Son Mühür / Kınık Belediyesi’nin 2025 yılı Sayıştay denetim raporu belli oldu. Raporda, belediyenin mali işleyişine yönelik dikkatleri çeken 45 ayrı denetim bulgusu yer aldı. Bulgular arasında en çok dikkati çeken başlık ise belediyenin yüzde 100 sahibi olduğu Kınyaybel İnşaat Sanayi ve Temizlik Hizmetleri Ticaret Ltd. Şti.’nin yürüttüğü 86 konutluk proje oldu. Şirketin 2024 yılında 82,1 milyon TL, 2025 yılında ise 52,2 milyon TL zarar ettiği belirtildi. İki yıllık toplam zarar 134 milyon 394 bin TL’yi buldu. Aynı dönemde inşaat için yapılan harcamalar da 185 milyon TL’yi aştığı kaydedildi.
Üstelik konutların satış fiyatı, hesaplanan maliyetin altında kaldı. Sayıştay raporunda bir konutun maliyeti 2 milyon 191 bin TL olarak hesaplanırken, ilk 30 konutun her biri 1 milyon 850 bin TL’den satıldı. Buna göre her bir konutta yaklaşık 341 bin TL fark oluştu. İlk 30 konut üzerinden hesaplanan toplam fark ise 10,2 milyon TL’yi geçti.
Projenin tamamlanma durumu da raporda yer aldı. Otuz konutun kaba inşaatı bitmesine rağmen ince işçilik ve mobilya montajları devam ediyordu. Kırk konutun inşaatı sürerken 16 konutta henüz çalışmaya başlanmamıştı. Projenin genel tamamlanma oranı yaklaşık yüzde 60 olarak kaydedildi. Sayıştay, şirket zarar etmeyi sürdürürken yapılan sermaye artırımlarına da dikkat çekti. Raporda, şirketin mali durumunun sürdürülebilirliği yeterince değerlendirilmeden alınan kararların kamu kaynaklarının etkili ve verimli kullanılması açısından sorun oluşturduğu belirtildi.
44 taşınmaz ihalesiz kullandırıldı
Yapılan denetimlerde belediyenin 44 taşınmazı, ihale yoluyla kiraya verilmek yerine ecrimisil karşılığında kullandırılmaya devam ettiği de ortaya çıktı. Sayıştay, ecrimisilin düzenli kiralama yönteminin yerine geçemeyeceğini belirterek taşınmazların mevzuata uygun biçimde değerlendirilmesi gerektiğine işaret etti. Taşınmazlar için belirlenen ecrimisil bedellerinde de eksiklikler tespit edildi. Fiyat araştırmasının yalnızca bir internet sitesi üzerinden yapılması, belediyeden ve ilgili meslek kuruluşlarından yeterli bilgi alınmaması raporda eleştirilen noktalar arasında yer aldı. Benzer özellikteki taşınmazlara farklı bedeller belirlenmesi de denetimde kayda geçti.
Kaçak yapılara kesilen cezaların üçte biri tahsil edildi
Kınık’ta kaçak yapılaşmayla mücadele kapsamında kesilen cezalar ile yapılan tahsilat arasındaki fark da gözlerden kaçmadı. Rapora göre 72 yapı hakkında toplam 31 milyon 254 bin TL idari para cezası uygulandı. Tahsil edilen tutar ise 10 milyon 55 bin TL’de kaldı. Böylece tahsilat oranı yüzde 32,17 oldu.
Yıkım kararı verilen sekiz yapıdan yedisinin yıkımı tamamlandı, bir yapının yıkımı ise sonuçlandırılamadı. Belediyenin 2025 yılında gerçekleştirmek istediği yıkım ihalesine de katılan olmadı. Sayıştay, ihale belgelerindeki çelişkili düzenlemeler ve işin niteliğiyle orantısız benzer iş şartlarının katılımı zorlaştırdığına dikkat çekti.
Yapı kayıt belgeleri iptal edilen bazı kaçak yapılarla ilgili de gerekli işlemlerin yürütülmediği belirtildi. Raporda, bu yapılar hakkında yapı tatil tutanağı düzenlenmesi ve idari para cezası uygulanması gibi işlemlerde eksiklikler bulunduğu kaydedildi.
Denetimde, kamusal alanların kullanımı da gündeme geldi. Yol, park ve yeşil alan gibi kamu hizmetlerine ayrılan bazı alanlarda sanayi dükkânlarının bulunduğu, bu işgallere karşı gerekli adımlar atılmak yerine ecrimisil uygulamasının sürdürüldüğü belirtildi.
2014’ten kalan alacak için tahsilat adımı atılmadı
Sayıştay raporundaki bir başka tespit ise eski Poyracık Belediyesi döneminden kalan kamu alacağıyla ilgiliydi. 2014 yılında kayıtlara alınan 323 bin 9 TL’lik alacağın tahsili için yıllar boyunca gerekli işlemlerin yapılmadığı belirtildi.
2025 yılı açılış kayıtlarında alacak 249 bin 984 TL olarak görünürken, aradaki farkın tahsil edildiğini gösteren belgeler denetim sırasında sunulamadı. Raporda, alacağın zamanaşımına uğramış olabileceğine ve bunun kamu zararı bakımından sorumluluk doğurabileceğine dikkat çekildi.
Belediyenin mali yükümlülüklerine ilişkin incelemede, İzmir Büyükşehir Belediyesi’ne aktarılması gereken 505 bin 922 TL çevre temizlik vergisi payının da yasal süresinde gönderilmediği belirlendi. Belediyenin kiraya verdiği iş yerlerinin tamamında ilan ve reklam vergisi mükellefiyetinin oluşturulmadığı da rapora yansıdı.
Muhasebe kayıtlarında ise taşınır hesaplarıyla bilanço arasında milyonlarca liralık uyumsuzluklar tespit edildi. Bazı varlıklar için amortisman ayrılmadığı, kamulaştırılan iş yerleri için yapılan 6 milyon 54 bin TL’lik ödemenin doğrudan gider yazıldığı ve 360 bin TL’lik yazılım-lisans harcamasının ilgili hesapta izlenmediği belirtildi.
