Aydın'ın Karacasu ilçesinde bulunan Çamlıbel Mevkii Nekropol Alanı, arkeolojik sit olarak tescil edildi. Esençay Mahallesi'ndeki kaçak kazı olayının ardından yapılan incelemelerde tespit edilen tümülüs mezarlar nedeniyle alan, I. ve III. derece arkeolojik sit kapsamına alındı.
Kaçak kazı sonrası tümülüs mezarlar tespit edildi
Aydın Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu, 22 Ekim 2026 tarihli ve 21054 sayılı kararıyla Çamlıbel Mevkii Nekropol Alanı'nın tesciline hükmetti.
Karar, Esençay Mahallesi 261 ada 13 parselde meydana gelen kaçak kazı olayına ilişkin Karacasu Asliye Ceza Hakimliğinin yazısı üzerine başlatılan incelemeler kapsamında alındı. Kurul uzmanlarının bölgede yaptığı incelemelerde tümülüs mezarlar tespit edildi.
İnceleme ve ilgili kurumların görüşleri doğrultusunda alanın 2863 sayılı Kanun kapsamında korunması gerektiği belirtildi. Nekropol alanının sınırları, karar ekindeki 1/2500 ölçekli haritaya göre belirlendi.
Birinci derece sit alanında yapılaşmaya izin verilmeyecek
Kurul kararında, Çamlıbel Mevkii Nekropol Alanı'nın I. derece arkeolojik sit sınırları içinde kesinlikle yapılaşmaya izin verilmeyeceği belirtildi. Bu alanlarda bilimsel amaçlı kazılar dışında herhangi bir kazı yapılamayacak.
Yeni tarımsal alan açılmasına da izin verilmeyecek. Sınırlı mevsimlik tarımsal faaliyetler ise belirlenen koşullar çerçevesinde sürdürülebilecek. Taş, toprak ve kum alınması, maden veya taş ocağı açılması ile atık dökülmesi de yasaklandı.
Zorunlu altyapı uygulamalarının ise müze müdürlüğü ve varsa kazı başkanının görüşü alınarak koruma kurulunda değerlendirilmesi gerekecek.
Üçüncü derece sit alanında yapılaşma izne bağlandı
III. derece arkeolojik sit sınırlarında yapılaşma için farklı koşullar belirlendi. Bu alanlarda bulunan taşınmazların tarım arazisi olması nedeniyle öncelikle 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu kapsamında ilgili kurumlardan izin alınması gerekecek.
İzin verilmesi halinde müze müdürlüğü uzmanları tarafından sondaj kazısı yapılacak. Sondaj sonuçları, kültür varlığı tespit edilmesi durumunda varsa kazı başkanının görüşüyle birlikte koruma kuruluna sunulacak. Yapılaşma ancak kurulun uygun kararı sonrasında mümkün olacak.
Bu alanlarda mevsimlik tarımsal faaliyetler sürdürülebilecek. Ancak tesviye yapılması, ağaç dikilmesi ve sökülmesi için koruma kurulundan izin alınması gerekecek. Yeni yol açılmasına ise koruma amaçlı imar planı hazırlanana kadar izin verilmeyecek.
Altyapı çalışmaları, dere temizliği ve yatak ıslahı gibi uygulamalar da belirlenen denetim ve izin koşullarına tabi olacak.
Koruma amaçlı imar planı için üç yıl süre verildi
Kurul, geçiş dönemi koruma esasları ve kullanma şartlarının üç yıl geçerli olmasına karar verdi. İlgili idarenin bu süre içinde koruma amaçlı imar planını hazırlayarak kurula iletmesi gerekiyor.
Zorunlu nedenlerle planın üç yıl içinde tamamlanamaması halinde süre, koruma bölge kurulunun gerekçeli kararıyla uzatılabilecek. Uzatılan dönemde de geçiş dönemi koruma hükümleri uygulanacak.
Parsellerin tapu kayıtlarına sit şerhi konulacak
Karar kapsamında, sit alanında kalan taşınmazların tapu kütüklerinin beyanlar hanesine arkeolojik sit durumunu belirten kayıtların işlenmesi istendi.
261 ada 3, 4 ve 22 numaralı parsellerin tamamının III. derece arkeolojik sit alanında kaldığı belirtildi. Diğer bazı parsellerin ise bir bölümü I. derece arkeolojik sit alanı içinde bulunuyor. Tapu kayıt örneklerinin Aydın Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğüne gönderilmesi kararlaştırıldı.
Kaçak kazı çukurları adli süreç sonrasında kapatılacak
Kurul kararında, kaçak kazılarla ilgili kolluk kuvvetleri tarafından Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulduğu belirtildi. Bu nedenle yeniden suç duyurusu yapılmasına gerek olmadığına, ancak yasal sürecin seyri ve sonucunun kurula bildirilmesine karar verildi.
Kaçak kazılar sonucu açılan çukurların can ve mal güvenliği açısından tehlike oluşturmaması ve yeni kaçak kazıları teşvik etmemesi için de önlem alınacak. Adli soruşturmanın tamamlanmasının ardından savcılığın görüşü alınarak çukurların, müze müdürlüğü uzmanlarının denetiminde ilgili idarenin imkânlarıyla kapatılması kararlaştırıldı.






