Staj ve çıraklık sigortası mağdurları, 8 Eylül 1999 öncesindeki tescil kayıtlarının emeklilik hesabında ilk giriş tarihi kabul edilmesini talep ediyor. Tekliflerin görüşülmeyi beklediği adres ise TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu.
Ekonomi paketlerinin hazırlık sürecinde sosyal güvenlik maddelerinin kapsamı yakından izleniyor. Hak sahipleri şimdi staj ve çıraklık sigortasının torba yasada var olup olmadığını ve başlangıç sayılıp sayılmayacağını araştırıyor.
Staj ve çıraklık sigortası torba yasada var mı ve başlangıç sayılacak mı?
Staj ve çıraklık sigortası Ekim 2026 itibarıyla Meclis'e sunulan yeni torba yasada yok ve yürürlükteki mevzuata göre emeklilikte ilk işe giriş başlangıcı sayılmıyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile ekonomi yönetiminin hazırladığı güncel paketlerde bu sürelerin doğrudan emekliliğe eklenmesine dair kabul edilmiş bir hüküm bulunmuyor.
Yalnızca iş kazası ve meslek hastalığı primlerini kapsıyor öğrencilik yıllarında yatırılan bu kesintiler. Yaşlılık, malullük ve ölüm sigortası primi ödenmediği için e-Devlet'te görünen tescil tarihinin durumu, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'ndaki 5510 sayılı kanun teklifi ve prim tablosu üzerinden takip ediliyor.
TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'ndaki 5510 sayılı kanun teklifi ve prim tablosu
Muhalefet milletvekilleri tarafından 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 41. maddesinde değişiklik yapılması amacıyla hazırlanan yasa teklifleri komisyon gündeminde bekliyor. Taslak metinler, aday çırak ve stajyerlik sürelerine geriye dönük borçlanma hakkı verilmesini öngörüyor.
| Yasal Başlık ve Süreç | Mevcut SGK Uygulaması | Kanun Teklifi ve İstisna Durumu |
|---|---|---|
| Kısa Vadeli Sigorta Kolları | İş kazası ve meslek hastalığı primi | Emeklilik yaş ve prim hesabına dahil edilmez |
| Uzun Vadeli Sigorta Kolları | Malullük, yaşlılık ve ölüm primi | İlk uzun vadeli prim günü emeklilik başlangıcı sayılır |
| TBMM Komisyon Teklifleri | 5510 sayılı Kanun Madde 41 değişikliği | Geriye dönük borçlanma ile başlangıç sayılması |
| Kadın Çalışan İstisnası | Staj sonrası doğan çocuklar için geçerli | İlk staj girişi doğum borçlanmasında kabul edilir |
Komisyondaki teklifler Genel Kurul'a inip yasalaşmadığı sürece SGK mevzuatındaki mevcut ayrım korunuyor. Yasal düzenleme dışında ise doğum borçlanması istisnası ve Yargıtay'ın emsal hizmet tespiti kararı sigortalılara kısmi hak sağlıyor.
Doğum borçlanması istisnası ve Yargıtay'ın emsal hizmet tespiti kararı
Mevcut sistemdeki tek yasal istisna ise kadın sigortalıların kullandığı doğum borçlanması hakkı. Staj veya çıraklık sigortası yapıldıktan sonra dünyaya gelen çocuklar için borçlanma yapan kadın çalışanların emeklilik giriş tarihi, borçlandıkları gün sayısı kadar geriye çekiliyor.
Ayrıca Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun emsal kararlarına göre, çıraklık döneminde teorik mesleki eğitim almak yerine iş yerinde tam zamanlı işçi gibi fiilen üretime katıldığını kanıtlayanlar iş mahkemelerinde hizmet tespiti davası açabiliyor; mahkemeden olumlu karar alanların tescil tarihi SGK kayıtlarında emeklilik başlangıcı olarak tescil ediliyor.
