını veya devrini önlemek amacıyla sicillerine yalnızca 'tedbir, haciz' şerhi koyabiliyor. Olası bir yakalama kararında ise belediyeler 'haczedilmezlik şikayeti' yoluyla mahkemeye başvurarak işlemi iptal ettirebiliyor.
Borç Batağındaki Belediyelerde Yolsuzluk Kıskacı
Maliye’nin haciz ve yakalama kıskacına giren belediyelerdeki kriz sadece borçlarla sınırlı kalmıyor, yargıya taşınan 'ihaleye fesat karıştırma', "rüşvet" ve 'yolsuzluk' soruşturmaları da gündemdeki sıcaklığını koruyor. Daha önce Buca Belediyesi’nde kiralanan 118 adet çöp kamyonu, iş makinesi ve binek araca ait 150 milyon liralık borç nedeniyle icra memurlarının polis eşliğinde belediye binasına gelmesi ve 2 milyon liralık ön ödemeyle haczin geçici olarak ertelenmesi, belediyelerdeki mali tıkanıklığın boyutunu gözler önüne sermişti.
Operasyonlar Peş Peşe Yapılmıştı
Mali darboğazın gölgesinde yürütülen adli operasyonlarda ise peş peşe kritik adımlar atıldı. İzmir Büyükşehir Belediyesi’ne yönelik 'kooperatif' soruşturmasında 65 şüpheli hakkında 45’er yıla kadar hapis istemiyle yargılama başlarken, belediye ihalelerinden elde edilen gelirlerin aklandığı iddiasıyla yürütülen soruşturmada üst düzey isimler gözaltına alındı. İlçe belediyeleri ayağında ise Seferihisar Belediyesi’ne yönelik 'yolsuzluk' ve 'rüşvet' operasyonunda çok sayıda şüpheli yakalanırken, diğer bazı ilçe belediyelerindeki imar ve ihale dosyaları da savcılıkların merceği altına alındı.
Kamuoyunun Gözü Maliye ve Yargı Süreçlerinde
Belediye yönetimleri, kamu hizmetlerinin aksamaması için mali disiplini sağlamaya çalıştıklarını savunarak yargı süreçlerinin sonucunu beklediklerini belirtiyor. Muhalefet temsilcileri ise belediye kaynaklarının kötü yönetildiğini ve usulsüzlüklerin üzerine kararlılıkla gidilmesi gerektiğini vurguluyor. Hem Maliye’nin araçlar üzerindeki tedbir ve yakalama işlemleri hem de devam eden yolsuzluk davaları İzmir kamuoyu tarafından yakından takip ediliyor.
