Son Mühür- Ekonominin gündeminde bu hafta bizi neler bekliyor sorusunu mercek altına alan eski TCMB Uzmanı Dr. Ayhan Bülent Toptaş, hem içerideki hem de küresel piyasalardaki gelişmelere ayna tuttu.
Dr. Ayhan Bülent Toptaş'ın değerlendirmesinden öne çıkan detaylar şöyle...

Altın ve petrolden gelecek haberler...


Kasım ayının üçüncü haftasına girilirken küresel piyasaların gündeminde ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz politikası, enerji fiyatları ve jeopolitik riskler bulunuyor. Türkiye’de ise yatırım fonları krizinin sermaye piyasalarına etkileri, bütçe gerçekleşmeleri ve ekonomik faaliyet göstergeleri izlenecek. Altın ve petrol fiyatlarındaki hareketler de hem küresel enflasyon beklentileri hem Türkiye ekonomisi açısından önem taşıyor.

Altındaki düşüş kalıcı olacak mı, petrol fiyatları yeniden yükselecek mi?

Altın, geçen hafta sert değer kaybıyla gündeme geldi. 13 Kasım Cuma günü ons fiyatı 3.880 dolar civarında işlem görürken haftalık kayıp yaklaşık yüzde 4,5’e ulaştı. ABD’de enflasyonun yüksek seyretmesi, tahvil faizlerinin yükselmesi ve Fed’in aralık ayında faiz artırabileceği beklentisi altın üzerindeki baskıyı artırdı. Bu hafta açıklanacak ABD perakende satışları, sanayi üretimi ve Fed’in son toplantısına ilişkin tutanaklar, faiz beklentilerinin yönünü belirleyebilir.

Dr. Ayhan Bülent Toptaş

Petrol piyasasında ise farklı bir görünüm var. Brent petrol 13 Kasım’da varil başına 95,84 dolardan kapanırken haftayı yaklaşık yüzde 2,5 kayıpla tamamladı. Küresel arz fazlası ve ABD talebindeki zayıflama fiyatları aşağı çekerken Hürmüz Boğazı çevresindeki gerilim ve Orta Doğu’daki gelişmeler arz güvenliği riskini canlı tutuyor.

Fon krizinde ödemeler başladı; piyasalarda güven yeniden sağlanıyor mu?

Türkiye sermaye piyasalarının en önemli sorunlarından biri fon krizinin yarattığı güven kaybı olmaya devam ediyor. Fon Koordinasyon Kurulunun 13 Kasım tarihli açıklamasına göre, tasfiye sürecindeki 119 fonda 444 bin 893 yatırımcıya nakit ve varlık olarak toplam yaklaşık 161 milyar lira ödeme yapıldı. Ancak ödemelerde ilerleme sağlanması, tasfiye sürecinin tamamlandığı veya piyasa güveninin yeniden tesis edildiği anlamına gelmiyor.

Uluslararası endeks kuruluşlarının kararları da sorunun boyutunu gösteriyor. Küresel endeks sağlayıcısı FTSE Russell, Türk hisselerine yönelik bazı endeks kısıtlamalarını Aralık ayında da sürdürecek; yeni hisse eklemeleri ve halka arzlardan kaynaklanan eklemeler en erken Mart 2027 değerlendirmesinde yeniden ele alınacak. MSCI da Türkiye endekslerindeki bazı değişiklikleri dondurmuş durumda. Bu tablo, sermaye piyasalarında şeffaflık, gözetim ve denetim konusunda kalıcı iyileşme ihtiyacını ortaya koyuyor.

Türkiye ekonomisi hangi sinyalleri verecek?

Bu hafta açıklanacak veriler ekonomik faaliyetin seyrini değerlendirmek açısından önemli. 16 Kasım’da ekim ayı bütçe gerçekleşmeleri, 18 Kasım’da üçüncü çeyrek işsizlik oranı, 20 Kasım’da tüketici güveni, reel kesim güveni ve imalat sanayisi kapasite kullanım oranı açıklanacak. Bu göstergeler, enflasyonla mücadele sürerken iç talep ve üretim koşullarının nasıl şekillendiğine ilişkin ipuçları verecek.

İzmir ekonomisi bu gelişmelerden nasıl etkilenecek?

İzmir’de ihracatçı sanayi ve lojistik işletmeleri açısından petrol fiyatları ve enerji maliyetleri belirleyici olmaya devam edecek. Petrol fiyatlarındaki gerileme maliyet baskısını hafifletebilir; ancak bölgedeki jeopolitik riskler bu rahatlamanın kalıcılığını belirsiz kılıyor. İç talepteki zayıflama, finansmana erişim güçlükleri ve sermaye piyasalarındaki güven sorunu da işletmelerin yatırım kararlarını etkileyebilir.

Bu haftanın temel sorusu şu: Küresel piyasalarda faiz ve enerji kaynaklı belirsizlikler sürerken Türkiye, enflasyonla mücadeleyi aksatmadan sermaye piyasalarına duyulan güveni yeniden kurabilecek mi?

Muhabir: Bünyamin Dobrucalı