Son Mühür/ Beste Temel- İzmir Büyükşehir Belediyesi, kent genelinde oluşan atıkları geri kazanım yoluyla yeniden ekonomiye dahil etmek amacıyla üç yeni tesisin kurulum sürecini başlattı. Belediye iştiraki İZDOĞA koordinasyonunda yürütülen projeler kapsamında, tesislerden biri ambalaj atıklarının toplanıp ayrıştırılmasına, diğer ikisi ise geri dönüştürülemeyen atıklardan sanayi tipi yakıt elde edilmesine odaklanacak.
Geri dönüşüm kapasitesini artırmayı hedefleyen yatırımlar doğrultusunda Menemen Seyrek’te bir toplama ayırma tesisi ile bir atıktan türetilmiş yakıt tesisi inşa edilecek. Bornova’da ise ikinci bir atıktan türetilmiş yakıt tesisinin kurulması için saha çalışmalarına geçildi. Bu yatırımların tamamlanmasıyla birlikte İzmir’in hem ambalaj atığı işleme hacmi büyüyecek hem de geri dönüşüm dışı kalan atıkların enerjiye dönüştürülme oranı yükselecek.
Yapay zeka destekli sistemlerle yüksek kapasiteli ayrıştırma
Kentte uygulanan “Dönüşüme Evde Başla” projesiyle birlikte konutlardan toplanan ambalaj atığı miktarında ciddi bir artış yaşanıyor. Yükselen bu iş yükünü karşılamak üzere Menemen Seyrek’te planlanan toplama ve ayırma tesisinin zemin etüt çalışmaları tamamlandı. Eş zamanlı olarak tesiste görev yapacak yapay zeka ve optik sensör tabanlı ayrıştırma makinelerinin üretim bandına alındığı bildirildi.
Yerli yazılımlarla entegre çalışacak otomasyon sistemleri, bant üzerindeki ambalaj atıklarını cinslerine göre otomatik olarak algılayıp sınıflandıracak. Malzeme akışını anlık analiz eden bu teknoloji sayesinde ayırma verimliliği üst seviyeye taşınacak ve hammadde niteliğindeki atıklar sanayiye kazandırılacak. Yeni tesis devreye girdiğinde, yaklaşık 60 bin hanenin bir günde ürettiği miktara denk gelen ambalaj atığını tek başına işleyebilecek günlük kapasiteye ulaşacak.
Atıklar sanayi için alternatif yakıta dönüşecek
Menemen Seyrek ve Bornova’da kurulacak iki atıktan türetilmiş yakıt tesisi, mekanik geri dönüşüme uygun olmayan ancak kalorifik değeri bulunan atıkları değerlendirecek. İşlenen bu materyaller, enerji yoğun sanayi kuruluşlarında kullanılabilecek standartlarda alternatif yakıt formuna getirilecek. Ayrıca mobilya sektöründen çıkan ahşap atıkların geri kazanımını sağlayacak özel makine ve ekipmanların da kısa süre içinde kente ulaştırılması planlanıyor.
Kurulacak üç tesisin tamamında çatı tipi güneş enerjisi santralleri (GES) yer alacak. Bu uygulama ile tesislerin kendi elektrik tüketimlerini yenilenebilir kaynaklardan karşılaması amaçlanıyor. Projelerin hayata geçmesiyle düzenli depolama sahalarına giden atık yükünün hafifletilmesi, hammadde kaybının önlenmesi ve doğal kaynakların korunması hedefleniyor.
“Dönüşüme Evde Başla” projesi 10 ilçeye yayıldı
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay’ın öncülüğünde 2025 yılında hayata geçirilen “Dönüşüme Evde Başla” uygulaması, kaynağında ayrıştırma ve kapıdan toplama modeliyle kentin atık yönetiminde yeni bir dönem başlattı.
İklim Değişikliği ve Sıfır Atık Dairesi Başkanlığı ile İZDOĞA ortaklığında sürdürülen çalışmada, vatandaşların biriktirdiği ambalaj atıkları QR kod tanımlı mavi poşetlerle doğrudan konutlardan teslim alınıyor. Toplanan bu atıklar, İzdönüşüm Ambalaj Atığı Toplama ve Ayrıştırma Tesisi’nde türlerine göre tasnif edilerek üretim döngüsüne geri döndürülüyor. Son olarak Balçova ilçesinin de sisteme entegre edilmesiyle proje ağı, İzmir genelinde 10 ilçenin 37 mahallesine ulaşmış durumda.
