Son Mühür/ Seçil Ünlü- Radyo Ege mikrofonlarında dinleyicileriyle buluşan Serap Yenici ile Zamansız Yaşa programının bu haftaki konuğu, Türkiye Sigarayla Savaşanlar Derneği (TSSD) Yönetim Kurulu Üyesi ve İcra Kurulu Başkanı Yakup Kırtay oldu. Sağlıklı yaşam ve uzun ömür (longevity) odağında gerçekleşen yayında; sigara bağımlılığının gençler üzerindeki yıkıcı etkileri, ailelerin alması gereken önlemler, kapalı alan yasalarının uygulanışı ve sigara izmaritlerinin doğaya verdiği büyük zararlar tüm detaylarıyla konuşuldu.

"Risk yönetimi ve spor, tütünle mücadelenin temel taşı"

Programın açılışında kendisini dinleyicilere tanıtan Yakup Kırtay, uzun yıllardır sigorta sektöründe üst düzey yöneticilik yaptığını, bunun yanı sıra aktif olarak karate hocalığı, karate hakemliği ve atletizmle ilgilendiğini belirtti. Mesleği ve spor geçmişinin sigarayla mücadeledeki kararlılığını beslediğini ifade eden Kırtay, "Sigortacılıkta her gün risk hesaplarız; sporda ise sağlıklı bir bedenin neler başarabileceğini görürüz. Sigara, insanın kendi eliyle aldığı en büyük sağlık riskidir. Bu nedenle tütünle mücadele benim için son derece kişisel bir sorumluluk" dedi.

Gönüllülük esasıyla sağlıklı nesiller hedefleniyor

22 Nisan 1999 tarihinde kurulan Türkiye Sigarayla Savaşanlar Derneği’nin tamamen gönüllülük esasına dayalı bir sivil toplum kuruluşu olduğunu vurgulayan Kırtay, Dernek Başkanı Prof. Dr. Mustafa Aydın öncülüğünde yürütülen çalışmalara değindi. Yayında ayrıca derneğin geçmişten bugüne emeği geçen isimleri olan merhum Prof. Dr. Orhan Kural ve ilk başkanlardan merhum Selçuk Alagöz rahmetle anılırken; Başkan Vekili Turgay Şeremet, Prof. Dr. Melahat Dönmez, Zeliha Sunal ve Psikolog Alanur Özalp gibi isimlerin kendi uzmanlık alanlarında yürüttükleri farkındalık projelerinin önemine dikkat çekildi.

"Başlayanların yüzde 90'ı 20 yaşından önce sigarayla tanışıyor"

Derneğin temel felsefesinin "sigarayı bıraktırmaktan ziyade hiç başlatmamak" olduğunu belirten Yakup Kırtay, çarpıcı bir istatistik paylaştı: Sigaraya başlayan bireylerin yaklaşık yüzde 90'ının 20 yaşından önce bu alışkanlığı edindiğini söyledi. Sunucu Serap Yenici ise özellikle elektronik sigara, renkli tütün ürünleri ve nargile kafelerin gençleri cezbedecek şekilde pazarlandığına dikkat çekerek; ailelerin çocuklarını yakından gözlemlemesi, onlara spor ve sanat gibi sağlıklı hobiler kazandırması gerektiğini vurguladı.

"Sözünüz değil, elinizdeki sigara akılda kalır"

Gençlerin sigaraya başlama nedenlerini iki ana başlıkta toplayan Kırtay, ilk sırada aile içi rol model faktörünün yer aldığını ifade etti. Çocukların duyduklarından çok gördüklerini taklit ettiğini belirten Kırtay, "Elinizde sigarayla çocuğunuza 'sakın içme' derseniz, onun aklında sözünüz değil elinizdeki sigara kalır" uyarısında bulundu. İkinci büyük etkenin ise arkadaş çevresi ve bir gruba ait olma arzusu olduğunu ekleyen Kırtay, bağımlılığın "bir kereden bir şey olmaz" düşüncesiyle fark ettirmeden yerleştiğini dile getirdi.

Kapalı alan yasaları ve çevre kirliliği uyarısı

Türkiye'nin 1996 yılında yürürlüğe giren 4207 sayılı kanun ve 2008'deki kapsam genişletmesiyle tütünle mücadelede dünyaya örnek adımlar attığını hatırlatan Kırtay, günümüzde kapalı alan yasaklarının denetiminde yaşanan gevşemelere yönelik eleştirilere de katıldı. Serap Yenici'nin içmeyenlerin pasif içiciliğe maruz kalmaması adına denetimlerin sıkılaştırılması gerektiği yönündeki çağrısına destek veren Kırtay, konuşmasının sonunda çevre kirliliğine parmak bastı.

Sigara izmaritlerinin kağıt değil, doğada 10 ila 20 yıl boyunca çözünmeyen plastik filtreler olduğunu hatırlatan Kırtay, "İzmaritlerdeki zehirli kimyasallar toprağa, denizlere ve oradan da balıklar aracılığıyla sofralarımıza geri dönüyor. Kimsenin ortak yaşam alanlarımızı kirletmeye hakkı yok" diyerek toplumsal duyarlılık çağrısında bulundu.

Program, sağlıklı yaşam ve tütünsüz bir gelecek temennileriyle sona erdi.

Muhabir: Seçil Ünlü