Meyve ağaçlarının gövdesinde veya dallarında zaman zaman görülen reçine benzeri yapışkan salgı, ağacın sağlık durumuyla ilgili önemli bir işaret veriyor. Gomozis yani zamklanma adı verilen bu salgı; ağacın stres, yara veya enfeksiyona karşı oluşturduğu savunma mekanizması olarak ortaya çıkıyor. Lovedeco tarafından yayımlanan bilgilendirmeye göre sorun özellikle kiraz, vişne, kayısı, şeftali ve erik gibi sert çekirdekli meyve ağaçlarında sık görülüyor.
Ağacın kendisini koruma yöntemi
Şeffaf, sarımsı veya kahverengi renkte görülen reçine, jöleyi andıran yapışkan bir yapıya sahip. Ağaç bu salgıyla hasarlı veya enfekte bölgeyi izole etmeye çalışıyor. Böylece mantar ve bakterilerin yayılmasına karşı doğal bir bariyer oluşturuyor. Ancak reçinenin kendisi bir savunma olsa da ortaya çıkması ağacın sorun yaşadığı anlamına geliyor.
Soğuk ve yanlış budama reçineyi tetikliyor
Zamklanmanın önemli nedenlerinden biri ani sıcaklık değişimleri ve dondurucu soğuklar. Özellikle kışın gündüz ve gece arasındaki sıcaklık farkı kabukta çatlak oluşturuyor. Sorun çoğu zaman ilkbaharda fark ediliyor.
Yanlış zamanda yapılan budama, hatalı kesimler ve steril olmayan ekipmanlar da riski artırıyor. Monilya gibi mantar hastalıkları ile bakteriyel enfeksiyonlarda ise reçine çoğunlukla yara, kararma ve kabuk soyulmalarının çevresinde görülüyor. Aşırı nem, kötü drenaj, dengesiz gübreleme ile böcek ve kemirgen zararları da ağacı zayıflatıyor.
Müdahale edilmezse dallar kurumaya başlıyor
Sorun ilerlediğinde özsu dolaşımı bozuluyor. Bunun sonucunda dallarda kuruma başlıyor ve meyve verimi düşüyor. Reçine fark edildiğinde ilk olarak gövde ve dallardaki çatlak, kararma ve kurumuş bölümlerin kontrol edilmesi gerekiyor. Etkilenen kısım dezenfekte edilmiş keskin bir bıçakla sağlıklı odun dokusuna ulaşıncaya kadar temizleniyor. Kullanılan ekipmanın işlem öncesinde ve sonrasında steril edilmesi önem taşıyor.
Bakır içerikli uygulamalar kullanılıyor
Mantar ve bakteri kaynaklı enfeksiyonlara karşı Bordo bulamacı, bakır oksiklorür veya bakır hidroksit gibi bakır içerikli bileşikler uygulanıyor. İşlemden sonra temizlenen yara, enfeksiyon riskini azaltmak ve iyileşmeyi desteklemek amacıyla aşı veya budama macunuyla kapatılıyor.
Ağaçtaki yapışkan salgının yalnızca temizlenmesi ise yeterli görülmüyor. Zamklanmayı ortaya çıkaran asıl nedenin belirlenmesi, ağacın ilerleyen dönemde yeniden zarar görmemesi açısından önem taşıyor.
