Son Mühür- Türkiye Meyve Sebze Mamulleri İhracatçı Birlikleri Sektör Kurulu Başkanı Hayrettin Uçak, iklim krizinin geçen yıl tarlalarda ve bahçelerde yarattığı ağır tahribata rağmen ihracatta 2 milyar dolar barajının aşılmasını büyük bir kazanım olarak niteledi.

Üretim geriledi ama dış satım hız kesmedi

2025 yılında yaşanan olumsuz hava koşulları yüzünden Türkiye genelinde meyve ve sebze rekoltesinin toplam 9 milyon ton eridiğini hatırlatan Uçak, yaşanan tabloyu ve yıl sonu beklentilerini şu sözlerle anlattı:

“Meyve üretimimiz yüzde 31’lik azalışla 28,3 milyon tondan, 19,6 milyon tona geriledi. Sebze üretimimizde yüzde 1 civarında düşerek 33,2 milyon ton oldu.

Kirazda yüzde 71, elmada yüzde 48, şeftalide yüzde 46, nektarinde yüzde 44, limonda yüzde 34, portakalda yüzde 17,5, narda yüzde 10,2 azaldı. Sebzelerde ise domateste yüzde 7,6, salçalık kapya biberde yüzde 5 düşüş oldu. Üretimdeki bu kayıplara karşın meyve sebze mamulleri ihracatında 10 aylık dönemde 2 milyar 67 milyon dolar ihracat hacmine ulaşmak büyük başarı. 2026 yılını 2,5 milyar doların üzerinde ihracat tutarıyla geride bırakmayı hedefliyoruz”

2026 yılında meyve sebzelerde rekoltelerin 2025 yılı seviyelerinin üzerinde gerçekleşmesini beklediklerinin altını çizen Başkan Uçak, 2027 yılında meyve sebze mamulleri ihracatında yüzde 10’luk bir artış hedeflediklerini dile getirdi.

Alt kalemlerdeki rakamları da paylaşan Uçak, zirvedeki ürün grubunu şöyle açıkladı: “Sular ve gazlı içecekler ihracatı yüzde 2,4 artarak 360,4 milyon dolara ulaştı ve sektörün en fazla ihracat yapan ürün grubu oldu. Suriye 65,9 milyon dolarla ilk sırada yer alırken, Birleşik Krallık 45,5 milyon dolar ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti 28,2 milyon dolarla öne çıktı”

Turşu ihracatının yatay bir seyirle 345,4 milyon dolar olduğunu aktaran Uçak, turşu ihracatında Almanya’nın 63,5 milyon dolarla en büyük pazar konumunu koruduğunu, Almanya’yı 36,8 milyon dolarla ABD ve 35 milyon dolarla Hollanda’nın izlediğini belirtti.

Meyve suyunda aslan payı ABD'nin

Geçen senenin ihracat şampiyonu olan meyve sularının, bu yılın ilk 10 ayında yüzde 9,8’lik bir düşüşle 342,2 milyon dolarda kaldığını aktaran Uçak, pazara dair detayları şu şekilde sıraladı:

“ABD, 146 milyon dolarla tek başına bu gruptaki ihracatın yüzde 43’üne yakınını karşıladı.

Hollanda’ya 25,8 milyon dolar, İtalya’ya ise yüzde 17 artışla 24,9 milyon dolarlık meyve suyu ihraç edildi. Domates salçası ihracatı, yüzde 3,8 artarak 164,9 milyon dolara ulaştı. Irak’a ihracat yüzde 28 artışla 87,7 milyon dolara yükseldi. Irak’ı 12,8 milyon dolarla Almanya ve 9,8 milyon dolarla Japonya izledi.”

Ocak-ekim dönemindeki konserve satışlarında da yüzler güldü. Konserve meyve ihracatı yüzde 9,6’lık yükselişle 139,2 milyon dolara çıkarken; bu grupta 39,4 milyon dolarla Almanya ilk sıraya yerleşti. Almanya’yı 15,4 milyon dolarla Birleşik Krallık ve 13,2 milyon dolarla ABD takip etti.

Konserve sebze tarafında ise yüzde 2,4’lük artışla 136,2 milyon dolarlık gelir elde edildi. Bu kalemde 30,8 milyon dolarla yine Almanya lider olurken, Filistin’e yapılan satışlar yüzde 97 gibi dikkat çekici bir sıçramayla 20,8 milyon dolara tırmandı. ABD ise 9,8 milyon dolarlık alımla üçüncü basamakta yer aldı.

Dondurulmuş ürünlerin rotası Kuzey Amerika

Dondurulmuş sebze grubunda ihracat yüzde 18,9 düşüşle 143,5 milyon dolara gerilese de ABD pazarı büyümeye devam etti. ABD’ye yapılan satışlar yüzde 14 artarak 25 milyon dolara çıkarken, bu ülkeyi 19 milyon dolarla Irak ve 15,2 milyon dolarla Rusya izledi.

Dondurulmuş meyve dış satımı ise 83,4 milyon dolar olarak kayıtlara geçti. Bu alanda satışların yüzde 8 arttığı Kanada 14,5 milyon dolarla ilk sırayı alırken, 13,5 milyon dolarla ABD ikinci, 11,4 milyon dolarla Almanya üçüncü oldu.

Güney Kore kahvaltıda Türk reçelini seçti

Toplamda 66,6 milyon dolarlık bir hacme ulaşan reçel ihracatında en büyük sürprizi Güney Kore yaptı. Bu ülkeye gönderilen reçel miktarı yüzde 194 artarak 8,2 milyon dolara fırladı ve Güney Kore'yi listenin en tepesine taşıdı. Reçelde Güney Kore’nin en yakın takipçileri ise ABD ve Suudi Arabistan oldu.

Kaynak: HABER MERKEZİ